Từ năm 2006 đến nay, phòng khám ACC đã thăm khám và điều trị hiệu quả cho nhiều trẻ mắc bàn chân phẳng. Đáng nói, không ít phụ huynh còn chưa hiểu rõ và chủ quan, chỉ đưa trẻ đi khám khi tình trạng đã gây ra biến chứng như đau nhức xương khớp hoặc vẹo cột sống. Vậy bàn chân bằng phẳng là gì và cần điều trị ra sao?
- 1. Bàn chân phẳng là gì?
- 2. Triệu chứng nhận biết bàn chân bằng phẳng
- 3. Nguyên nhân gây hội chứng bàn chân phẳng
- 4. Hội chứng bàn chân phẳng có nguy hiểm không?
- 5. Khi nào cần đi khám?
- 6. Các phương pháp chẩn đoán hội chứng lòng bàn chân phẳng
- 7. Các phương pháp điều trị bàn chân bằng phẳng
- 8. Câu hỏi thường gặp
1. Bàn chân phẳng là gì?
Theo bác sĩ Wade Brackenbury – phòng khám ACC Việt Nam, dưới góc độ của y khoa thì lòng bàn chân bằng phẳng thật chất là dấu hiệu của dị tật bàn chân bẹt. Đây là tình trạng lòng bàn chân không có hõm cong tự nhiên khi đứng trên mặt sàn.
Những trẻ mắc dị tật này có gân gót chân không thẳng mà cong nhiều, khớp gối cũng thường chụm vào nhau. Dáng đi thường không vững hoặc gượng gạo, nghiêng khi di chuyển.
Bàn chân bẹt là một dị tật phổ biến, có đặc điểm đặc trưng là mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không có vòm cong tự nhiên khi đứng trên sàn nhà. Bệnh bàn chân bẹt thường gặp ở trẻ em nhưng cũng có thể xảy ra ở người lớn,…
2. Triệu chứng nhận biết bàn chân bằng phẳng
Bác sĩ Wade Brackenbury còn cho biết, dị tật bàn chân bị phẳng này thường xuất hiện ở trẻ nhỏ do cấu trúc bàn chân của trẻ chủ yếu là các mô mềm. Khi trẻ đến độ tuổi từ 2 đến 3 tuổi, vòm bàn chân sẽ bắt đầu phát triển hoàn thiện.
Một số triệu chứng, dấu hiệu của người có lòng bàn chân phẳng như sau:
- Bàn chân không có hoặc rất ít vòm cong khi đứng, toàn bộ lòng bàn chân chạm sàn.
- Bị đau chân, đặc biệt ở gót chân hoặc vùng vòm bàn chân.
- Dễ mỏi chân, đau khi đi bộ, chạy nhảy hoặc đứng lâu.
- Dáng đi bất thường, bàn chân có xu hướng đổ vào trong.
- Giày dép mòn lệch về một bên sau thời gian ngắn sử dụng.
Nhức mỏi tay chân là tình trạng thường gặp ở người cao tuổi. Nhất là khi thời tiết thay đổi thì cơn đau càng nặng hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Vậy tê đau nhức chân tay là dấu hiệu cảnh báo bệnh gì, có…
3. Nguyên nhân gây hội chứng bàn chân phẳng
Nguyên nhân gây ra hội chứng bàn chân bằng phẳng có thể kể đến như béo phì, chế độ ăn thiếu đạm hoặc canxi, di truyền, thiếu hụt vitamin D, đi giày không phù hợp hoặc mắc bệnh lý về xương khớp – cột sống:
- Béo phì: Thừa cân, béo phì làm gia tăng áp lực lên bàn chân, hệ quả là khiến cho vòm bàn chân của bé sụp xuống và bị biến dạng.
- Chế độ ăn thiếu đạm hoặc canxi: Đạm và canxi đều là những dưỡng chất cần thiết cho hệ cơ xương khớp của bé. Chế độ ăn thiếu hụt 2 dưỡng chất này sẽ khiến cho xương và mô trở nên yếu và mềm hơn, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bàn chân bằng phẳng ở trẻ.
