Bàn chân bẹt ở người lớn: Nguyên nhân & Cách điều trị hiệu quả

Nhiều người trưởng thành mắc hội chứng bàn chân bẹt than phiền rằng chứng bệnh này không chỉ gây ra đau đớn, bất tiện trong sinh hoạt mà còn làm giảm khả năng vận động. Do đó, họ mong muốn tìm một phương pháp điều trị triệt để chứng bệnh này. Câu hỏi đặt ra là: liệu việc điều trị bàn chân bẹt ở người lớn có khả thi hay không?

1. Bàn chân bẹt ở người lớn là gì?

Bàn chân bẹt mắc phải ở người lớn là tình trạng vòm bàn chân bị sụp xuống, khiến toàn bộ lòng bàn chân chạm đất, dẫn đến thay đổi cơ chế hoạt động của bàn chân và tăng áp lực lên các cấu trúc khác. Không giống như bàn chân bẹt bẩm sinh, xuất hiện từ khi sinh ra, bệnh bàn chân bẹt ở người lớn phát triển theo thời gian và thường liên quan đến chấn thương, rối loạn chức năng gân hoặc viêm khớp.

2. Nguyên nhân gây ra tình trạng bàn chân bẹt ở người lớn

Tình trạng bàn chân bẹt gặp ở người lớn thường do rối loạn chức năng gân chày sau, bệnh cao huyết áp, bệnh tiểu đường, hội chứng Marfan… Trong đó, rối loạn chức năng gân chày sau là tác nhân chính dẫn đến tình trạng sụp vòm chân ở người trưởng thành.

Do đóng vai trò chủ chốt trong việc nâng đỡ cấu trúc bàn chân, nên khi gân này bị viêm, rách hoặc giãn quá mức do vận động mạnh hay lão hóa, hệ thống vòm sẽ mất điểm tựa và dần bẹt xuống. Những đối tượng có nguy cơ cao bị rối loạn chức năng gân chày sau thường là người béo phì, bệnh nhân tiểu đường hoặc người thường xuyên chơi các môn thể thao cường độ cao.

Bên cạnh rối loạn chức năng gân chày, một số yếu tố góp phần gây ra biến dạng bàn chân bẹt mắc phải ở người lớn, bao gồm:

• Chênh lệch chiều dài hai chân, dẫn đến áp lực lên bàn chân không đồng đều.
• Bệnh cao huyết áp, bệnh tiểu đường.
• Hội chứng Marfan, đây là một dạng rối loạn di truyền, nó làm ảnh hưởng đến các mô liên kết, làm các ngón chân phát triển dài hơn bình thường.
• Vẹo cột sống.
• Viêm khớp dạng thấp và viêm đa khớp dạng thấp.
• Đi giày quá chật làm các ngón chân bị nén. Hoặc thường xuyên đi giày cao gót làm tăng áp lực lên cơ vòm và khiến mắt cá nhân bị suy giảm sự đàn hồi.
• Ngoài ra, một số trường hợp phụ nữ mang thai cũng có nguy cơ mắc chứng bàn chân bẹt tạm thời hoặc vĩnh viễn. Theo các bác sĩ, nguyên nhân do trong quá trình mang thai, cơ thể người mẹ tăng cường sản sinh elastin, đây là một loại protein giúp tăng độ đàn hồi da và các mô liên kết, cộng với trọng lượng cơ thể người mẹ tăng gây ra áp lực lớn lên bàn chân, dẫn đến tình trạng bàn chân bị bẹt ở người đã phát triển xương chân hoàn toàn.

