Hội chứng vai gáy khá phổ biến, có thể xảy ra ở mọi độ tuổi (nhưng chủ yếu là ở người già hoặc nhân viên văn phòng). Bệnh có tiến triển từ nhẹ đến nặng và sẽ không quá nguy hiểm nếu người bệnh có hướng điều trị thích hợp. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về bệnh lý này nhé!
- 1. Tìm hiểu hội chứng đau vai gáy là gì?
- 2. Biểu hiện của hội chứng vai gáy như thế nào?
- 3. Phân loại hội chứng cổ vai gáy
- 4. Nguyên nhân hội chứng đau vai gáy
- 5. Ai có nguy cơ cao bị hội chứng vai gáy?
- 6. Các biến chứng của đau vai gáy
- 7. Các cách giảm đau vay gái tại nhà đơn giản
- 8. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- 9. Chẩn đoán hội chứng vai gáy như thế nào?
- 10 Phương pháp điều trị hội chứng cổ vai gáy hiệu quả
- 11. Giải pháp phòng ngừa hội chứng vai gáy
1. Tìm hiểu hội chứng đau vai gáy là gì?
Hội chứng cổ vai gáy là những cơn đau nhức khó chịu, kèm theo khó vận động ở vùng cổ và vai do cơ bị co cứng. Thêm vào đó, bệnh thường xuất hiện đột ngột và bất ngờ vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
2. Biểu hiện của hội chứng vai gáy như thế nào?
Khi bị đau cổ vai gáy, người bệnh có những dấu hiệu như:
- Đau nhức, cơn đau có thể lan xuống vai và cánh tay.
- Đau tăng lên khi đi lại, ngồi lâu, ho, hắt hơi, thời tiết thay đổi và đau giảm khi nghỉ ngơi.
- Hoa mắt, chóng mặt.
- Cảm giác tê bì, căng cứng, khó chuyển động vùng cổ vai.
- Nếu bị đau vai gáy ở mức độ nặng thì ngay cả khi đi lại nhẹ nhàng, nghỉ ngơi cũng bị đau.
3. Phân loại hội chứng cổ vai gáy
Hội chứng vai gáy được chia ra làm 2 tình trạng là cấp tính và mãn tính. Cụ thể như sau:
3.1 Tình trạng cấp tính
Nguyên nhân do ngủ, ngồi, hoạt động sai tư thế làm cơ bị căng hoặc giãn đột ngột, người bệnh có thể giảm đau tại nhà bằng các cách đơn giản như nghỉ ngơi, thay đổi tư thế, tập thể dục nhẹ nhàng… Khi đó, cơn đau sẽ sớm biến mất và không gây ảnh hưởng gì lớn đến sức khỏe.
3.2 Tình trạng mạn tính
Nếu cơn đau kéo dài dai dẳng, không có dấu hiệu thuyên giảm và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, ăn uống và giấc ngủ… thì người bệnh nên đi thăm khám ngay nhé! Bởi vì đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm và có thể gây ra các biến chứng khó lường.
4. Nguyên nhân hội chứng đau vai gáy
Hội chứng cổ vai gáy có thể do lối sống, tính chất công việc, chấn thương, bệnh lý cơ xương khớp hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Chi tiết từng nguyên nhân như dưới đây:
4.1 Ảnh hưởng từ lối sống, tính chất công việc và chấn thương
Người bị hội chứng vai gáy có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố liên quan đến lối sống sinh hoạt hằng ngày, đặc thù công việc cũng như các chấn thương trước đó, cụ thể gồm:
- Hoạt động sai tư thế: Ngồi cong lưng, nghe điện thoại bằng cách kẹp vào một bên vai, ngủ gục xuống bàn, cúi cổ xuống nhìn điện thoại quá lâu,… khiến mạch máu lưu thông kém đi và làm cho vùng vai gáy bị đau nhức.
