Đau xương cụt sau sinh do đâu & cách điều trị nhanh, an toàn

Với nhiều mẹ, cơn đau xương cụt sau sinh kéo dài khiến việc chăm sóc con gặp nhiều khó khăn. Vậy tại sao lại xảy ra tình trạng này và có cách nào để giảm đau nhanh chóng, hiệu quả không? Hãy cùng tìm hiểu những nguyên nhân tiềm ẩn và phương pháp điều trị phù hợp giúp mẹ nhanh chóng hồi phục để chăm sóc bé yêu.

1. Vì sao sau sinh bị đau xương cụt?

Sau sinh đau xương cụt có thể do dây chằng của xương cụt bị giãn trong thời kỳ mang thai, xương cụt bị tổn thương trong quá trình sinh nở hoặc do những nguyên nhân khác. Chi tiết nguyên nhân gây đau xương cụt sau sinh như sau: 

1.1 Dây chằng của xương cụt bị giãn trong thời kỳ mang thai 

Trong thời kỳ mang thai, cơ thể mẹ tiết ra hormone relaxin để làm giãn các dây chằng vùng chậu, tạo không gian cho em bé đi xuống đường sinh trong quá trình sinh nở. Dây chằng lỏng lẻo hơn có thể khiến các cơ sàn chậu bị căng cứng hơn.

Vì các cơ sàn chậu được gắn vào xương cụt, nên mẹ có thể cảm thấy đau phần xương cụt. Sau khi sinh, tình trạng này vẫn sẽ kéo dài trong một khoảng thời gian. 

1.2 Xương cụt bị tổn thương trong quá trình sinh nở

Áp lực khi đầu em bé đi qua ngã âm đạo có thể gây bầm tím xương cụt. Thậm chí có thể dẫn đến trật khớp hoặc gãy xương cụt. 

Mẹ có nhiều khả năng bị tổn thương xương cụt trong quá trình sinh nở nếu em bé quá lớn hoặc ở tư thế ngôi mông. Đau xương cụt sau sinh cũng dễ xảy ra hơn nếu bác sĩ sử dụng giác hút hoặc kẹp trong quá trình sinh.

1.3 Những nguyên nhân khác

Thông thường đau xương cụt sẽ cải thiện sau khi sinh nở, nhưng nếu kéo dài và không thuyên giảm có thể do các nguyên nhân sau: 

• Cơ thể mẹ bị thiếu canxi do quá trình mang thai và sinh con, còn có nguy cơ bị loãng xương cột sống sau sinh.
• Chế độ ăn uống sau khi sinh của mẹ không đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng và thiếu chất.
• Mẹ sau sinh nghỉ ngơi thiếu khoa học, làm việc quá sức hoặc ngồi nhiều khiến các dây chằng cột sống, vùng xương chậu không được hồi phục tốt.
• Mẹ sau sinh gặp một số bệnh lý về cột sống như chấn thương, thoát vị đĩa đệm, viêm cột sống, gai cột sống,…
• Một số bệnh phụ khoa, viêm cơ quan sinh dục cũng là nguyên nhân gây tình trạng bị đau xương cụt sau khi sinh.

2. Dấu hiệu đặc trưng của đau xương cụt sau sinh

Phụ nữ sau sinh bị đau xương cụt có thể nhận biết thông qua các dấu hiệu đặc trưng dưới đây:

• Đau và căng cứng ở vùng lưng dưới; có thể lan sang hai bên lưng, hông, đi xuống mông và chân.
• Cơn đau thường trở nặng hơn khi bạn đứng lên, đứng hoặc ngồi trong thời gian dài, đi vệ sinh hoặc khi quan hệ.
• Phần lớn mẹ sau sinh sẽ cảm nhận cơn đau một cách âm ỉ và đôi khi đau nhói.
• Cảm giác đau nhức khó chịu dẫn đến khó ngủ.

3. Sau sinh bị đau xương cụt có sao không?

Có, các triệu chứng đau xương cụt sau sinh khiến mẹ khó đứng được và đau nhói khi ngồi, đồng thời gây khó khăn khi thay đổi tư thế. Những điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày và việc chăm sóc con nhỏ.