3. Triệu chứng và dấu hiệu cảnh báo bạn có nguy cơ bị bàn chân bẹt

Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn thường có các biểu hiện như đau nhức lòng bàn chân khi đứng lâu, chân mệt mỏi rã rời sau khi vận động và cơn đau dần lan rộng lên vùng đầu gối hoặc hông… Cụ thể là:

• Cơn đau xuất hiện rõ rệt khi bạn đứng lâu hoặc vận động với cường độ cao.
• Cảm giác ê ẩm, nặng nề ở chân xảy ra thường xuyên sau mỗi lần đi lại.
• Đau không chỉ ở bàn chân mà còn ảnh hưởng đến cẳng chân, đầu gối và khớp hông do lệch trục cơ thể.
• Một bên đế giày (thường là phía trong) bị mòn nhanh hơn hẳn bên còn lại.
• Cơn đau nhức tập trung ở vùng gân chày sau – nơi chịu trách nhiệm chính trong việc nâng đỡ vòm chân.
• Lòng bàn chân phẳng lì, gần như chạm hoàn toàn xuống mặt sàn khi đứng.
• Sự thay đổi cấu trúc khiến gót chân vẹo ra ngoài, gây đau ở phía mặt ngoài bàn chân.
• Người bệnh dễ bị mệt mỏi, đi lại kém thăng bằng hoặc có xu hướng đi khập khiễng.

4. Biến chứng bàn chân bẹt nếu không được điều trị đúng cách

Việc điều trị bàn chân bẹt nếu không thực hiện sớm và đúng cách, về lâu dài có thể gây ra nhiều vấn đề như hạn chế khả năng vận động, đau nhức dai dẳng làm suy giảm chất lượng sống và gia tăng áp lực lên hệ xương khớp toàn thân.

• Làm hạn chế khả năng vận động và chơi thể thao.
• Đau nhức kéo dài làm suy giảm chất lượng cuộc sống.
• Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác như: đau xương cẳng chân, viêm bao hoạt dịch ngón chân cái (bunions), viêm gân gót chân (gân Achilles),…

5. Người lớn bị hội chứng bàn chân bẹt có thể chữa khỏi không?

Thời gian chữa trị bàn chân bẹt hoàn toàn phụ thuộc vào độ bẹt cũng như độ tuổi của người bệnh. Với những trẻ nhỏ có thể cải thiện 75% độ bẹt bằng các phương pháp điều trị bảo tồn. Tuy nhiên đối với người trưởng thành thì bàn chân bẹt không thể điều trị khỏi mà chỉ có thể giảm nhẹ để hạn chế biến chứng. 

* Lời khuyên từ bác sĩ: Đừng phớt lờ nếu bạn nhận thấy vòm bàn chân có dấu hiệu sụp xuống hoặc thường xuyên chịu đựng những cơn đau dai dẳng ở vùng mặt trong bàn chân và mắt cá chân. Tình trạng bàn chân bẹt nếu được PHÁT HIỆN SỚM và CHỮA ĐÚNG CÁCH sẽ giúp kiểm soát hiệu quả quá trình biến dạng, giảm đau nhức nhanh chóng và hạn chế tối đa nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

6. Cách điều trị bàn chân bẹt ở người lớn

Để cải thiện tình trạng này, người bệnh có thể áp dụng các phương pháp điều trị không can thiệp (vật lý trị liệu, mang đế chỉnh hình), kết hợp tập luyện. Trường hợp bàn chân bẹt nặng không đáp ứng với điều trị bảo tồn có thể cần can thiệp phẫu thuật.

6.1. Điều trị không can thiệp

Các phương pháp điều trị bảo tồn như vật lý trị liệu và dùng đế chỉnh hình thường được ưu tiên hàng đầu để giảm đau cũng như phục hồi chức năng. Cụ thể:

6.1.1 Vật lý trị liệu

Các bài tập vật lý trị liệu có thể giúp tăng cơ bắp của bàn chân, từ đó giúp xoa dịu những cơn đau nhức do bàn chân bẹt gây ra. Những bài tập phổ biến để cải thiện tình trạng này có thể kể đến như nhặt viên bi bằng ngón chân, xếp đồ vật bằng ngón chân, viết số lên cát bằng ngón chân cái,…

6.1.2 Mang đế chỉnh hình y khoa

Tuy không thể điều trị khỏi hoàn toàn chứng bàn chân bẹt ở người lớn, song việc duy trì mang đế chỉnh hình y khoa sẽ hỗ trợ nâng đỡ lòng bàn chân, ngăn ngừa các cơn đau như đau mắt cá chân, đau đầu gối, đau cột sống,… Ngoài ra, các bác sĩ khuyến khích người lớn mắc chứng bàn chân bẹt mang đế và kết hợp với các bài tập cho bàn chân bẹt tại nhà, giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm thiểu những đau đớn do bàn chân bẹt gây nên. 