- Tính chất công việc: Những công việc buộc phải đứng/ngồi một chỗ quá lâu làm cho các cơ vùng vai gáy bị chèn ép, máu lưu thông chậm nên bị tê cứng và đau nhức.
- Chế độ ăn uống thiếu dưỡng chất: Ăn uống không khoa học, thiếu vitamin, canxi,… làm cho dây thần kinh ngoại vi trở nên yếu đi và khiến vùng vai gáy bị đau nhức khó chịu.
- Chấn thương: Những chấn thương ở vùng vai gáy do tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc té ngã có thể làm dây chằng, đốt sống bị tổn thương và gây nên đau cổ vai gáy.
4.2 Biểu hiện của bệnh lý cơ xương khớp
Hội chứng vai gáy nhiều khả năng liên quan đến các bệnh lý sau đây:
- Rách gân chóp vai: Rách chóp vai có thể do chấn thương, quá trình lão hóa, gai xương… Bệnh gây đau dữ dội ở vai gáy, làm yếu cơ ở cánh tay trên.
- Thoái hóa đốt sống cổ: Đây là bệnh lý phổ biến lên đến 85% ở người trên 60 tuổi. Các triệu chứng thường gặp như đau, cứng cổ, chèn ép dây thần kinh…
- Thoát vị đĩa đệm: Bệnh nhân thoát vị đĩa đệm thường có dấu hiệu đau nhức ở cổ và vai. Kèm theo đó là các triệu chứng khác như nóng rát ở cổ, yếu cơ, tê bì ở tay…
- Hội chứng vai đông cứng: Đây là tình trạng vùng vai bị cứng đau, gây khó khăn trong vận động. Bệnh nhân có triệu chứng đau âm ỉ hoặc nhức nhối ở vùng vai ngoài và đôi khi cơn đau lan đến cánh tay trên.
- Viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch khớp vai: Các gân và bao hoạt dịch xung quanh nhóm cơ xoay vai dễ bị viêm. Đây có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng đau nhức vai.
- Tách khớp vai: Đây là chấn thương ở khớp nối giữa xương đòn và mỏm cùng vai của xương bả vai. Người bị tách khớp vai thường cảm thấy đau nhức vai và các vùng xung quanh.
Rách cơ trên vai phổ biến ở những người thường xuyên phải vận động khớp vai với cường độ cao như vận động viên golf, bóng rổ, tennis… Tuy nhiên, những người bình thường cũng có thể gặp tình trạng này nếu không khởi động kỹ lưỡng trước khi vận…
4.3 Các bệnh lý khác
Hội chứng vai gáy cũng có thể do các bệnh lý khác như:
- Bệnh tim: Cơn đau nhức đột ngột ở ngực hoặc cánh tay có thể là dấu hiệu nhồi máu cơ tim. Bệnh nhân còn có các dấu hiệu khác như đau hoặc khó chịu ở ngực, hụt hơi, buồn nôn, đổ mồ hôi, choáng váng, chóng mặt…
- Sỏi mật hoặc túi mật to: Đau vai là một trong những dấu hiệu của sỏi mật hoặc túi mật to. Bên cạnh đó, bệnh nhân có thể bị đau giữa bụng, bên dưới xương ức, buồn nôn hoặc nôn mửa…
- Bệnh ung thư: Trong một số trường hợp, đau vai cổ dai dẳng có thể là triệu chứng của bệnh ung thư đầu, cổ. Ngoài ra, bệnh nhân ung thư phổi hoặc vú cũng có dấu hiệu đau nhức ở cổ, vai.
5. Ai có nguy cơ cao bị hội chứng vai gáy?
Hội chứng cổ vai gáy thường gặp ở các đối tượng như người cao tuổi, người làm công việc văn phòng phải ngồi lâu, người làm công việc nâng đỡ vật nặng,… Cụ thể như sau:
- Người tuổi tác cao.
- Người làm công việc văn phòng thường phải ngồi lâu.
- Người làm công việc nâng đỡ vật nặng.
- Người ít vận động.
