• Hiểu rõ về giãn dây chằng để điều trị đúng cách

    Tác giả: maxus

    Cố vấn y khoa: Bác sĩ Edouard Sabourdy

    Mục lục nội dung
    1. 1. Giãn dây chằng - chấn thương thường gặp
    2. 2. Các vị trí giãn dây chằng phổ biến nhất
    3. 3. Giãn dây chằng có gây biến chứng không?
    4. 4. Cách xử trí khi bị tổn thương dây chằng
    5. 5. Chẩn đoán giãn dây chằng bằng cách nào?
    6. 6. Phương pháp điều trị giãn dây chằng tại phòng khám ACC

    Giãn dây chằng có thể gặp ở bất kỳ ai, đặc biệt với người trong độ tuổi trung niên, người lao động quá sức hoặc vận động viên thể thao. Đây là một trong những tổn thương phổ biến và kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách.

    1. Giãn dây chằng – chấn thương thường gặp

    Dây chằng là một dải tổng hợp các mô sợi được làm từ phân tử collagen liên kết chặt chẽ, cứng và dai. Dây chằng có nhiệm vụ kết nối các khớp xương, cố định và bảo vệ đầu khớp. Trên cơ thể con người có hàng trăm dây chằng phân bổ ở các vùng khớp vai, cổ, lưng, đầu gối, khớp háng, cổ tay…Tuy khác nhau về hình thù và kích thước nhưng các dây chằng đều rất dễ bị tổn thương nếu gặp tác động mạnh, có thể dẫn đến giãn dây chằng.

    Giãn dây chằng là tình trạng dây chằng bị căng, kéo giãn quá mức nhưng không đứt hoàn toàn, gây nên cơn đau dữ dội, vùng bị tổn thương có dấu hiệu sưng to, khớp trở nên lỏng lẻo, hạn chế vận động.

    Các nguyên nhân gây giãn dây chằng:

    • Chấn thương khi chơi các môn thể thao: bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, cầu lông, tennis, trượt ván, điền kinh, cử tạ… Chân bị xoắn vặn đột ngột khi đang chạy hoặc xoay chuyển người quá nhanh, chân bị người khác dẫm vào, nhảy cao rồi rơi xuống tiếp đất trong tư thế chân không trụ hoặc chân không thuận, dùng tay chống đỡ khi trượt té.
    • Tai nạn giao thông, tai nạn trong sinh hoạt, nhất là các trường hợp té ngã, va đập mạnh.
    • Lao động quá sức, khuân vác vật nặng lâu ngày khiến hệ thống dây chằng bị căng, kéo giãn liên tục.

    Xem thêm: Bí quyết ngăn ngừa và điều trị các chấn thương thể thao

    2. Các vị trí giãn dây chằng phổ biến nhất

    2.1 Giãn dây chằng đầu gối

    Khớp gối là một trong các khớp lớn nhất của cơ thể, đảm nhận vai trò vận động (ngồi, đi, đứng, chạy nhảy, xoay người…) và chịu sức nặng của cả thân trên. Cấu trúc khớp gối gồm có: xương lồi cầu đùi, mâm chày, xương bánh chè, lớp sụn bao bọc đầu xương, hệ thống dây chằng (dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau, dây chằng bên trong, dây chằng bên ngoài), hệ thống gân, cơ.

    Khi hỏi dạng chấn thương thường gặp nhất trong sự nghiệp của nhiều vận động viên thể thao, đa số họ đều trả lời là giãn dây chằng khớp gối, chủ yếu là dây chằng chéo phía trước (ACL). Dây chằng này dễ bị tổn thương trong các chuyển động nhanh, gối xoắn bất thường hoặc thay đổi hướng đột ngột.

    giãn dây chằng khớp gối

    Hình ảnh dây chằng chéo trước của khớp gối

    Triệu chứng giãn dây chằng đầu gối:

    • Đau dữ dội ngay sau khi chấn thương.
    • Trong vòng 12 giờ đầu, khớp gối có dấu hiệu sưng to, đi khập khiễng với chân đau.
    • Sau 2 – 3 tuần, tuy không còn đau nhức nhưng người bệnh gặp phải tình trạng lỏng gối, teo cơ tứ đầu đùi (cơ nằm phía trước đùi), cứng khớp.
    • Gặp khó khăn khi vận động, dễ vấp ngã khi đi nhanh hoặc chạy nhanh, mất cảm giác bám đường.
    • Nếu không điều trị, theo thời gian sẽ dẫn đến thoái hóa sụn, cơn đau tái phát thường xuyên.

