Bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể xuất phát từ nguyên nhân sinh lý (căng cơ, đệm không phù hợp) hoặc bệnh lý (thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống, thoái hóa cột sống,…). Tình trạng này có thể gây khó chịu, ảnh hưởng giấc ngủ và biến chứng nặng nếu không điều trị. Tùy từng nguyên nhân, tình trạng này có thể cải thiện bằng cách thay đổi tư thế ngủ, chườm nhiệt, nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), vật lý trị liệu,…
Bị đau thắt lưng khi nằm ngửa là tình trạng khá phổ biến, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng này và làm thế nào để khắc phục hiệu quả? Nếu bạn cũng đang gặp vấn đề này, hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây với sự tham vấn y khoa với bác sĩ Erik W. Waardenburg – hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic).
1. Thế nào là tình trạng đau lưng khi nằm ngửa?
Đau lưng khi nằm ngửa là tình trạng xuất hiện cảm giác đau âm ỉ, đau nhói hoặc căng cứng ở vùng thắt lưng mỗi khi bạn nằm thẳng người. Các cơn đau có thể nhẹ hoặc trở nên trầm trọng hơn theo thời gian.
2. Các nguyên nhân gây đau lưng khi nằm ngửa
Tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm các yếu tố sinh lý (như căng cơ, đệm giường không phù hợp) và bệnh lý (như hẹp ống sống, u cột sống, đau thần kinh tọa,…). Tìm hiểu chi tiết các nguyên nhân gây đau lưng sau đây: (1), (2)
2.1. Nguyên nhân sinh lý
Các nguyên nhân sinh lý khiến nằm nhiều đau lưng thường liên quan đến tư thế ngủ, căng cơ hoặc chất lượng đệm giường, gây áp lực lên vùng thắt lưng và khiến cơn đau xuất hiện.
2.1.1. Căng cơ quá mức
Theo Viện Quốc gia về Viêm khớp, Bệnh cơ xương khớp và Da liễu Hoa Kỳ (NIAMS – National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases), căng cơ có thể là nguyên nhân gây ra đau lưng (1). Căng cơ do hoạt động thể chất cường độ cao, mang vác nặng hoặc duy trì tư thế sai trong thời gian dài có thể gây ra tình trạng nằm ngửa bị đau lưng dưới. Khi các cơ vùng lưng chưa được thư giãn hoàn toàn, áp lực từ mặt giường có thể kích thích cơn đau, khiến người bệnh cảm thấy khó chịu.
2.1.2. Đệm giường không phù hợp
Nằm bị đau lưng đôi khi cũng có thể là do tấm đệm giường không phù hợp, khiến cột sống không được nâng đỡ đúng cách. Chẳng hạn như nếu đệm quá mềm, vùng lưng có thể bị lún sâu, gây mất cân bằng tư thế. Ngược lại, đệm quá cứng sẽ tạo áp lực lớn lên cột sống và cơ lưng, khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.
2.2. Nguyên nhân bệnh lý
Nguyên nhân bị đau thắt lưng khi nằm ngửa còn có thể là do các bệnh lý như: hẹp ống sống, đau thần kinh tọa, thoái hóa cột sống,…
2.2.1. Hẹp ống sống
Hẹp ống sống xảy ra khi khoảng trống trong ống sống bị thu hẹp, gây chèn ép lên tủy sống và các dây thần kinh. Tình trạng này có thể khiến cơn đau lưng trở nên nghiêm trọng hơn khi nằm ngửa, kèm theo cảm giác tê bì hoặc yếu chân, ê vai, mỏi cổ,…
2.2.2. U cột sống
Nằm nhiều bị đau lưng còn có thể là do bệnh u cột sống. Khi các khối u xuất hiện ở cột sống sẽ chèn ép lên tủy sống, dây thần kinh và mô xung quanh, dẫn đến đau nhức dai dẳng, đặc biệt là khi nằm xuống. Ngoài đau lưng, người bệnh còn thấy mệt mỏi hoặc giảm cảm giác ở chân tay.