- Di truyền: Nếu cha mẹ có lòng bàn chân bị bằng phẳng thì trẻ cũng có nguy cơ mắc dị tật này. Ngoài ra, những trẻ có gen xương khớp mềm ở bàn chân cũng có thể phát triển thành bàn chân bằng phẳng.
- Thiếu hụt vitamin D: Vitamin D làm tăng quá trình hấp thu canxi của cơ thể. Vì thế trẻ thiếu hụt vitamin D cũng có nguy cơ không hấp thu đủ lượng canxi cần thiết, từ đó gia tăng nguy cơ mắc bàn chân phẳng.
- Đi giày không phù hợp: Giày quá chật gây chèn ép các ngón chân, trong khi giày cao gót làm tăng áp lực lên vòm bàn chân, giảm độ đàn hồi của cổ chân, từ đó có thể dẫn đến tình trạng bàn chân phẳng tạm thời.
- Bệnh lý xương khớp, cột sống: Các vấn đề như thoái hóa khớp, viêm khớp, chấn thương cột sống hoặc lệch trục chi dưới có thể làm thay đổi tư thế đứng – đi, phân bố lực không đều lên bàn chân. Lâu dần, vòm bàn chân bị suy yếu hoặc xẹp xuống, làm tăng nguy cơ xuất hiện lòng bàn chân bằng phẳng hoặc khiến tình trạng này trở nên nặng hơn.
4. Hội chứng bàn chân phẳng có nguy hiểm không?
Tình trạng này có thể nguy hiểm nếu không được phát hiện và can thiệp sớm. Về lâu dài, việc thiếu vòm cong sinh lý khiến bàn chân phân bố lực sai lệch, trẻ dễ bị đau nhức xương khớp, mỏi chân khi vận động. Tình trạng này còn làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối, viêm bao hoạt dịch ngón cái, ngón chân hình búa,… đặc biệt là cong vẹo cột sống.
Cụ thể, bàn chân phẳng khiến xương cẳng chân và khớp gối bị xoay lệch khi đi đứng, chạy nhảy. Sự sai lệch này dần kéo theo lệch trục cột sống, gây cong vẹo cột sống. Không chỉ ảnh hưởng dáng đi, vóc dáng, cong vẹo cột sống còn khiến trẻ tự ti tâm lý, đồng thời làm tăng nguy cơ đau lưng mạn tính, ảnh hưởng tim – phổi trong tương lai.
5. Khi nào cần đi khám?
Cha mẹ nên sớm đưa trẻ đến gặp bác sĩ khi nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Trẻ trên 2 – 3 tuổi nhưng bàn chân vẫn phẳng, kèm đau hoặc cứng bàn chân, vòm chân sụp khiến bàn chân bè, xòe rộng.
- Trẻ dễ vấp ngã, thường xuyên mất thăng bằng khi đi lại.
- Đau bắp chân, mỏi chân sau khi vận động hoặc hoạt động gắng sức.
- Dáng đi bất thường (đi lệch, bàn chân xoay ra ngoài…).
- Vai không cân đối, xuất hiện dấu hiệu lệch trục hoặc cong vẹo cột sống.
Cong vẹo cột sống học đường là một trong những bệnh lý phổ biến, làm ảnh hưởng đến cấu trúc xương cột sống của trẻ và gây khó khăn trong học tập - sinh hoạt. Vậy làm sao để cha mẹ nhận biết sớm tình trạng này và đâu là…
6. Các phương pháp chẩn đoán hội chứng lòng bàn chân phẳng
Bác sĩ có thể chẩn đoán hội chứng lòng bàn chân bằng phẳng thông qua khám lâm sàng kết hợp cận lâm sàng, nhằm đánh giá chính xác cấu trúc bàn chân và mức độ ảnh hưởng đến hệ vận động.
Trong đó, khám lâm sàng bằng cách quan sát hai bàn chân từ phía trước và phía sau, đồng thời yêu cầu người bệnh đứng nhón chân. Bên cạnh đó, có thể kết hợp thêm các phương pháp cận lâm sàng như:
- Siêu âm: Được chỉ định khi nghi ngờ tổn thương gân, siêu âm sử dụng sóng âm để ghi nhận hình ảnh chi tiết của các mô mềm, giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng gân và cấu trúc liên quan.