    2.2 Giãn dây chằng cổ tay

    Cổ tay là vùng có cấu tạo phức tạp, gồm nhiều xương nhỏ và dây chằng. Các động tác vặn và xoay bàn tay, chống đỡ khi trượt té có thể dẫn đến giãn dây chằng cổ tay. Khi đó, người bệnh sẽ cảm thấy đau nhức kèm sưng tấy, bầm tím ở vùng cổ tay. Theo thời gian, cổ tay giảm dần chức năng vận động, có triệu chứng lỏng lẻo ở khớp cổ tay, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

    2.3 Giãn dây chằng lưng

    Khác với những vị trí khác trên cơ thể, giãn dây chằng ở lưng ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và khả năng vận động, thậm chí có thể gây liệt. Người bệnh rất đau, cơn đau thường kèm theo co cứng khối cơ cạnh cột sống. Đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh, những cơn đau nhức, tê buốt càng tăng lên.

    Các hoạt động bình thường như đi, đứng, cúi gập, xoay người, mang vác đồ vật trở nên khó khăn với người bệnh. Cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi, đau nhức toàn thân, làm giảm chất lượng cuộc sống.

    2.4 Giãn dây chằng bả vai

    Khi dây chằng nối giữa hai xương của khớp vai bị kéo căng, co giãn quá mức sẽ dẫn đến cơn đau liên tục, gây khó chịu, mệt mỏi cho người bệnh. Giãn dây chằng bả vai thường gặp ở đối tượng ít vận động hoặc vận động sai tư thế, mang vác vật nặng quá sức khiến vùng khớp vai quá tải. Nếu tình trạng này cứ kéo dài có thể tác động xấu đến hệ cơ xương khớp, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thoái hóa đốt sống cổ, viêm khớp dạng thấp, viêm xương khớp.

    3. Giãn dây chằng có gây biến chứng không?

    Anh Hưng (30 tuổi, TP. HCM) cho biết cách đây 1 năm, trong lúc chơi đá bóng thì bị té ngã. Khi đó đầu gối trái sưng đau dữ dội, nhưng cơn đau giảm dần. Vì chủ quan nên anh đã không đến gặp bác sĩ kiểm tra, tiếp tục vận động mạnh, dẫn đến hậu quả là đứt dây chằng chéo trước và rách sụn chêm. Một thời gian sau, anh thường xuyên bị ngã khi đi đứng do đầu gối mất vững, không mang vác vật nặng hoặc chơi thể thao được, ảnh hưởng nhiều đến hoạt động thể lực.

    Bác sĩ Hoisang Gong (phòng khám ACC) cho biết giãn dây chằng nếu không điều trị kịp thời có thể gây đứt hoàn toàn, để lại nhiều di chứng cho người bệnh như tổn thương sụn khớp, thoái hóa khớp, nguy cơ gặp chấn thương rất cao.

    4. Cách xử trí khi bị tổn thương dây chằng

    – Ngay sau khi chấn thương, người bệnh cần được cố định khớp bằng nẹp. Thời gian nẹp có thể 3 – 4 tuần tùy theo mức độ tổn thương cụ thể. Nếu bị giãn dây chằng ở gối, bệnh nhân có thể sử dụng nạng để đi lại nhằm giảm trọng lượng đặt lên khớp gối.

    – Nghỉ ngơi và hạn chế vận động nhất có thể.

    – Không nên dùng các loại cao chườm nóng, vì có thể khiến vùng tổn thương sưng hoặc phù nề. Cách tốt nhất là chườm lạnh, chườm đá trong vòng 48 giờ đầu để làm dịu vết thương, giảm đau, giúp người bệnh cử động tốt hơn.