Tuy nhiên tình trạng sau sinh đau xương cụt nếu được phát hiện sớm thì có thể chữa trị triệt để. Do đó, bạn nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời giúp giảm đau, ngăn ngừa các biến chứng tiềm ẩn.

4. Các phương pháp giảm đau xương cụt sau khi sinh an toàn tại nhà

Sau khi sinh, để giảm đau xương cụt, mẹ có thể thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, chườm ấm/ lạnh, điều chỉnh tư thế sinh hoạt,… Cách thực hiện như sau: 

4.1 Thực hiện bài tập giảm đau xương cụt sau sinh

Xương cụt và cơ sàn chậu có mối liên kết với nhau, vì thế mẹ có thể áp dụng các bài tập sàn chậu để giúp giảm đau xương cụt sau khi sinh. Các mẹ có thể tham khảo những bài tập sau đây:

– Bài tập 1: Co thắt cơ sàn chậu

• Bạn bắt đầu với tư thế nằm ngửa, co đầu gối lại và đặt bàn chân trên mặt sàn.
• Siết chặt cơ hậu môn và sau đó siết chặt cơ thắt tiểu tương tự như đang cố gắng không cho phân và nước tiểu ra ngoài. Lưu ý, bạn không nên sử dụng cơ bụng và các cơ ở bắp đùi để trợ lực cho động tác này.
• Trong 10 lần đầu tiên, bạn hãy siết chặt và giữ trong 1 giây rồi thư giãn trong 1 giây. Đến 10 lần sau đó, bạn hãy siết chặt và giữ trong 3 – 5 giây. Có thể tăng thời gian giữ lên 10 giây nếu có thể.
• Đồng thời, bạn giữ nhịp thở đều trong suốt quá trình thực hiện động tác, sau đó thả lỏng trong 6 giây cho mỗi lần co thắt.

– Bài tập 2: Duỗi lưng bằng một chân

• Bạn bắt đầu với tư thế nằm ngửa.
• Sau đó, dùng tay ôm một đầu gối và kéo áp sát vào ngực, chân còn lại giữ thẳng hoặc co nhẹ.
• Bạn giữ tư thế duỗi này trong 30 giây rồi lặp lại động tác với chân còn còn lại.

– Bài tập 3: Động tác ép xương cụt

• Bạn nằm ngửa và gấp đầu gối lại để bàn chân đặt trên sàn.
• Sau đó, hít vào và khi thở ra, nhẹ nhàng hóp bụng dưới về phía cột sống.
• Đồng thời, bạn ấn phần xương cụt xuống dưới sàn để làm phẳng đường cong của thắt lưng.
• Bạn giữ ở tư thế này trong 2 – 3 phút và thở đều, sau đó thư giãn rồi lặp lại động tác.

4.2 Chườm ấm hoặc chườm lạnh

Chườm nóng hoặc chườm lạnh là một phương pháp đơn giản nhưng khá hữu hiệu giúp giảm đau xương cụt sau sinh. Đối với chườm lạnh, mẹ bỉm có thể sử dụng túi đá hoặc khăn lạnh đặt lên vùng xương cụt trong khoảng 20 – 30 phút. Cách này giúp giảm viêm, làm dịu các cơ và mô bị căng. Còn khi chườm nóng, bạn hãy sử dụng túi sưởi hoặc khăn ấm, giúp tăng cường tuần hoàn máu, làm giãn các cơ xung quanh xương cụt, giảm co cứng và cảm giác đau nhức.

4.3 Điều chỉnh tư thế trong sinh hoạt và khi nằm

Để làm giảm tình trạng bị đau xương cụt sau khi sinh, mẹ bỉm nên điều chỉnh tư thế sinh hoạt của mình, chẳng hạn như: Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu ở một tư thế, khi ngồi nên chọn ghế có tựa lưng, đặt một chiếc gối mềm hoặc khăn cuộn ở lưng dưới để hỗ trợ vùng xương cụt. Đồng thời nên giữ lưng thẳng và đặt cả hai chân chắc chắn trên sàn khi đứng lên hoặc di chuyển.

