Đau cổ là hiện tượng phổ biến, trực tiếp làm suy giảm chức năng vận động vùng đầu cổ, gây khó khăn khi xoay ngang, cúi ngửa hay nghiêng đầu. Cơn đau co thắt dải cơ gáy còn có thể lan xuống vai gáy và hai tay, hạn chế khả năng quan sát và làm gián đoạn các sinh hoạt thường ngày. Để cải thiện cơn đau ở cổ, người bệnh nên điều chỉnh tư thế, thực hiện bài tập giãn cơ nhẹ nhàng và thăm khám chuyên sâu tại cơ sở y tế uy tín.
Đau cổ là một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay. Theo dữ liệu từ PubMed Central (PMC), khoảng 60 – 80% dân số từng bị đau cổ ít nhất một lần trong đời, trong đó gần 50% người bệnh chịu cơn đau kéo dài hoặc tái phát thường xuyên. (1) Cơn đau nhức dai dẳng không chỉ gây khó chịu mà còn làm bó cứng dải cơ gáy, gây hạn chế nghiêm trọng đến các cử động xoay, cúi, ngửa đầu và làm giảm chất lượng cuộc sống. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng cảnh báo và phương pháp điều trị hiệu quả trong bài viết dưới đây, với sự tham vấn y khoa từ Bác sĩ Rob Sleiman – Chuyên gia Trị liệu Thần kinh Cột sống tại Phòng khám ACC.
1. Bị đau cổ là tình trạng như thế nào?
Đau cổ hay bị mỏi cổ, kèm theo đau là hiện tượng vùng cổ xuất hiện các cơn đau, cơ cổ trở nên căng cứng khiến việc vận động, xoay đầu bị hạn chế. Tình trạng này thường xảy ra khi cấu trúc cột sống cổ gặp vấn đề ở vị trí các đốt sống, đĩa đệm bị sai lệch hoặc hệ thống gân (kết nối các bó cơ với xương) và dây chằng (kết nối các đốt sống) bị tổn thương. (2) (3)
Bài viết tham khảo: > Đau cứng cổ không xoay đầu được: Đừng chủ quan coi thường! > Đau cứng cổ sau khi ngủ dậy nguyên nhân do đâu? > Các tư thế ngủ đúng giúp ngủ ngon giấc và giảm đau cổ
2. Triệu chứng thường gặp của đau mỏi cổ là gì?
Đau nhức ở cổ có thể kèm theo các triệu chứng như đau đầu, cổ khó cử động, cơ cổ bị căng,… Dấu hiệu cụ thể khi cổ đau nhức gồm: (2)
- Cổ xuất hiện các cơn đau khó chịu, trở nên tồi tệ hơn khi bạn giữ đầu ở một tư thế trong thời gian dài, chẳng hạn như khi ngồi làm việc trước máy tính hoặc lái xe…
- Cơ cổ bị căng hoặc co thắt.
- Khó cử động đầu và cổ.
- Kèm theo triệu chứng đau đầu.
3. Vì sau đau nhức cổ? Những nguyên nhân đau ở cổ thường gặp
Đau mỏi cổ có thể là biểu hiện của bệnh lý xương khớp hoặc hệ quả của chấn thương, làm việc sai tư thế, thói quen sinh hoạt chưa khoa học,… Cụ thể lý do đau gân cổ như sau: (2) (4) (5)
3.1. Cổ đau do cột sống cổ bị thoái hóa, thoát vị đĩa đệm
Thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm là những nguyên nhân hàng đầu gây đau nhói cổ.
- Thoái hóa đốt sống cổ là bệnh lý xương khớp thường gặp, xảy ra khi đĩa đệm và đốt sống bị bào mòn lớp sụn và xương dưới sụn. Từ đó gây ra các cơn đau nhức tại vị trí thoái hóa, đặc biệt là khi cử động cổ.
- Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ là hiện tượng bao xơ bên ngoài đĩa đệm bị rách hoặc đứt, khiến các nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài, gây chèn ép lên rễ dây thần kinh, lỗ tủy sống. Bệnh thường xảy ra ở 3 đốt sống vùng cổ là C4, C5 và C6, nơi chịu áp lực nhiều nhất trên cột sống cổ. Ngoài 2 bệnh lý cơ xương khớp trên, gai cột sống cổ (gai xương hình thành tại đốt sống) cũng là tác nhân gây đau cổ dai dẳng.