    – Tuyệt đối không nên tự điều trị bằng các phương pháp dân gian truyền miệng chưa kiểm chứng như đắp lá, dán cao. Hãy đến khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác.

    điều trị giãn dây chằng

    Nếu bị giãn dây chằng, bạn cần dùng nẹp cố định bất động khớp gối trong thời gian đầu

    5. Chẩn đoán giãn dây chằng bằng cách nào?

    Bác sĩ chẩn đoán bệnh dựa trên việc thăm khám lâm sàng và chỉ định người bệnh thực hiện các chẩn đoán hình ảnh cận lâm sàng như:

    • Chụp X- quang để phát hiện tình trạng gãy xương, rạn nứt xương.
    • Chụp cộng hưởng từ MRI cho thấy hình ảnh giãn hoặc đứt dây chằng, phát hiện các bất thường ở sụn khớp, rối loạn liên quan bao hoạt dịch, tổn thương cơ, gân, mô mềm ở vùng khớp.

    6. Phương pháp điều trị giãn dây chằng tại phòng khám ACC

    Với hơn 13 năm hoạt động, Phòng khám Chuyên khoa Trị liệu Thần kinh Cột sống Hoa Kỳ (ACC) từng tiếp nhận và chữa trị thành công cho rất nhiều bệnh nhân là vận động viên thể thao chuyên nghiệp – đối tượng thường gặp chấn thương giãn dây chằng, đặc biệt là giãn dây chằng khớp gối.

    Theo bác sĩ Hoisang: “Vật lý trị liệu & phục hồi chức năng có vai trò rất quan trọng trong điều trị giãn dây chằng. Vì vậy chúng tôi đầu tư trang thiết bị hiện đại, hệ thống máy vật lý trị liệu theo tiêu chuẩn mới nhất của Hoa Kỳ, nhằm mang đến hiệu quả điều trị cao nhất với khoảng thời gian tối ưu mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật”.

    Liệu trình chữa trị giãn dây chằng tại phòng khám ACC gồm các phương pháp:

    – Vật lý trị liệu chủ động: Các chuyên viên thiết kế và hướng dẫn các bài tập riêng cho từng bệnh nhân. Đối với giãn dây chằng đầu gối, các bài tập cơ bắp chân, tập duỗi gối, tập cơ tứ đầu, tập nhón 2 chân…. có tác dụng tăng cường sức mạnh các nhóm cơ, tránh tình trạng teo cơ, duy trì thể lực.

    – Vật lý trị liệu bị động: Nhiều bệnh nhân giãn dây chằng đánh giá cao hiệu quả giảm đau của máy sóng xung kích Shockwave, tia laser cường độ cao thế hệ thứ IV. Đây là các thiết bị thúc đẩy quá trình phục hồi mô và tế bào, khôi phục khả năng vận động nhanh nhất.

    – Trị liệu thần kinh cột sống: Phương pháp này được áp dụng khi giãn dây chằng lưng hoặc vai lâu ngày dẫn đến các biến chứng như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, chèn ép dây thần kinh ở mức độ nặng. Phòng khám ACC là một trong những đơn vị chuyên khoa Thần kinh cột sống – Chiropractic đầu tiên tại Việt Nam với đội ngũ bác sĩ giỏi đến từ các nước.

    – Hỗ trợ điều trị bằng các sản phẩm bổ sung dưỡng chất Sulfate Glucosamine, Chondroitin Sulfate, MSM giúp tái tạo sụn khớp và xương dưới sụn, tạo chất nhờn và tăng độ dẻo dai cho khớp.

    bác sĩ ACC trị giãn dây chằng

    Bác sĩ Hoisang sử dụng phương pháp trị liệu thần kinh cột sống điều trị cho bệnh nhân

    Nhìn chung, các trường hợp giãn dây chằng có thể tự hồi phục sau 2 – 3 tháng. Tuy nhiên, thời gian bình phục có thể nhanh hơn nếu bệnh nhân kiên trì tuân theo hết liệu trình điều trị của bác sĩ ACC.

    Xem thêm: Nguy cơ thoát vị đĩa đệm khi chơi thể thao