6.2. Tập thể dục nhẹ nhàng

Điều trị bằng phương pháp bảo tồn kết hợp tập luyện nhẹ nhàng rất cần thiết để cải thiện bàn chân bẹt. Khi duy trì các bài tập điều độ sẽ giúp củng cố sức mạnh cho hệ thống dây chằng và cơ bắp, từ đó nâng đỡ vòm chân tốt hơn.

Dưới đây là gợi ý 3 bài tập đơn giản cải thiện bàn chân bẹt tại nhà:

• Tập cuộn ngón chân: Bạn ngồi trên ghế, sau đó hãy cúi ngón chân xuống và cuộn các ngón chân lại sau đó thả ra.
• Bài tập nhón gót chân: Bạn đứng thẳng, từ từ nhón gót lên rồi hạ xuống và thực hiện 10 – 15 lần/ngày.
• Đi bộ trên bề mặt không bằng phẳng: Bạn có thể đi bộ trên bề mặt không bằng phẳng như dốc, cát, cỏ, sỏi giúp tăng cường sức mạnh cho cơ bàn chân, tạo sự dẻo dai và linh hoạt cho chân.

6.3 Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp cuối cùng, khi bệnh nhân bàn chân bẹt không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn. Các phương pháp phẫu thuật thường được áp dụng để chữa trị bàn chân bẹt bao gồm phẫu thuật tái tạo bàn chân và phẫu thuật cấy ghép xương.

7. Điều trị bàn chân bẹt người lớn ở đâu tốt? 

Để điều trị chứng bàn chân bẹt hiệu quả, bạn nên đến những cơ sở y tế uy tín và dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp. 

Phòng khám ACC có đội ngũ các bác sĩ chuyên môn cao, với hơn 20 năm kinh nghiệm. ACC áp dụng thành công công nghệ định vị và đo lòng bàn chân của Thuỵ Sĩ (Cad-Cam) thế hệ thứ hai, thiết kế ra hàng ngàn đế chỉnh hình cho bệnh nhân mắc hội chứng bàn chân bẹt. Các bác sĩ tại ACC sẽ giúp người mắc chứng bàn chân bẹt khắc phục sự đau đớn, khó chịu do chứng bàn chân bẹt gây ra.

Tại ACC, đế chỉnh hình y khoa được chính tay các bác sĩ tạo ra bằng số liệu chuẩn xác nhất từ công nghệ Cad-Cam. Với chất liệu cao cấp, độ bền cao. Đế chỉnh hình bàn chân được tạo ra bởi phòng khám ACC được bệnh nhân phản hồi là mang đến sự êm ái, linh hoạt ngay cả với những người phải thường xuyên di chuyển, hoạt động mạnh.

Việc dùng đế chỉnh hình y khoa cũng đơn giản và tiện lợi, đặc biệt đế chỉnh hình y khoa của ACC thiết kế theo phương pháp cá nhân hoá, vừa vặn với chân của từng người nên bạn sẽ không có cảm giác mình đang phải điều trị chứng bàn chân bẹt. Một ưu điểm nữa là miếng đế có cấu tạo nguyên khối bằng vật liệu cao cấp, nên độ bền cao, độ bên có thể lên tới 4-5 năm, do vậy tính về lâu dài đây còn là một giải pháp điều trị bàn chân bẹt tiết kiệm.

Để điều trị chứng bàn chân bẹt hiệu quả, bạn nên đến những cơ sở y tế uy tín và dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp. Dưới đây là những tiêu chí quan trọng và lợi ích mà người bệnh sẽ nhận được khi lựa chọn đúng địa chỉ tin cậy:

Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa vững chuyên môn, kinh nghiệm lâm sàng lâu năm

Người bệnh ưu tiên đến cơ sở có bác sĩ được đào tạo bài bản, trình độ chuyên môn cao và sở hữu các chứng chỉ quốc tế từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Pháp, Canada,… Đồng thời, bác sĩ cần có ít nhất 10 năm kinh nghiệm chuyên sâu về cơ xương khớp để đưa ra chẩn đoán chính xác và liệu trình điều trị bàn chân bẹt hiệu quả cho bệnh nhân.