2.2.3. Đau thần kinh tọa
Nằm ngửa đau lưng có thể liên quan đến bệnh lý đau thần kinh tọa. Đây là tình trạng dây thần kinh tọa bị chèn ép, thường do thoát vị đĩa đệm hoặc hẹp ống sống (3). Người bệnh thường cảm thấy đau lan từ lưng xuống hông và chân theo đường đi của dây thần kinh tọa, cơn đau có thể trở nên tồi tệ hơn khi nằm ngửa, ho, hắt hơi hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
2.2.4. Viêm cột sống dính khớp
Viêm cột sống dính khớp là một bệnh viêm khớp mạn tính ở các khớp cột sống, dẫn đến hiện tượng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa, đặc biệt là vào buổi tối và sáng sớm. Khi bệnh tiến triển, cột sống có thể bị hạn chế vận động, khiến người bệnh gặp phải tình trạng nằm lâu bị đau lưng, khó chịu.
2.2.5. Viêm xương khớp cột sống
Viêm xương khớp cột sống xảy ra khi sụn khớp bị mài mòn theo thời gian, làm tăng ma sát giữa các đốt sống và gây đau nhức thắt lưng, đặc biệt là khi nằm ngửa. Cơn đau thường đi kèm với cảm giác cứng khớp vào buổi sáng và giảm dần khi vận động.
2.2.6. Thoái hóa cột sống
Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa. Thoái hóa cột sống là quá trình lão hóa tự nhiên, khiến đĩa đệm mất nước, xương và sụn bị bào mòn, làm tăng áp lực lên dây thần kinh. Khi bị thoái hóa cột sống, người bệnh thường cảm thấy đau lưng khi nằm, đặc biệt khi nằm trên bề mặt cứng hoặc duy trì một tư thế lâu; cột sống bị cứng và giảm độ linh hoạt.
2.2.7. Thoái hóa đĩa đệm
Thoái hóa đĩa đệm là tình trạng đĩa đệm cột sống bị suy giảm chức năng do lão hóa hoặc tổn thương. Bệnh có thể ảnh hưởng đến một hoặc nhiều đĩa đệm cùng lúc, khiến các đốt sống cọ xát vào nhau khi vận động, gây đau nhức khó chịu. Triệu chứng thường gặp là người bệnh nằm ngửa bị đau lưng dưới, sau đó cơn đau lan xuống mông và chân, đặc biệt trầm trọng hơn khi người bệnh di chuyển, nằm hoặc uốn cong cơ thể.
2.2.8. Các vấn đề khác
Bên cạnh các bệnh lý trên, tình trạng nằm xuống bị đau lưng cũng có thể liên quan đến một số vấn đề về sức khỏe khác, chẳng hạn như lạc nội mạc tử cung, sỏi thận, u xơ tử cung,.. Do đó khi xuất hiện cơn đau, bệnh nhân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.
3. Bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp đau tức lưng khi nằm ngửa không quá nghiêm trọng nếu liên quan đến tư thế nằm hoặc căng cơ. Tuy nhiên, nằm ngửa bị đau lưng cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm, nếu kèm theo sốt, gỗ cân, tê bì/yếu chân, rối loạn tiểu tiện. Ngay cả khi không kèm theo các dấu hiệu trên, bạn cũng nên sắp xếp thời gian để đến gặp bác sĩ, tránh để bệnh tiến triển nghiêm trọng.
4. Phương pháp chẩn đoán đau lưng khi nằm ngửa
Để xác định chính xác nguyên nhân nằm thẳng bị đau lưng, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cần thiết như chụp MRI/CT, xét nghiệm máu, điện cơ. Các phương pháp chẩn đoán cụ thể đó là:
- Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám sức khỏe và xem xét tiền sử bệnh lý của người bệnh. Người bệnh sẽ được yêu cầu mô tả chi tiết về cơn đau, các yếu tố làm tăng mức độ đau cũng như những triệu chứng đi kèm để hỗ trợ quá trình chẩn đoán.