- Người bị thừa cân, béo phì.
- Người có thói quen hút thuốc.
6. Các biến chứng của đau vai gáy
Nếu không xử lý, điều trị hội chứng vai gáy kịp thời thì người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như:
- Chèn ép tủy sống vùng cổ: Biến chứng này có thể làm người bệnh bị rối loạn cảm giác ở tay chân, liệt nửa người hoặc rối loạn thần kinh thực vật.
- Rối loạn tiền đình: Người bệnh cảm thấy đau đầu, mệt mỏi, khó tập trung, trí nhớ suy giảm,…
- Đau rễ thần kinh: Người bệnh đau nhức dữ dội, tê tái, bỏng rát ở vùng cổ vai gáy, lưng, cánh tay và đầu.
- Tổn thương đám rối thần kinh cánh tay: Bệnh gây tê bì, mất cảm giác, hạn chế vận động, teo cơ hoặc bị liệt ở vùng cánh tay.
- Một số biến chứng khác: U hố sau, huyết áp tăng, trầm cảm, cơ thể bị suy nhược,…
7. Các cách giảm đau vay gái tại nhà đơn giản
Để cải thiện hội chứng vai gáy tại nhà, bệnh nhân nên nghỉ ngơi, chườm ấm, massage cổ vai gáy, dùng miếng dán giảm đau. Sau đây là chi tiết từng phương pháp:
7.1 Nghỉ ngơi
Người bệnh đau cổ vai gáy nên dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, hạn chế cử động ở vùng bị đau. Đồng thời, không ngồi trước quạt hoặc điều hòa quá lâu vì dễ làm các cơ bị co cứng, hãy thường xuyên tắm bằng nước ấm thay vì nước lạnh.
7.2 Chườm ấm
Người bệnh có thể dùng khăn ấm để chườm vào vùng cổ vai gáy hoặc chiếu đèn hồng ngoại. Đây là giải pháp hỗ trợ làm dịu cơn đau vai gáy hiệu quả tại nhà.
Chườm nóng và chườm lạnh đều là phương pháp nhiệt trị liệu có tác dụng rất tốt trong điều trị chấn thương và viêm khớp. Tuy nhiên khi nào thì nên chườm nóng hay lạnh? Cụ thể lúc sưng khớp hoặc đau căng cơ thì nên chữa trị thế nào?…
7.3 Massage cổ vai gáy
Người bệnh có thể thực hiện xoa bóp nhẹ nhàng vùng vai gáy bị đau khoảng 10 – 15 phút. Giải pháp này giúp tăng lưu thông máu và thư giãn các cơ.
7.4 Dùng miếng dán giảm đau
Đây là giải pháp cải thiện hội chứng vai gáy dễ dàng áp dụng tại nhà. Người bệnh sử dụng miếng dán chứa chất Methyl Salicylat vào vùng cổ vai gáy giúp làm dịu cơn đau hiệu quả.
8. Khi nào cần gặp bác sĩ?
Nếu gặp hội chứng vai gáy và có các triệu chứng sau đây, bệnh nhân nên thăm khám bác sĩ ngay:
- Triệu chứng bệnh không thuyên giảm dù đã áp dụng các biện pháp cải thiện tại nhà.
- Vai đỏ và tê, khó cử động.
- Cơn đau lan xuống tay và chân.
- Có các triệu chứng khác như đau đầu, tê bì tay chân,…
Hơn hết khi đi khám, người bệnh nên tìm đến cơ sở chuyên sâu về cơ xương khớp để được ĐIỀU TRỊ ĐÚNG CÁCH ngay từ đầu. Qua đó giúp nhanh chóng xua tan cơn đau, ngăn ngừa tái phát.