3.2. Mắc các bệnh lý liên quan đến vùng cổ
Một số bệnh, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp bả vai, loãng xương cũng có thể gây đau ở cổ. Ngoài ra, các cơn đau cổ còn có thể do viêm màng não – một dạng nhiễm trùng ở các lớp mô quanh não bộ và tủy sống và thường do vi khuẩn HI, phế cầu, mô cầu hoặc do virut, ký sinh, nấm gây ra.
1. Viêm xương khớp và loãng xương là gì? Viêm xương khớp: là tình trạng thoái hóa xảy ra khi lớp sụn bảo vệ khớp bị vỡ và mòn đi, khiến các xương dưới sụn cọ xát vào nhau, gây đau rát, sưng và mất khả năng cử động khớp.…
3.3. Đau nhức cổ do chấn thương
Chấn thương thể thao (rơi từ trên cao xuống, tai nạn dưới nước) hoặc do bị tấn công bạo lực ở vùng cổ, té ngã hoặc va chạm do tai nạn giao thông… có thể tác động đến cột sống cổ và gây đau. Bên cạnh đó, việc chơi một số môn thể thao không phù hợp hoặc tập luyện thể dục cường độ cao cũng dễ khiến đau dây chằng cổ.
Chấn thương trong thể thao là điều có thể xảy ra với bất kỳ ai, kể cả vận động viên chuyên nghiệp. Tùy vào mức độ va đập, các chấn thương có thể xuất hiện các triệu chứng khác nhau, tuy nhiên đều gây đau đớn và khó chịu, nếu…
3.4. Đau mỏi cổ do làm việc sai tư thế
Làm việc sai tư thế kéo dài là tác nhân phổ biến gây tổn thương dải cơ và tạo ra các cơn đau gân cổ khó chịu. Cụ thể, việc liên tục cúi gập hoặc ngửa cổ trong thời gian dài do tính chất công việc (thợ sơn trần nhà, nha sĩ, thợ may…), thói quen kẹp điện thoại giữa vai và tai khi nghe hoặc ngủ gục trên bàn làm việc đều là những tư thế lệch chuẩn, tạo tải trọng lớn lên cột sống và gây ra cơn đau khớp cổ.
3.5. Bị đau ở cổ do thói quen sinh hoạt sai
Vì sao chứng đau mỏi cổ ngày càng trẻ hóa? Tình trạng bị đau cổ ngày càng trẻ hóa là do nhiều thói quen sai lầm sau đây:
- Nằm ngủ trên gối cứng hoặc quá mềm, gối quá cao không tốt cho cột sống cổ.
- Ít tham gia các hoạt động thể chất, làm ảnh hưởng đến trao đổi chất giữa các đĩa đệm.
- Hút thuốc lá hoặc uống rượu bia gây nên tình trạng mất nước ở các đĩa đệm, giảm lượng oxy đến nuôi đĩa đệm và cột sống, thúc đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
- Tập các môn thể thao hoạt động đầu và cổ với cường độ cao có thể làm căng cơ, tăng sức ép lên vùng cột sống cổ, từ đó gây ra các cơn đau tại khu vực này.
- Ngoẹo cổ khi xem tivi, khi nghe điện thoại cũng là thói quen xấu gây đau cổ.
- Thường xuyên sử dụng điện thoại, đọc sách ở tư thế cúi đầu gây mất đường cong sinh lý khiến cổ bị đau.
3.6 Nguyên nhân khác gây đau vùng cổ
Bên cạnh đó, nguyên nhân đau cổ còn có thể do sự thoái hóa tự nhiên của tuổi tác hoặc stress kéo dài khiến các dĩa cơ vai gáy bị co thắt gây đau. Ngoài ra, sự xuất hiện của các khối u, u nang hoặc nhiễm trùng vùng cổ,… cũng có thể tạo áp lực chèn ép lên mô mềm và dây thần kinh, gây ra cơn đau ở cổ.
Có thể bạn quan tâm: > Đau cổ khi chơi thể thao: Nguyên nhân do đâu? > Đau cổ do thiếu vitamin: Nguyên nhân ít ai ngờ > Những tư thế sai tư thế gây đau cổ
4. Đau cổ có nguy hiểm không? Có thể gây ra biến chứng gì?