- Chụp MRI/CT: Cung cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm, đĩa đệm, dây thần kinh để phát hiện thoát vị đĩa đệm, viêm cột sống hoặc khối u.
- Xét nghiệm máu: Kiểm tra dấu hiệu viêm nhiễm hoặc bệnh lý tự miễn.
- Điện cơ (EMG): Đánh giá chức năng của dây thần kinh, phát hiện tổn thương thần kinh tọa hoặc bệnh lý thần kinh khác.
5. Làm sao để cải thiện tình trạng nằm ngửa bị đau lưng dưới?
Tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng, các phương pháp điều trị tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể bao gồm thay đổi tư thế, kê thêm gối khi ngủ, thực hiện bài tập giãn cơ, dùng thuốc, vật lý trị liệu, can thiệp phẫu thuật,… Chi tiết từng giải pháp như sau:
5.1. Thay đổi tư thế ngủ:
Để cải thiện tình trạng nằm ngửa bị đau lưng dưới, bạn có thể thay đổi tư thế ngủ. Cụ thể với tư thế ngả lưng sẽ giúp giảm áp lực lên cột sống, giảm cơn đau đáng kể. Để thực hiện, bạn có thể tựa đầu vào ghế hoặc thành giường, điều chỉnh lưng sao cho thoải mái nhất. Nếu có thể, hãy sử dụng ghế tựa hoặc giường có khả năng điều chỉnh để hỗ trợ tư thế ngủ tối ưu.
Việc nghỉ ngơi với tư thế phù hợp sẽ giúp ích rất nhiều trong việc giảm đau nhức, ê mỏi vùng lưng, đặc biệt là khi thức dậy vào buổi sáng. Hiểu được điều này, bài viết sau mách bạn 7 tư thế nằm giảm đau lưng hiệu quả. Cùng…
5.2. Thêm gối khi ngủ
Kê thêm gối khi ngủ cũng là một trong những cách giảm đau lưng khi nằm. Để có tư thế ngủ đúng, bạn nên nằm thẳng lưng với mặt hướng lên trên, tránh xoay đầu sang một bên. Đặt một chiếc gối dưới đầu và một chiếc khác dưới đầu gối để giảm áp lực lên cột sống. Nếu cần, bạn có thể kê thêm một chiếc gối nhỏ hoặc khăn cuộn dưới lưng dưới để tạo cảm giác thoải mái hơn.
5.3 Chườm lạnh hoặc chườm ấm lưng:
Người bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể thử các cách chườm nhiệt giúp giảm cơn đau hiệu quả. Chẳng hạn như chườm ấm giúp thư giãn cơ bắp, tăng cường tuần hoàn máu, trong khi chườm lạnh có tác dụng giảm viêm và tê cứng. Theo đó, bạn có thể chườm ấm trước khi ngủ và chườm lạnh khi đau nhức quá mức để cải thiện tình trạng nằm lâu bị đau lưng, khó chịu.
5.4. Thực hiện bài tập giãn cơ:
Một số bài tập kéo giãn cột sống và cơ lưng nhẹ nhàng giúp giảm căng cơ, tăng độ linh hoạt và hỗ trợ làm giảm tình trạng nằm nhiều bị đau lưng. Các động tác như gập gối về phía ngực hoặc xoay hông nhẹ có thể giúp giảm đau lưng khi nằm ngửa hiệu quả.
>> Bạn có thể xem thêm hướng dẫn thực hiện bài tập giảm đau lưng trong video sau:
5.5. Thay đệm ngủ khác:
Nếu cảm thấy nằm ngửa bị đau lưng dưới, bạn nên cân nhắc thay một đệm ngủ khác phù hợp hơn. Bạn nên chọn đệm có độ cứng vừa phải, hỗ trợ tốt cho lưng để cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm đau lưng.