- Chụp X-quang: Hỗ trợ quan sát cấu trúc xương, trục bàn chân, mức độ xẹp vòm và các biến dạng xương liên quan khi chịu lực.
- Chụp CT: Cho hình ảnh chi tiết về hệ thống xương bàn chân, thường được chỉ định khi nghi ngờ bất thường cấu trúc phức tạp hoặc cần đánh giá chính xác trước can thiệp chuyên sâu.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Giúp khảo sát toàn diện xương, sụn, gân và dây chằng, đặc biệt hữu ích trong các trường hợp đau kéo dài, nghi ngờ tổn thương mô mềm hoặc biến chứng.
7. Các phương pháp điều trị bàn chân bằng phẳng
Tùy mức độ và nguyên nhân, điều trị bàn chân phẳng có thể áp dụng đơn lẻ hoặc kết hợp nhiều phương pháp như dùng miếng lót hỗ trợ vòm bàn chân, các bài tập kéo giãn, vật lý trị liệu, dùng thuốc giảm đau hoặc phẫu thuật. Cụ thể:
– Dùng miếng lót hỗ trợ vòm bàn chân (dụng cụ chỉnh hình):
Miếng lót chỉnh hình được thiết kế nhằm nâng đỡ vòm bàn chân, giúp phân bố lại trọng lực khi đứng và di chuyển. Việc sử dụng miếng lót phù hợp, được đặt vào giày hoặc dép có thể làm giảm áp lực lên khớp gối, cổ chân và cột sống, đồng thời cải thiện dáng đi và hạn chế tình trạng mỏi, đau chân.
– Các bài tập kéo giãn:
Các bài tập kéo giãn tập trung vào gân gót, cơ bắp chân và nhóm cơ bàn chân nhằm cải thiện độ linh hoạt và tăng sức mạnh cho hệ cơ nâng đỡ vòm bàn chân. Khi thực hiện đều đặn và đúng kỹ thuật, các bài tập này giúp giảm căng cứng cơ, cải thiện khả năng vận động và hỗ trợ hình thành vòm bàn chân sinh lý.
– Vật lý trị liệu:
Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị bảo tồn kết hợp nhiều kỹ thuật như vận động trị liệu, kéo giãn, tăng cường cơ, chỉnh dáng đi và tư thế vận động. Phương pháp này giúp cải thiện chức năng bàn chân, giảm đau, tăng độ ổn định khi đi lại và hạn chế ảnh hưởng lan tỏa lên khớp gối, hông và cột sống.
– Dùng thuốc giảm đau:
Trong những trường hợp bàn chân phẳng gây đau nhiều hoặc viêm, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau hoặc kháng viêm nhằm kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm đau tạm thời, không giúp điều chỉnh cấu trúc bàn chân.
– Phẫu thuật:
Phẫu thuật là lựa chọn sau cùng, chỉ được cân nhắc khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả và người bệnh có biến dạng bàn chân nặng, đau kéo dài hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày. Việc chỉ định phẫu thuật cần được đánh giá kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa.
Lời khuyên: Việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm đối với hội chứng bàn chân bị phẳng rất cần thiết để ngăn chặn tình trạng này tiến triển nghiêm trọng. Quan trọng hơn, điều này cũng giúp làm tránh những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé.
Tuy nhiên, cha mẹ nên đưa trẻ thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa uy tín, thuộc hệ thống y tế lớn, có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm để được chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp ngay từ đầu.
Phòng khám ACC tự hào là địa chỉ được nhiều gia đình Việt lựa chọn cũng như đưa con em mình đến để thăm khám và điều trị dị tật bàn chân bị phẳng. Theo đó khi đến đây thăm khám, cha mẹ có thể an tâm vì:
- ACC là cơ sở uy tín được cấp phép hoạt động, thuộc tập đoàn lớn: ACC là cơ sở y tế uy tín, được Bộ Y tế cấp phép hoạt động và đáp ứng các tiêu chuẩn y tế quốc tế. Qua đó giúp đảm bảo chất lượng chuyên môn, độ chính xác trong chẩn đoán và an toàn cho người bệnh trong suốt quá trình thăm khám và điều trị.