Hầu hết nguyên nhân gây đau nhức cổ đều không nguy hiểm và có thể cải thiện bằng các phương pháp điều trị bảo tồn. Thế nhưng, nếu tình trạng này kéo dài mà không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, các cơn đau mỏi sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và gây ra nhiều biến chứng hạn chế vận động của bệnh nhân. Cụ thể, đau nhói cổ có thể ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động và chuyển động vùng cổ, chủ yếu do đau, cứng cơ và co thắt cơ làm giảm tầm vận động; người bệnh có thể khó xoay đầu sang hai bên, cúi, ngửa hoặc nghiêng cổ, đặc biệt khi thực hiện đến cuối tầm vận động.
Tình trạng này có thể gây khó khăn trong các hoạt động hằng ngày như quan sát phía sau khi lái xe, làm việc lâu ở một tư thế hoặc thực hiện các động tác cần quay đầu. Trong một số trường hợp, nếu cổ đau liên quan đến chèn ép thần kinh, người bệnh còn có thể xuất hiện đau lan xuống vai/tay, tê, yếu cơ, từ đó ảnh hưởng thêm đến vận động của chi trên.
5. Cổ bị đau nhức, khi nào cần gặp bác sĩ?
Nếu tình trạng cổ bị đau nhức không tự thuyên giảm hoặc đi kèm với các biểu hiện bất thường dưới đây, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán nguyên nhân và điều trị kịp thời: (2) (5)
- Cơn đau ở cổ dai dẳng, kéo dài trên một tuần.
- Đau dữ dội, mức độ đau ngày càng tăng.
- Đau ngay cả khi đang nghỉ ngơi, không vận động.
- Hạn chế cử động, gặp nhiều khó khăn trong các hoạt động cúi, gập, xoay người.
- Cơn đau nhói ở cổ kèm theo một số triệu chứng khác như: hoa mắt, ù tai, sốt, buồn nôn, khó nuốt, cơn đau lan xuống cánh tay hoặc chân…
6. Chẩn đoán bệnh đau cổ như thế nào?
Để xác định nguyên nhân đau mỏi cổ, sau khi khai thác bệnh sử và triệu chứng, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân đi thực hiện các chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm khác phù hợp. Cùng tìm hiểu chi tiết các cách chẩn đoán đau đơ cổ ngay dưới đây: (2)
6.1. Chẩn đoán hình ảnh
Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tổn thương cấu trúc cột sống cổ. Bác sĩ thường chỉ định người bệnh chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để quan sát chi tiết đĩa đệm, đốt sống và tình trạng chèn ép rễ thần kinh.
6.2. Các xét nghiệm khác
Bên cạnh chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện thêm một số xét nghiệm chuyên sâu để làm rõ nguyên nhân gây đau mỏi cổ:
- Điện cơ đồ (EMG): Giúp kiểm tra tốc độ dẫn truyền thần kinh và xác định cơn đau cổ có liên quan đến dây thần kinh bị chèn ép hay không.
- Xét nghiệm máu: Hỗ trợ phát hiện các dấu hiệu viêm nhiễm, nhiễm trùng hoặc bệnh lý tự miễn gây ra chứng đau vùng cổ.
7. Làm gì khi bị đau nhức cổ?
Bạn có thể cải thiện tình trạng đau mỏi cổ bằng cách chườm nóng/ chườm lạnh, dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ, dùng đai nẹp cổ,… Chi tiết cách thực hiện bao gồm: (2)
7.1. Áp dụng các biện pháp giảm đau tại nhà
Đối với các cơn đau mỏi cổ cấp tính mức độ nhẹ, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp tự chăm sóc tại nhà để xoa dịu cảm giác khó chịu:
- Chườm nóng và chườm lạnh xen kẽ: Trong 48 giờ đầu tiên, để giảm viêm, bạn có thể chườm lạnh bằng túi đá hoặc đá bọc trong khăn, mỗi lần tối đa 15 phút và thực hiện nhiều lần trong ngày. Sau giai đoạn này, nên chuyển sang chườm nóng để thư giãn cơ và giảm đau, chẳng hạn như tắm nước ấm hoặc dùng túi chườm nóng ở mức nhiệt thấp.