Quy trình tầm soát toàn diện & phác đồ cá nhân hóa

Tại các cơ sở uy tín, người bệnh được thực hiện quy trình khám chuyên sâu: Từ khai thác bệnh sử đến đánh giá chi tiết dáng đi, tư thế và biên độ vận động. Song song, bệnh nhân sẽ được kiểm tra độ bẹt của bàn chân bằng các phương pháp công nghệ cao như sử dụng máy đo bàn chân, phân tích dáng đi,…

Qua đó bác sĩ xây dựng phác đồ cá nhân hóa kết hợp các phương pháp điều trị phù hợp – an toàn như dùng đế chỉnh hình bàn chân, vật lý trị liệu, can thiệp giảm đau khi cần thiết. Đồng thời bác sĩ có dữ liệu để thiết kế đế chỉnh hình chuẩn xác, vừa vặn với tình trạng bàn chân của mỗi người. Từ đó hỗ trợ điều trị hiệu quả và mang đến cho người bệnh trải nghiệm thoải mái nhất.

Tư vấn minh bạch và đúng hướng

Người bệnh an tâm khi thăm khám tại cơ sở y tế vận hành theo hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, vì luôn được giải thích cặn kẽ về tình trạng bệnh lý cũng như lộ trình hồi phục cụ thể. Mọi chi phí được công khai minh bạch, tư vấn rõ ràng ngay từ đầu, tránh tình trạng “vẽ bệnh” gây tốn kém.

Hỗ trợ dài hạn và chăm sóc toàn diện

Trong suốt quá trình điều trị, bệnh nhân được theo dõi sát sao và đánh giá tiến triển định kỳ để có những điều chỉnh kịp thời. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng hướng dẫn chi tiết về các bài tập duy trì, tư thế sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng nhằm đảm bảo hiệu quả phục hồi bền vững.

Phòng khám ACC – Địa chỉ uy tín điều trị bàn chân bẹt ở người lớn uy tín, hiệu quả

Đáp ứng toàn diện những tiêu chuẩn trên, Phòng khám ACC – thành viên của bệnh viện FV (trực thuộc Tập đoàn Y tế Thomson Singapore), tự hào là địa chỉ tin cậy để điều trị bàn chân bẹt. Tại đây, ACC quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trị liệu thần kinh cột sống và cơ xương khớp, ưu tiên điều trị bảo tồn không dùng thuốc – không phẫu thuật, an toàn tối đa.

Phác đồ điều trị khoa học cá nhân hóa, được xây dựng dựa trên mức độ tổn thương, tuổi tác, thể trạng, nhu cầu vận động cũng như các bệnh lý nền của từng người. Bác sĩ sử dụng công nghệ Cad – Cam đến từ Thụy Sĩ để đo độ bẹt bàn chân nhằm thiết kế đế giày chỉnh hình chuẩn xác. Sau đó người bệnh sẽ được phân tích lại dáng đi trên máy treadmill sau khi đã mang đế, để đánh giá chính xác đáp ứng thực tế và tinh chỉnh phù hợp. Ngoài ra còn kết hợp với vật lý trị liệu và thiết bị đặc biệt để đẩy khớp gối vào trong và rèn luyện cơ chân để chân có tư thế đúng.

Trong quá trình điều trị tại ACC, bệnh nhân luôn được theo dõi tiến triển sát sao qua các buổi đánh giá định kỳ và so sánh kết quả trực quan để tối ưu hóa phác đồ. Hơn hết, ACC còn chú trọng hỗ trợ dài hạn bằng cách hướng dẫn bài tập tại nhà và tư vấn chế độ ăn uống – vận động – sinh hoạt phù hợp. Qua đó giúp tình trạng vòm chân sớm phục hồi và cải thiện khả năng vận động hiệu quả.