- Kiểm tra chứng bàn chân phẳng với 100% bác sĩ Chiropractic người nước ngoài: ACC có đội ngũ 100% bác sĩ người nước ngoài được đào tạo chính quy về Chiropractic (Trị Liệu Thần Kinh Cột Sống) tại các trường đại học hàng đầu trên thế giới. Các bác sĩ cũng có nhiều năm công tác tại Việt Nam và kinh nghiệm điều trị chứng bàn chân không có vòm cong cho các bé, nhờ đó giúp đưa ra các chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị tối ưu cho từng trường hợp.
- MIỄN PHÍ kiểm tra cong vẹo cột sống cho trẻ: Hiểu được rằng chứng bàn chân bằng phẳng và vẹo cột sống có mối quan hệ mật thiết với nhau. Do đó trẻ đến khám tình trạng bàn chân sẽ được bác sĩ khám cột sống MIỄN PHÍ và ngược lại. Từ đó giúp hệ cơ xương khớp của trẻ được chăm sóc một cách toàn diện.
- Phác đồ điều trị cá nhân hóa, không phẫu thuật – không dùng thuốc: Các bác sĩ ACC sẽ kiểm tra tình trạng bàn chân của trẻ bằng công nghệ định vị và đo độ dày bàn chân Cad-Cam hiện đại của Thụy Sỹ. Kết quả sẽ được sử dụng để tạo nên những đế chỉnh hình y khoa chuyên biệt cho mỗi trẻ, từ đó giúp nâng đỡ và tái tạo vòm bàn chân cho trẻ tốt nhất.
- Kết hợp Trị Liệu Thần Kinh Cột Sống với Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng: Tại ACC, điều trị bàn chân phẳng còn kết hợp Trị liệu Thần kinh Cột sống với Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng cá nhân hóa, giúp tăng cường cơ nâng đỡ vòm bàn chân, giảm đau, cải thiện tư thế và hỗ trợ điều chỉnh biến chứng (nếu có) một cách an toàn.
> Cha mẹ có thể liên hệ phòng khám ACC để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám sớm, giúp con được phát hiện – can thiệp kịp thời, bảo vệ hệ xương khớp khỏe mạnh cho con em!
8. Câu hỏi thường gặp
Xoay quanh những vấn đề về tình trạng lòng bàn chân phẳng, nhiều người còn có một số băn khoăn khác như:
8.1 Bàn chân bằng phẳng sướng hay khổ?
Người xưa thường quan niệm lòng bàn đầy đặn là tướng bàn chân của người giàu có, thành đạt, gia đạo an vui, con cái đề huề. Vì thế không ít người hiểu lầm rằng lòng bàn chân không có vòm cong là biểu hiện của người có số sướng. Quan niệm này vẫn còn tồn tại đến ngày nay khi nhiều người dựa vào hình dáng bàn chân để luận đoán số phận.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, bàn chân phẳng không phản ánh vận mệnh mà là một tình trạng cấu trúc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận động và sức khỏe xương khớp nếu không được theo dõi và can thiệp đúng cách.
8.2 Có phải ai bị bàn chân phẳng cũng gây đau?
Không phải tất cả trường hợp bàn chân bằng phẳng đều gây đau hay khó chịu. Tuy nhiên, ở một số trẻ và người lớn, bàn chân phẳng có thể gây đau bàn chân, cổ chân, cẳng chân hoặc cảm giác mỏi chân, nhất là khi đi lại nhiều, vận động kéo dài hoặc mang vác nặng. Khi các triệu chứng này xuất hiện và kéo dài, người bệnh nên đi thăm khám để được đánh giá và tư vấn phù hợp.
Bàn chân phẳng tuy thường gặp nhưng không nên chủ quan, đặc biệt ở trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển hệ xương khớp. Việc thăm khám sớm ở cơ sở chuyên khoa uy tín, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và can thiệp đúng thời điểm sẽ giúp hạn chế nguy cơ đau nhức, lệch trục chi dưới và cong vẹo cột sống về sau.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