- Bài tập tại nhà: Khi cơn đau đã giảm bớt, hãy bắt đầu các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng hàng ngày, bao gồm xoay cổ, nghiêng cổ, gập cổ và xoay vai. Thực hiện chậm rãi, nhẹ nhàng để tránh gây căng cơ hoặc đau thêm.
7.2. Dùng thuốc giảm đau
Một số loại thuốc giảm đau, thuốc giảm đau chống viêm hoặc thuốc giãn cơ có thể hỗ trợ xoa dịu cơn đau cổ. Tuy nhiên, việc dùng thuốc giảm đau cần có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa; không tự ý mua thuốc hoặc tăng liều kéo dài để tránh tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày, gan và thận.
Đối với các bài thuốc Đông y hay thuốc gia truyền lâu đời, người bệnh cũng cần lưu ý khi sử dụng để điều trị cổ bị đau. Người bệnh nên thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín, dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý điều trị bằng các bài thuốc Đông y trôi nổi, được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội.
7.3. Điều trị bảo tồn không dùng thuốc
Để điều trị bị đau cổ đúng nguyên nhân gây đau mà hạn chế tác dụng phụ, các phương pháp điều trị
- Vật lý trị liệu: Chuyên gia vật lý trị liệu có thể hướng dẫn tư thế đúng, căn chỉnh đúng và các bài tập tăng cường sức mạnh cho cổ. Vật lý trị liệu cũng có thể bao gồm việc sử dụng nhiệt, đá và các biện pháp khác để giúp giảm đau nhức cổ.
- Kích thích thần kinh bằng điện xuyên da (TENS): Các điện cực được đặt trên da gần vùng bị đau sẽ truyền những xung điện nhỏ có thể giúp giảm đau.
- Đai nẹp vùng cổ: Đai nẹp cổ hỗ trợ cổ có thể giúp giảm đau bằng cách giảm áp lực lên cổ.
- Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic): Đây là phương pháp điều trị hiệu quả nhiều bệnh lý cơ xương khớp đang được áp dụng rộng rãi tại các nước phương Tây. Không dùng thuốc, không phẫu thuật; Chiropractic dựa theo nguyên tắc bảo tồn, bằng các thao tác nắn chỉnh nhẹ nhàng, tác động vào từng cấu trúc sai lệch tại cột sống để điều chỉnh lại trạng thái cân bằng vốn có. Sự sai lệch này chính là tác nhân nguồn cội gây ra nhiều bệnh lý xương khớp gây đau cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm…
7.4. Phẫu thuật và các thủ thuật khác
Đối với các trường hợp đau nhức cổ nghiêm trọng, phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả bác sĩ có thể cân nhắc các thủ thuật can thiệp sau:
- Tiêm steroid: Bác sĩ có thể tiêm thuốc steroid gần rễ thần kinh, vào khớp cột sống hoặc vào cơ cổ. Thuốc gây tê, chẳng hạn như lidocaine, cũng có thể được tiêm để giảm đau ở cổ.
- Phẫu thuật: Hiếm khi cần thiết để điều trị đau cổ, phẫu thuật có thể là một lựa chọn để giảm chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống.
8. Điều trị đau cổ ở đâu?
Lựa chọn điều trị đau ở cổ tại các cơ sở y tế uy tín đóng vai trò then chốt giúp bệnh nhân được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gốc rễ, tiếp cận phác đồ điều trị an toàn và tránh rủi ro biến chứng do nắn chỉnh sai kỹ thuật hay lạm dụng thuốc. Việc đồng hành cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi và hệ thống trang thiết bị hiện đại không chỉ đảm bảo hiệu quả chữa lành tối ưu mà còn giúp bệnh nhân nhanh chóng khôi phục tầm vận động tự nhiên, duy trì sức khỏe cột sống bền vững.