ACC đã tiếp nhận và điều trị thành công cho rất nhiều trường hợp gặp vấn đề về bàn chân bẹt, mời bạn xem chi tiết TẠI ĐÂY.

8. Phòng ngừa bàn chân bẹt ở người lớn như thế nào?

Để phòng ngừa bàn chân bẹt, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Kiểm soát cân nặng ổn định, tránh tăng cân quá mức vì có thể gây áp lực và khiến bàn chân bị bẹt dần theo thời gian. 
• Thường xuyên luyện tập các môn thể thao phù hợp (chạy bộ, yoga, bơi lội…) để kiểm soát cân nặng và tăng cường sức mạnh cơ bắp.
• Không đứng yên một chỗ hoặc đi bộ quá lâu. 
• Đi giày đúng kích cỡ và hạn chế đi giày cao gót. 
• Đến gặp bác sĩ ngay khi chân hoặc bàn chân cảm thấy khó chịu. 

*Chia sẻ thêm: Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ mắc bàn chân bẹt ở trẻ, nhất là trong độ tuổi “vàng” 3 – 8 tuổi, phụ huynh nên cho con đến bác sĩ tầm soát càng sớm càng tốt. Lúc này cấu trúc bàn chân còn mềm dẻo, dễ điều chỉnh, có thể cải thiện tích cực tình trạng bàn chân bẹt khi điều trị theo đúng hướng dẫn bác sĩ.

9. Câu hỏi thường gặp

Bàn chân bẹt người lớn thường gặp ở đối tượng nào?

Những người bị béo phì, phụ nữ trong thai kỳ, người cao tuổi hoặc bệnh nhân tiểu đường là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất. Ngoài ra, những người có tiền sử chấn thương chân hoặc thường xuyên vận động cường độ cao cũng dễ bị suy yếu gân chày dẫn đến bẹt chân.

Bàn chân bẹt ở người lớn được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán tình trạng bàn chân bẹt, các bác sĩ tại ACC thường kết hợp những cách sau:

• Cách 1: Bác sĩ dùng ngón tay cái luồng vào gan bàn chân khi bệnh nhân đang đứng lên mặt phẳng. Trường hợp ngón tay của bác sĩ không thể luồng qua được thì người bệnh có thể bị bàn chân bẹt.
• Cách 2: Bệnh nhân đứng lên máy Podoscope chuyên dụng để scan (chụp bóng) lòng bàn chân. Điều này giúp bác sĩ có thể thấy rõ phần dấu chân, từ đó xác định bệnh nhân có đang bị hội chứng bàn chân bẹt hay không.

Dựa vào kết quả của 2 cách trên, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị bàn chân bẹt phù hợp với tình trạng cụ thể.

Dấu hiệu nào cần đến gặp bác sĩ?

Bạn nên đi khám nếu thấy đau nhức dai dẳng ở chân, mắt cá hoặc khi nhận thấy giày bị mòn vẹt về một bên quá rõ rệt. Các biểu hiện như đi lại khó khăn, nhanh mỏi chân hoặc cổ chân đổ vào trong cũng là tín hiệu báo động cần được can thiệp y khoa.

Người bị bàn chân bẹt có phải mang đế chỉnh hình suốt đời không?

Việc mang đế chỉnh hình không nhất thiết phải kéo dài suốt đời nếu gân chày sau có thể phục hồi nhờ luyện tập tích cực. Tuy nhiên, với những trường hợp biến dạng nặng, việc đeo đế lâu dài là giải pháp cần thiết để bảo vệ cấu trúc xương khớp và duy trì khả năng vận động bình thường.

Trên đây là dấu hiệu, biến chứng và cách điều trị bàn chân bẹt ở người lớn. Có thể thấy, mặc dù tình trạng này không thể điều trị dứt điểm, nhưng các biện pháp can thiệp sẽ giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn và ngăn ngừa nguy cơ xuất hiện các bệnh lý cơ xương khớp. Nếu bạn cũng đang gặp khó khăn với hội chứng bàn chân bẹt, hãy liên hệ với ACC ngay hôm nay để được hỗ trợ điều trị hiệu quả.