Hiện nay, thực trạng trẻ bị vẹo cột sống đang có xu hướng gia tăng ở nước ta do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh sẽ để lại những biến chứng nguy hiểm, gây dị dạng thân hình rối loạn tư thế.

1. Vẹo cột sống là gì?

Vẹo cột sống hay vẹo cột sống thắt lưng là tình trạng các đốt sống bị cong sang một bên hoặc xoay phức tạp. Đó cũng là bệnh lý về cột sống phổ biến nhất ở trẻ nhỏ và vị thành niên, độ tuổi thường gặp từ 10-15. Trong đó, tỉ lệ mắc bệnh và mức độ vẹo cột sống ở các bé gái cao hơn bé trai.

Những đối tượng dễ bị vẹo cột sống gồm:

  • Người có sinh hoạt đi, đứng, ngồi, nằm thường xuyên sai tư thế.
  • Ăn uống thiếu dinh dưỡng. 
  • Tiền sử gia đình có người bị vẹo cột sống.
vẹo cột sống là gì
Vẹo cột sống là sự thay đổi về hình dáng hoặc cấu trúc của cột sống so với bình thường

Tìm hiểu thêm:

2. Các dạng cong vẹo cột sống thường gặp

Cong vẹo cột sống được chia thành 4 dạng, bao gồm:

  • Vẹo cột sống do bẩm sinh: tình trạng vai nghiêng, vòng eo không đều, nghiêng đầu, hình dáng tổng thể của cơ thể nghiêng về một bên trái hoặc phải.
  • Vẹo cột sống thần kinh: dấu hiệu vẹo cột sống dễ nhận thấy là sự thay đổi tư thế.
  • Vẹo cột sống dính khớp: thường gặp các triệu chứng đau nhức hoặc cứng khớp ở lưng dưới, ngứa ran chân hoặc đau nhức chân khi đi bộ.
  • Vẹo cột sống triệu chứng: triệu chứng không đau nhưng có thể gây khó chịu hoặc đau khi ngồi.
Các vị trí cột sống bị cong vẹo
Các vị trí cột sống bị cong vẹo

3. Nguyên nhân cong vẹo cột sống

Nguyên nhân hàng đầu gây ra chứng cong vẹo cột sống là nguyên nhân tự phát ở tuổi vị thành niên (chiếm đến 85% các ca mắc bệnh). Đa số các bé trong độ tuổi đến trường đều có nguy cơ bị vẹo cột sống do phải mang cặp sách nặng làm vai bị lệch, bàn ghế ngồi học không đạt tiêu chuẩn tạo ra tư thế học tập sai. Các nguyên nhân khác bao gồm:

  • Di truyền: Một số bệnh nhi bị cong vẹo, lệch cột sống từ lúc bẩm sinh.
  • Các yếu tố tác động khi người mẹ mang thai hoặc sự phát triển của thai nhi diễn ra quá nhanh, không thích ứng kịp với cơ thể của mẹ cũng là nguyên nhân khiến cột sống của trẻ bị chèn ép, cong vẹo.
  • Các bệnh lý cơ, thần kinh, suy dinh dưỡng khiến cột sống phát triển bất thường.
  • Bàn chân bẹt: Khoảng 30% trẻ em châu Á mắc phải tật bàn chân bẹt, tức là tình trạng bàn chân không có vòm hay lõm, khiến chân bị xoay đổ vào trong. Bàn chân bẹt có thể khiến xương ở cẳng chân của trẻ bị xoay khi đi lại, chạy nhảy, khiến các khớp đầu gối cũng xoay lệch dẫn đến đau, viêm, thậm chí thoái hóa khớp gối. Nghiêm trọng hơn, sự lệch trục này còn dẫn đến chứng vẹo cột sống. Nếu không được can thiệp, chữa trị kịp thời sẽ gây nên những rắc rối trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
7 câu hỏi thường gặp về hội chứng bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt là một dị tật phổ biến, có đặc điểm đặc trưng là mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không có vòm cong tự nhiên khi đứng trên sàn nhà. Bệnh bàn chân bẹt thường gặp ở trẻ em nhưng cũng có thể xảy ra ở người lớn,…

  • Nhiều trường hợp trẻ em bị chứng vẹo cột sống xuất phát do người lớn cho trẻ tập đứng, tập đi quá sớm.
trẻ bị vẹo cột sống do đeo cặp sách quá nặng
Cột sống bị vẹo ở trẻ nhỏ nguyên nhân chủ yếu do bé đeo cặp sách quá nặng và sinh hoạt sai tư thế

4. Nhận biết dấu hiệu cột sống bị cong vẹo

Khi bị vẹo cột sống, người bệnh sẽ có các dấu hiệu bất thường như sau:

  • Gai đốt sống không thẳng hàng.
  • Dốc hai vai không đều nhau, bên thấp bên cao.
  • Phần xương bả vai nhô ra bất thường.
  • Khoảng cách từ 2 mỏm xương đến bả vai không bằng nhau.
  • Tam giác eo tạo ra giữa thân và cánh tay có độ hẹp, rộng không giống nhau.
  • Khi cột sống bị xoáy vặn khiến xương sườn lồi lên, thăn lưng mất cân đối.
  • Nếu bị gù thì quan sát thấy lưng tròn, vai thấp, bụng nhô, đầu ngả ra phía trước. Nếu bị ưỡn, phần trên của thân hơi ngả về phía sau, bụng xệ xuống.
dấu hiệu cong vẹo cột sống
Cần phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cong vẹo cột sống để tránh tình trạng trở nên tồi tệ hơn

Khi tình trạng cong vẹo cột sống trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể gặp các triệu chứng khác kèm theo như:

  • Đau lưng.
  • Không có khả năng đứng thẳng.
  • Chân bị đau, tê hoặc yếu đi đáng kể.
  • Rối loạn chức năng ruột hoặc bàng quang.
Mẹo hay để mẹ phát hiện vẹo cột sống ở trẻ

Hỏi: Thưa bác sĩ, bé nhà mình ngồi học cứ gù gù cái lưng. Mình đã chỉnh cho bé rất nhiều lần, tuy nhiên bạn ấy vẫn không ngồi thẳng được. Có cách nào không ạ? Bác sĩ tư vấn: Rất nhiều trẻ em hiện nay có hiện tượng gù…

5. Những tác hại khôn lường do bệnh lý này gây ra

Vẹo cột sống gây ra rất nhiều hệ quả khôn lường cho người bệnh như:

5.1. Tổn thương phổi và tim

Trong trường hợp cong vẹo cột sống nghiêm trọng, khung xương sườn có thể đè lên phổi và tim. Lúc này, nếu lồng ngực ép vào phổi, người bệnh có thể thấy khó thở hơn bình thường. Trong khi đó, nếu lồng ngực ép vào tim sẽ cản trở việc bơm máu. Do đó, suy tim và các vấn đề về phổi (ví dụ như viêm phổi) là những biến chứng nghiêm trọng phổ biến của chứng vẹo cột sống.

5.2. Tự ti

Khi cong vẹo cột sống trở nên nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây ra những thay đổi dễ nhận biết như vai không đồng đều, xương sườn nổi rõ, thắt lưng và thân mình bị lệch sang một bên. Vì thế, những người bị cong vẹo cột sống, đặc biệt là những người trẻ tuổi thường rất tự ti về ngoại hình của mình.

5.3. Dễ bị đau lưng khi lớn tuổi

Những người bị cong vẹo cột sống khi còn nhỏ có nhiều khả năng bị đau lưng mãn tính khi lớn tuổi. Điều này gây ra rất nhiều vấn đề khó chịu và ảnh hưởng không ít đến chất lượng sống của người bệnh.

cong vẹo cột sống ở người lớn tuổi
Người bị vẹo cột sống thường bị đau lưng khi lớn tuổi

6. Các biện pháp chẩn đoán vẹo cột sống

Khi xuất hiện các dấu hiệu vẹo cột sống, người bệnh không nên tự ý điều trị tại nhà. Thay vào đó, người bệnh nên đến các địa chỉ chuyên khoa cơ xương khớp để kiểm tra, từ đó xác định đúng nguyên nhân và có giải pháp khắc phục tình trạng phù hợp. 

Khi đến kiểm tra vẹo cột sống, bác sĩ sẽ thực hiện một số xét nghiệm để chẩn đoán như:

6.1. Khám tổng quát

Đầu tiên, bác sĩ sẽ quan sát lưng của người bệnh khi đứng thẳng để kiểm tra cột sống, vai và vùng eo của người bệnh có cân xứng hay không. Tiếp theo, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh cúi người về phía trước để kiểm tra độ cong ở lưng trên và lưng dưới.

6.2. Xét nghiệm hình ảnh

Các xét nghiệm hình ảnh mà bác sĩ có thể chỉ định thực hiện để tìm nguyên nhân và mức độ của chứng vẹo cột sống bao gồm:

  • Chụp X-quang: Khi thực hiện kiểm tra này, một lượng nhỏ bức xạ được sử dụng để tạo ra hình ảnh cột sống của người bệnh.
  • Chụp cộng hưởng từ MRI: Xét nghiệm này sử dụng sóng vô tuyến và từ tính để có được hình ảnh chi tiết về xương và mô xung quanh chúng.
  • Chụp cắt lớp vi tính CT: Trong quá trình kiểm tra này, tia X được chụp ở nhiều góc độ khác nhau để có được hình ảnh 3D của cơ thể.
xét nghiệm chẩn đoán cong vẹo cột sống
Xét nghiệm hình ảnh giúp bác sĩ chẩn đoán tình trạng cong vẹo cột sống tốt hơn