Ngoài ra, khi nằm nghỉ mẹ bỉm nên chọn tư thế nằm nghiêng, sử dụng gối ôm hoặc gối kê giữa hai đầu gối để giảm áp lực lên cột sống và xương cụt. Tư thế này giúp cơ thể thư giãn, đồng thời làm giảm căng thẳng lên vùng xương cụt, giúp mẹ sau sinh cảm thấy thoải mái hơn và hạn chế cơn đau xương cụt kéo dài.

4.4 Hạn chế bị táo bón

Táo bón khi bị tổn thương xương cụt gây đau đớn mỗi khi mẹ đi vệ sinh. Vì vậy mẹ hãy chú ý uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ và sử dụng thuốc làm mềm phân (theo chỉ định của bác sĩ) để giúp việc đi vệ sinh dễ chịu hơn.

5. Những cách điều trị sau sinh bị đau xương cụt

Các phương pháp điều trị đau xương cụt sau sinh phổ biến gồm có tiêm thuốc, vật lý trị liệu, Trị liệu Thần kinh Cột Sống,…Cụ thể: 

5.1 Tiêm thuốc

Tiêm thuốc là một phương pháp điều trị can thiệp xâm lấn nhẹ được sử dụng khi đau xương cụt kéo dài hoặc các biện pháp đơn giản không mang lại hiệu quả. Bác sĩ có thể tiêm hỗn hợp thuốc gây tê cục bộ và corticosteroid (chống viêm) vào vùng quanh xương cụt hoặc khối thần kinh liên quan để làm giảm viêm và đau tại chỗ. 

Hiệu quả giảm đau mà phương pháp này có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng tùy từng trường hợp. Tuy nhiên, phương pháp này tồn tại nhiều tác dụng phụ, đặc biệt là ảnh hưởng đến chất lượng sữa (không tốt với những trường hợp nuôi con bằng sữa mẹ) nên thường được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi áp dụng. 

Thuốc tiêm khớp là gì? Có gây hại gì khi sử dụng không?

Thuốc tiêm khớp có tác dụng giảm đau nhanh cho những người bệnh xương khớp. Tuy nhiên, phương pháp này tồn tại nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.  1. Thuốc tiêm khớp là gì? Thuốc tiêm khớp là phương pháp khắc phục tình trạng đau, viêm khớp…

5.2 Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong điều trị đau xương cụt sau sinh bằng cách cải thiện chức năng cơ xung quanh vùng xương cụt và điều chỉnh tư thế. Nhân viên vật lý trị liệu có thể hướng dẫn các bài tập kéo giãn, tăng cường cơ sàn chậu, cơ lưng dưới và mông, cũng như thực hành các kỹ thuật thư giãn cơ vùng chậu để giảm căng thẳng và áp lực lên xương cụt.

5.3 Trị liệu Thần kinh Cột Sống

Với Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic), bác sĩ chuyên khoa thần kinh cột sống sẽ dùng tay nắn chỉnh nhẹ nhàng lên cột sống để điều chỉnh cấu trúc sai lệch trở về trạng thái cân bằng, giải phóng hệ thần kinh cột sống khỏi các áp lực chèn ép. Lúc này những cơn đau xương cụt sau sinh sẽ thuyên giảm một cách tự nhiên.

5.4 Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ xương cụt là phương án cuối cùng khi tất cả các phương pháp điều trị khác (bao gồm thuốc, vật lý trị liệu và tiêm thuốc) đều không hiệu quả sau nhiều tháng và triệu chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của mẹ. Mặc dù phẫu thuật có thể giảm đau trong nhiều trường hợp được chọn lọc cẩn thận, đây là thủ thuật ít phổ biến và cần cân nhắc kỹ lưỡng vì có thể kéo dài thời gian hồi phục và không phải lúc nào cũng loại bỏ hoàn toàn cơn đau ở xương cụt.