Để chọn được địa chỉ khám vai gáy uy tín, bạn có thể dựa vào các tiêu chí sau:
- Cơ sở y tế thuộc tập đoàn y tế nổi tiếng: Bệnh nhân nên chọn các cơ sở trực thuộc tập đoàn y tế lớn (như bệnh viện FV – trực thuộc tập đoàn y tế Thomson hàng đầu tại Singapore). Những nơi này cung cấp quy trình thăm khám và điều trị bài bản, tuân theo hệ thống giám sát chuyên môn quốc tế. Ngoài ra, cơ sở nên có ít nhất 20 năm hoạt động tại Việt Nam, kế thừa nền tảng chuyên môn lâu năm, thấu hiểu thể trạng người Việt.
- Đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm: Cơ sở cần có đội ngũ bác sĩ chuyên môn sâu, từng học tập và làm việc tại các nước có nền y tế tiên tiến (như Mỹ, Pháp, Úc, Canada…). Ngoài ra, bác sĩ phải có ít nhất 10 – 20 năm kinh nghiệm lâm sàng để đưa ra chẩn đoán chính xác, hướng giải quyết bệnh lý hiệu quả cho người bệnh.
- Phác đồ điều trị khoa học, đa phương pháp: Phác đồ điều trị phải được xây dựng theo từng đặc điểm của bệnh nhân về tuổi tác, thể trạng, mức độ tổn thương… Liệu trình riêng kết hợp các phương pháp bảo tồn gồm Trị liệu thần kinh cột sống, vật lý trị liệu… giúp bệnh nhân được điều trị hiệu quả mà không cần phẫu thuật.
- Hệ thống trang thiết bị hiện đại: Địa chỉ điều trị chất lượng thường đầu tư các thiết bị chuyên dụng, hiện đại như máy kéo giãn cột sống DTS, thiết bị tập chỉnh tư thế, sóng xung kích, hệ thống phục hồi chức năng Pneumex Pneuback… Đây là sự hỗ trợ đắc lực giúp đẩy nhanh hiệu quả giảm đau, nâng tầm vận động vùng cổ vai gáy cho bệnh nhân.
- Hỗ trợ chăm sóc dài hạn, ngăn ngừa tái phát: Suốt quá trình điều trị, bệnh nhân luôn được chăm sóc, theo dõi tiến triển bệnh qua từng buổi tái khám định kỳ. Khi đã kiểm soát triệu chứng thành công, bác sĩ sẽ hướng dẫn bệnh nhân các bài tập duy trì tại nhà, tư vấn thói quen sinh hoạt, ăn uống khoa học… để giảm tối đa nguy cơ tái phát trong tương lai.
9. Chẩn đoán hội chứng vai gáy như thế nào?
Bác sĩ có thể áp dụng phương pháp chẩn đoán hội chứng cổ vai gáy như khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh hoặc kỹ thuật khác như điện cơ đồ (EMG), xét nghiệm máu. Chi tiết như sau:
9.1 Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân một số thông tin về triệu chứng khởi phát, vị trí đau và thăm khám vùng cổ vai gáy. Sau đó, bác cũng tìm hiểu về bệnh sử, yếu tố nguy cơ, những loại thuốc người bệnh đang dùng để đưa ra đánh giá sơ bộ.
9.2 Chẩn đoán hình ảnh
Sau khám lâm sàng, bệnh nhân có thể được chỉ định thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như:
- Chụp X-quang: Chụp X-quang thường có thể phát hiện ra các bệnh lý gây đau cổ vai gáy như thoát vị đĩa đệm, chấn thương…
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là thủ thuật chẩn đoán không xâm lấn có thể cho thấy các tổn thương về dây thần kinh hoặc vấn đề về gân dẫn đến hội chứng vai gáy.
- Chụp CT: Phương pháp này thường được áp dụng với bệnh nhân không thể chụp MRI.
9.3 Phương pháp khác
Hội chứng vai gáy cũng có thể được chẩn đoán bằng các kỹ thuật như:
- Điện cơ đồ (EMG): Phương pháp này thường được dùng để chẩn đoán tình trạng đau cổ, vai, cánh tay, tê bì và ngứa ran.
- Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể được chỉ định khi bác sĩ nghi ngờ triệu chứng đau cổ vai gáy liên quan đến viêm nhiễm, ung thư hoặc viêm khớp.
10 Phương pháp điều trị hội chứng cổ vai gáy hiệu quả
Tùy vào tình trạng đau vai gáy, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp điều trị như dùng thuốc giảm đau, đeo đai đỡ cổ, tiêm Steroid… Sau đây là chi tiết từng phương pháp:
10.1 Sử dụng thuốc giảm đau
Với trường hợp nhẹ thì bác sĩ sẽ kê các loại thuốc như Paracetamol, Ibuprofen, Decontractyl,… để làm giảm đau. Còn nếu trường hợp nặng thì sẽ sử dụng thuốc ức chế dẫn truyền thần kinh như Lidocain, Novocain… để làm mềm cơ và giảm đau nhanh chóng.
10.2 Đeo đai đỡ cổ
Trường hợp hội chứng vai gáy do chấn thương, bệnh nhân sẽ được bác sĩ hướng dẫn đeo đai đỡ cổ để giữ cho cột sống ổn định trong quá trình lành thương. Tuy nhiên, bệnh nhân cần sử dụng thiết bị này theo chỉ định của bác sĩ, tránh lạm dụng vì có thể gây suy yếu cơ bắp.
10.3 Tiêm Steriod
Đây là phương pháp bác sĩ tiêm thuốc chống viêm vào khoang ngoài màng cứng xung quanh hệ dây thần kinh cột sống cổ. Mục tiêu chính của tiêm Steroid là giúp bệnh nhân kiểm soát cơn đau cổ vai gáy. Dù vậy, hiệu quả giảm đau của kỹ thuật này chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định, khoảng vài tháng đến 2 năm.
Thuốc tiêm khớp có tác dụng giảm đau nhanh cho những người bệnh xương khớp. Tuy nhiên, phương pháp này tồn tại nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách. 1. Thuốc tiêm khớp là gì? Thuốc tiêm khớp là phương pháp khắc phục tình trạng đau, viêm khớp…
10.4 Châm cứu
Khi hội chứng vai gáy trở nặng hơn thì châm cứu sẽ giúp ổn định hoạt động của dây thần kinh, làm giảm sự đau nhức và co thắt.
Tuy nhiên, những phương pháp trên chỉ mang lại hiệu quả giảm đau tạm thời và bệnh hoàn toàn có thể tái phát trong tương lai. Hơn nữa, việc dùng thuốc hoặc châm cứu cần có sự chỉ định và kiểm soát của bác sĩ có chuyên môn. Nếu người bệnh tự ý uống thuốc hoặc châm cứu ở nơi không uy tín thì có thể dẫn đến nhiều rủi ro nguy hại cho sức khỏe.
Những cơn đau vai gáy dù là xảy ra đột ngột hay kéo dài âm ỉ đều để lại sự mệt mỏi và khó chịu. Nhiều người đã tìm đến phương pháp châm cứu cổ vai gáy với hy vọng cắt đứt triệu chứng nhanh chóng. Tuy nhiên đây có…
10.5 Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic)
Trong điều trị hội chứng đau vai gáy, Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic) được đánh giá là phương pháp an toàn, hiệu quả, phù hợp với nhiều tình trạng trạng bệnh mà không cần can thiệp bằng thuốc hay phẫu thuật. Thông qua các thao tác nhẹ nhàng, bác sĩ sẽ nắn chỉnh các sai lệch cột sống về đúng vị trí sinh lý, từ đó giải phóng áp lực thần kinh, giải quyết gốc rễ nguyên nhân cơn đau. Tuy nhiên, đây là phương pháp đòi hỏi kỹ thuật chuyên môn cao, cần được thực hiện bởi bác sĩ Chiropractic thực thụ, được đào tạo bài bản và có chứng chỉ hành nghề hợp pháp.