7. Phương pháp điều trị vẹo cột sống hiệu quả

7.1. Chữa cong vẹo cột sống bằng phẫu thuật

Phẫu thuật là lựa chọn của nhiều bệnh nhân với mong muốn sớm cải thiện đường cong cột sống. Tuy nhiên, theo ý kiến của các bác sĩ ACC, phẫu thuật chỉ là giải pháp cuối cùng khi mức độ vẹo cột sống của bệnh nhân quá nặng và các phương pháp bảo tồn không còn tác dụng. Đặc biệt với các bệnh nhi nhỏ tuổi, phẫu thuật tiềm ẩn khá nhiều rủi ro vì có thể gây sốc thuốc, hôn mê, liệt do tổn thương hệ thần kinh…

7.2. Chữa cong vẹo cột sống bằng trị liệu thần kinh cột sống Chiropractic

Trong điều trị cong vẹo cột sống, trị liệu thần kinh cột sống kết hợp bài tập phục hồi chức năng được xem là phương pháp tối ưu nhất. Trên thực tế, đã có rất nhiều bệnh nhân vẹo cột sống sau khi điều trị tại Phòng Khám ACC có thể khôi phục được đường cong sinh lý của cột sống mà không cần sự can thiệp của phẫu thuật.

Xem ngay phương pháp điều trị cong vẹo cột sống không cần phẫu thuật qua video dưới đây:

Với sự kết hợp giữa phương pháp trị liệu thần kinh cột sống, vật lý trị liệu cùng hệ thống máy móc theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ, các bác sĩ ACC đã thành công trong điều trị tật vẹo cột sống cho các bệnh nhân trong và ngoài nước.

Trị liệu thần kinh cột sống là phương pháp chữa trị xương khớp tiên tiến, hiệu quả, được nhiều bệnh viện Hoa Kỳ và các nước phát triển áp dụng. Bằng việc sử dụng tay để tạo ra một lực chính xác, các bác sĩ thần kinh cột sống sẽ tác động vào các cấu trúc xương khớp bị sai lệch, trả chúng về vị trí tự nhiên ban đầu.

Sự hỗ trợ của thiết bị trị liệu vận động ATM2 giúp quá trình điều trị vẹo cột sống đạt hiệu quả tối ưu. Máy ATM2 là công nghệ mới nhất từ Mỹ, hỗ trợ xoay chiều độ cong của xương sống, khôi phục tư thế thẳng tự nhiên của lưng, tăng tầm vận động.

cách chữa vẹo cột sống
Điều trị vẹo cột sống với thiết bị vận động trị liệu ATM2

8. Cách phòng ngừa cong vẹo cột sống ở người lớn và trẻ nhỏ

Để phòng ngừa cong vẹo cột sống, bạn có thể áp dụng một số cách sau:

  • Tập luyện thể thao đều đặn, vừa sức để tăng sự dẻo dai bền bỉ và phát triển cân đối cho cơ thể.
  • Phòng chống suy dinh dưỡng, còi xương ở trẻ nhỏ bằng chế độ ăn đầy đủ protein, chất khoáng và vitamin.
  • Bàn ghế ngồi học hoặc ngồi làm phải phù hợp với chiều cao của người dùng.
  • Khi ngồi thì cần ngồi thẳng lưng, không nghiêng vẹo. 
  • Trẻ em không nên mang cặp quá nặng. Cụ thể, trọng lượng cặp sách không nên vượt quá 15% trọng lượng cơ thể.
  • Cặp phải có 2 quai, khi sử dụng, học sinh đeo đều hai vai, tránh đeo lệch về một phía.

Xem thêm:

Trên đây là những điều cần biết về cong vẹo cột sống. Tình trạng này không chỉ gây mất thẩm mỹ về ngoại hình mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống về lâu dài. Vì thế, khi phát hiện dấu hiệu bị vẹo cột sống, bạn nên đến các cơ sở y tế khoa xương khớp để được kiểm tra và điều trị càng sớm càng tốt.

Nguồn tham khảo:

Scoliosis

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/scoliosis/symptoms-causes/syc-20350716

Scoliosis Causes, Symptoms, Diagnosis and Treatment

https://www.spineuniverse.com/conditions/scoliosis

Scoliosis In Adults: Symptoms, Diagnosis and Treatments

https://www.hss.edu/conditions_scoliosis-adults.asp

Everything You Need to Know About Scoliosis

https://www.healthline.com/health/scoliosis

Đặt hẹn tại phòng khám ACC để được các bác sĩ nước ngoài thăm khám và chữa trị kịp thời!