Điều trị đau nhức cổ tại ACC: Từ xác định nguyên nhân đến phục hồi chuyển động
Là đơn vị 20+ năm tiên phong áp dụng Chiropractic tại Việt Nam, Hệ thống Phòng khám Chuyên khoa Trị liệu Thần kinh Cột sống Hoa Kỳ (ACC) – thành viên Tập đoàn FV – tự hào sở hữu đội ngũ 100% bác sĩ nước ngoài được đào tạo bài bản tại Mỹ. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng phác đồ điều trị cá nhân hóa, ACC khẳng định vị thế là “Chuyên gia chuyển động”, sẵn sàng đồng hành cùng bệnh nhân trên hành trình “Phục hồi chuyển động, sống trọn khoảnh khắc”.
Tìm đúng nguyên nhân
Quy trình thăm khám tại ACC bắt đầu bằng khai thác bệnh sử, đánh giá tư thế sinh hoạt, khả năng vận động thực tế và phân tích chi tiết phim chụp MRI/X-quang. Từ kết quả kiểm tra, bác sĩ xác định được điểm nguyên nhân gây ra đau mỏi và hạn chế vận động của cổ.
Cá nhân hóa hướng điều trị
Dựa trên kết quả chẩn đoán và mục tiêu phục hồi riêng của từng bệnh nhân, bác sĩ ACC thiết kế lộ trình điều trị kết hợp linh hoạt giữa Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic), Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng. Quá trình điều trị này được hỗ trợ tối đa bởi hệ thống máy móc tân tiến nhập khẩu từ Mỹ và Châu Âu như kéo giãn giảm áp cột sống DTS, máy vận động trị liệu tích cực ATM2, thiết bị giảm áp Vertetrac và Cervico 2000, sóng xung kích Shockwave hay tia laser cường độ cao thế hệ IV.
Hướng đến phục hồi chuyển động
Phác đồ điều trị đau cổ tại ACC chú trọng cải thiện toàn diện tư tế, cân bằng hệ cơ vai gáy và khôi phục khả năng vận động tự nhiên cho vùng cổ. Bên cạnh đó, bác sĩ cùng chuyên viên ACC sẽ trực tiếp hướng dẫn các bài tập gia tăng sức bền tại nhà. Điều này giúp kết quả điều trị duy trì lâu dài và hỗ trợ người bệnh tự tin quay lại nhịp sống năng động thường ngày.
Liên hệ ngay với ACC để được chuyên gia đánh giá chính xác nguyên nhân và tình trạng vận động, từ đó tìm ra hướng điều trị phù hợp cho tình trạng đau cổ của bạn!
9. Làm sao để phòng ngừa chứng đau mỏi cổ?
Một số thay đổi đơn giản trong thói quen sinh hoạt hàng ngày có thể giúp bạn phòng ngừa đau nhức cổ hiệu quả: sinh hoạt đúng tư thế, ăn uống cân đối, chọn gối ngủ phù hợp,… Cụ thể: (2) (4)
- Đứng và ngồi đúng tư thế, nên thả lỏng hai vai và giữ thẳng đầu để giúp cổ thẳng và được thoải mái.
- Khi làm việc, sử dụng điện thoại, tránh cúi đầu quá thấp hoặc nghiêng đầu sang một bên quá lâu vì có thể gây ra các cơn đau mỏi cổ.
- Hãy giải lao, đứng dậy và vươn vai và cổ sau vài giờ ngồi làm việc trước máy tính.
- Từ bỏ thuốc lá cũng như các chất kích thích.
- Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tăng cường bổ sung thực phẩm giàu vitamin D, vitamin B5, vitamin C…
- Tránh mang vác hoặc đeo túi nặng có dây đai qua vai, không đeo túi một bên.
- Nên chọn gối ngủ phù hợp (không quá mỏng hoặc quá dày). Khi ngủ nên nằm ngửa, tránh nằm sấp khi ngủ. Nếu thích nằm nghiêng bạn nên chọn gối không quá cao, kích thước vừa rộng đến vai để đảm bảo giữ cổ đúng tư thế.
Đau cổ có thể do làm việc sai tư thế nhưng cũng là dấu hiệu tiềm ẩn nhiều bệnh lý cơ xương khớp. Việc chủ quan, không thăm khám sớm có thể khiến bệnh trở nên trầm trọng, khiến việc điều trị khó khăn và mất nhiều thời gian hơn. Chính vì vậy, nếu xuất hiện tình trạng đau gân cổ, đau mỏi cổ không thuyên giảm, tốt nhất hãy thăm khám để có biện pháp khắc phục kịp thời.
Đặt lịch hẹn