5.6. Dùng thuốc giảm đau
Các loại thuốc giảm đau như NSAID (Ibuprofen, Naproxen) có thể được sử dụng để kiểm soát cơn đau. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng tạm thời và không thể điều trị dứt điểm nếu người bệnh vẫn duy trì thói quen sinh hoạt sai cách. Ngoài ra, thuốc giảm đau có thể gây tác dụng phụ như kích ứng dạ dày, ảnh hưởng gan thận nếu lạm dụng. Vì vậy, người bệnh chỉ nên sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc trên nhãn thuốc.
Uống thuốc đau nhức xương khớp bị tác dụng phụ là tình trạng khá phổ biến, nếu lạm dụng trong thời gian dài còn dẫn đến nhiều tác hại nguy hiểm cho sức khỏe. Nhiều bệnh nhân đi khám ở phòng khám ACC chia sẻ, cứ thấy đau nhức xương…
6. Nằm nhiều bị đau lưng: Khi nào nên đi khám?
Nếu tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa không thuyên giảm dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà và kèm theo các dấu hiệu bất thường sau, bạn nên sớm đến bác sĩ thăm khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời:
- Cơn đau tăng lên vào ban đêm hoặc khi nghỉ ngơi.
- Cơn đau kéo dài dai dẳng và ngày càng nghiêm trọng.
- Tê bì hoặc yếu chi ảnh hưởng đến khả năng vận động.
- Cảm thấy đau đột ngột, nghiêm trọng hoặc không cải thiện khi nghỉ ngơi.
- Sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân kèm theo đau lưng.
- Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện.
7. Các phương pháp điều trị bị đau thắt lưng khi nằm ngửa
Tùy theo tình trạng nằm nhiều bị đau lưng, bác sĩ có thể áp dụng nắn chỉnh cột sống kết hợp vật lý trị liệu, phẫu thuật. Cụ thể:
7.1. Nắn chỉnh cột sống kết hợp vật lý trị liệu
Nắn chỉnh cột sống hay Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic) là phương pháp sử dụng các kỹ thuật tác động bằng tay nhằm điều chỉnh những sai lệch của cột sống về vị trí phù hợp, từ đó hỗ trợ giảm áp lực lên các cấu trúc thần kinh và cải thiện tình trạng đau, hạn chế vận động. Tùy tình trạng, liệu trình có thể kết hợp các phương pháp hỗ trợ khác nhằm thúc đẩy quá trình phục hồi tự nhiên của cơ thể và giảm đau an toàn.
Vật lý trị liệu là phương pháp hỗ trợ điều trị và phục hồi chức năng thông qua các kỹ thuật chuyên môn, bài tập vận động và thiết bị trị liệu phù hợp với tình trạng của người bệnh. Đối với các vấn đề cơ xương khớp như đau lưng khi nằm, phương pháp này hướng đến giảm đau, cải thiện độ linh hoạt của cơ và khớp, đồng thời tăng cường khả năng vận động.
Tuy nhiên, các phương pháp này cần được thực hiện đúng cách tại cơ sở chuyên sâu để đảm bảo an toàn, nâng cao hiệu quả.
7.2. Phẫu thuật và các phương pháp khác
Phẫu thuật là phương án cuối cùng và thường hiếm khi cần đến. Nhưng nếu đã áp dụng các biện pháp điều trị bảo tồn trên mà cơn đau lưng khi nằm ngửa vẫn không thuyên giảm, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật. Phương pháp này thường được áp dụng trong các trường hợp như thoái hóa đĩa đệm, đau thần kinh tọa hoặc viêm khớp cột sống.
Trong một số trường hợp nghiêm trọng như ung thư, khối u cột sống, bác sĩ có thể trao đổi các lựa chọn điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị,…
8. Điều trị đau thắt lưng khi nằm ngửa ở đâu uy tín, hiệu quả?