10.6 Phẫu thuật
Nếu cơn đau cổ kéo dài nhiều tháng và bệnh nhân không đáp ứng các phương pháp bảo tồn, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Phẫu thuật có thể điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm hoặc rách gân chóp vai, từ đó cải thiện đáng kể tình trạng đau nhức. Tuy nhiên người bệnh nên cân nhắc kỹ, bởi phẫu thuật có thể để lại các biến chứng như tổn thương dây thần kinh, nhiễm trùng… nếu không được thực hiện đúng kỹ thuật, đảm bảo vô trùng.
10.7 Điều trị các bệnh lý khác
Với các bệnh lý gây hội chứng vai gáy như bệnh tim, sỏi mật hoặc túi mật to, bệnh ung thư, bác sĩ sẽ có các giải pháp điều trị như:
- Bệnh tim: Với bệnh lý này, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp điều trị như nong mạch vành, đặt ống đỡ mạch, phẫu thuật bắc cầu tim hoặc ghép tim.
- Sỏi mật hoặc túi mật to: Bệnh nhân bị sỏi mật hoặc túi mật to thường được bác sĩ chỉ định chụp mật tụy ngược dòng nội soi (ERCP), tán sỏi bằng sóng xung kích, đặt ống dẫn mật, phẫu thuật…
- Bệnh ung thư: Để kiểm soát triệu chứng, bệnh nhân thường thực hiện xạ trị hoặc hóa trị, liệu pháp hormone hoặc phẫu thuật để loại bỏ khối u hoặc tiêu diệt các tế bào ung thư.
11. Giải pháp phòng ngừa hội chứng vai gáy
Để ngăn ngừa hội chứng cổ vai gáy, bạn nên giữ tư thế đúng trong sinh hoạt, hạn chế ngồi lâu, tuân thủ nguyên tắc công thái học tại nơi làm việc… Chi tiết từng giải pháp như sau:
- Giữ tư thế đúng trong sinh hoạt (thẳng lưng khi đứng hoặc ngồi, hạn chế khom lưng nhiều) để tránh tạo áp lực kéo dài lên cơ cổ vai gáy, giảm nguy cơ co cứng cơ và đau mỏi.
- Hạn chế ngồi lâu, nên đứng dậy và thư giãn cổ vai gáy mỗi 30 phút giúp tăng tuần hoàn máu, giảm tình trạng căng cơ do giữ nguyên một tư thế quá lâu.
- Tuân thủ nguyên tắc công thái học tại nơi làm việc như đặt màn hình ngang tầm mắt, dùng ghế có tựa lưng… nhằm phân bổ lực hợp lý lên cột sống và vùng vai gáy, hạn chế tình trạng lệch tư thế.
- Thường xuyên tập thể dục để tăng sức mạnh hệ cơ khớp, cải thiện độ linh hoạt và hỗ trợ tuần hoàn, từ đó giảm nguy cơ đau vai gáy.
- Duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát căng thẳng vì stress dễ làm tăng co cứng cơ vùng vai gáy. Kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung các thực phẩm giàu canxi, vitamin D (trứng, sữa, bông cải xanh…) giúp nuôi dưỡng hệ cơ khớp, hạn chế chấn thương.
- Giữ cân nặng ổn định để giảm áp lực lên cơ thể, giảm nguy cơ mắc các bệnh về cơ xương khớp.
Nhìn chung, hội chứng vai gáy là bệnh có thể kiểm soát được nếu bạn quan tâm nhiều hơn vào việc chăm sóc sức khỏe như ăn uống đủ chất, sinh hoạt lành mạnh, tập thể dục với cường độ hợp lý, có thời gian nghỉ ngơi – thư giãn và hoạt động với tư thế đúng, tránh ngồi hoặc đứng một chỗ quá lâu. Ngoài ra, bất cứ khi nào bạn cảm thấy có dấu hiệu bất thường liên quan vùng cổ vai gáy thì hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ ngay để được chẩn đoán và chữa trị kịp thời.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