Đau thắt lưng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và phương pháp điều trị. Do đó, để đảm bảo an toàn, người bệnh cần được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa uy tín nhằm đánh giá toàn diện về tình trạng sức khỏe, nguyên nhân gây đau cũng như mức độ hạn chế vận động. Nhờ đó mới có thể xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Khi đến thăm khám tại Hệ thống Phòng khám Chuyên khoa Trị liệu Thần kinh Cột sống Hoa Kỳ (ACC) – thành viên Tập đoàn FV, với hơn 20 năm tiên phong ứng dụng Chiropractic tại Việt Nam, người bệnh yên tâm vì có bác sĩ 100% được đào tạo tại Mỹ trực tiếp thăm khám và đánh giá toàn diện tình trạng cơ xương khớp, tư thế và biên độ vận động của từng người bệnh.
Dựa trên kết quả thăm khám, các chuyên gia tại ACC không chỉ xác định vị trí đau mà còn đánh giá tổng thể những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng vận động của người bệnh. Từ đó, xây dựng phác đồ cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe và nhu cầu phục hồi của từng người.
Tại ACC, liệu trình điều trị kết hợp Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic), Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng và hệ thống trang thiết bị hỗ trợ hiện đại. Quá trình điều trị được theo dõi và điều chỉnh tùy theo mức độ đáp ứng thực tế, hướng đến giảm đau, cải thiện khả năng vận động và hỗ trợ người bệnh trở lại các hoạt động thường ngày.
Trường hợp cô Đỗ Thị Nguyệt, gần 70 tuổi, là một ví dụ về quá trình điều trị thành công đau lưng nhờ kết hợp nhiều phương pháp tại ACC. Khi đến phòng khám, cô bị đau cổ, đau thắt lưng, tê lan lên đầu và các chi, kèm theo tình trạng mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày. Sau khi thăm khám, cô được bác sĩ Erik Waardenburg – hơn 20 năm kinh nghiệm Chiropractic xây dựng phác đồ gồm Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic), laser cường độ cao thế hệ IV và phục hồi chức năng. Cô Nguyệt còn chia sẻ, sau vài tuần điều trị, cô đã ngủ ngon trở lại, tình trạng đau thắt lưng và tê bì cải thiện rõ rệt, sức khỏe tổng thể được cải thiện đáng kể.
9. Làm sao để ngăn ngừa tình trạng bị đau lưng khi nằm ngửa?
Để hạn chế tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa, bạn nên xây dựng chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học, điều chỉnh tư thế đứng, ngồi,… Dưới đây là chi tiết từng giải pháp phòng ngừa:
- Vận động thường xuyên: Bạn nên chọn 1 bộ môn thể dục yêu thích như đi bộ, yoga,… để tăng cường sức khỏe xương khớp, hạn chế nguy cơ đau lưng.
- Tránh đi giày cao gót nhiều: Vì việc này có thể làm thay đổi trọng tâm cơ thể và gây áp lực cho vùng lưng dưới.
- Cẩn thận khi nâng vác vật nặng: Khi nâng vật nặng, bạn hãy gập đầu gối lại và nâng vật lên bằng cơ lưng, thay vì cúi gập thắt lưng.
- Xây dựng chế độ ăn uống khoa học: Duy trì chế độ ăn uống có lợi cho sức khỏe xương khớp, bổ sung các thực phẩm chứa nhiều canxi như sữa và các chế phẩm từ sữa, các loại hạt, rau lá xanh,…
Bị đau thắt lưng khi nằm ngửa không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống. Để cải thiện tình trạng này tại nhà, bạn có thể áp dụng các biện pháp như thay đổi tư thế ngủ, chườm nhiệt,… Tuy nhiên, nếu cơn đau không thuyên giảm mà còn nghiêm trọng hơn, bạn hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