5.5 Những phương pháp khác

Ngoài các phương pháp chính ở trên, còn có nhiều biện pháp hỗ trợ khác giúp giảm sau sinh bị đau xương cụt khác như châm cứu, TENS (kích thích thần kinh điện xuyên da), sử dụng thuốc,… Tùy theo tình trạng mà bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. 

Các loại thuốc đau nhức xương khớp và tác hại khôn lường

Uống thuốc đau nhức xương khớp bị tác dụng phụ là tình trạng khá phổ biến, nếu lạm dụng trong thời gian dài còn dẫn đến nhiều tác hại nguy hiểm cho sức khỏe. Nhiều bệnh nhân đi khám ở phòng khám ACC chia sẻ, cứ thấy đau nhức xương…

6. Điều trị chứng đau xương cụt sau sinh ở đâu tốt?

Sau sinh đau xương cụt gây nhiều khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và chăm sóc con của mẹ. Để cải thiện tình trạng này đúng cách, an toàn và khoa học, việc lựa chọn ĐÚNG NƠI thăm khám uy tín là yếu tố then chốt để ĐIỀU TRỊ ĐÚNG CÁCH, ĐÚNG PHÁC ĐỒ KHOA HỌC. 

Một số tiêu chí quan trọng mà mẹ có thể tham khảo để chọn nơi điều trị đau xương cụt sau sinh: 

6.1 Trực thuộc hoặc có liên kết với các đơn vị y tế danh tiếng

Mẹ nên chọn những đơn vị y tế trực thuộc hoặc có liên kết với bệnh viện hoặc tập đoàn y tế có danh tiếng (chẳng hạn như bệnh viện FV). Việc này giúp đảm bảo quy trình thăm khám – chẩn đoán – điều trị tuân thủ các tiêu chuẩn y khoa, hạn chế sai sót và điều trị theo cảm tính.

6.2 Phác đồ điều trị ưu tiên các phương pháp bảo tồn, không dùng thuốc

Với mẹ sau sinh, cơ thể vẫn đang trong giai đoạn hồi phục, sức đề kháng và thể trạng chưa ổn định nên các phương pháp điều trị xâm lấn hoặc dùng thuốc thường không được ưu tiên. Việc sử dụng thuốc giảm đau hay kháng viêm không chỉ tiềm ẩn tác dụng phụ mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ, từ đó tác động gián tiếp đến sức khỏe của bé. Vì vậy, lựa chọn phương pháp điều trị an toàn, lành tính và phù hợp với thể trạng mẹ sau sinh là điều vô cùng quan trọng.

Tại các đơn vị y tế uy tín, phác đồ điều trị cho mẹ sau sinh thường được xây dựng theo hướng bảo tồn thông qua việc kết hợp đa dạng phương pháp (chiropractic, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng), đồng thời cá nhân hóa theo từng thể trạng. Điều này nhằm vừa giảm đau hiệu quả vừa đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe của mẹ và chất lượng sữa trong suốt giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ.

6.3 Đội ngũ bác sĩ được đào tạo bài bản, nhẹ nhàng và tâm lý

Tại các cơ sở y tế uy tín, yếu tố con người luôn được đặt lên hàng đầu, đặc biệt là đội ngũ bác sĩ trực tiếp điều trị. Chẳng hạn, ở những đơn vị chuyên sâu về chiropractic, các bác sĩ thường phải có tối thiểu 10 năm kinh nghiệm lâm sàng, được đào tạo bài bản và chuyên sâu trong lĩnh vực này, đồng thời từng làm việc hoặc tu nghiệp tại nhiều quốc gia có nền y học phát triển như Thái Lan, Canada, Hoa Kỳ… Điều này giúp bác sĩ không chỉ vững chuyên môn mà còn cập nhật các kỹ thuật điều trị an toàn, hiệu quả theo tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh chuyên môn, thái độ và sự thấu hiểu tâm lý cũng là yếu tố quan trọng, nhất là với mẹ bỉm sau sinh. Các bác sĩ tại những cơ sở uy tín thường làm việc với phong cách nhẹ nhàng, cẩn trọng và tận tâm, luôn lắng nghe và giải thích rõ ràng để mẹ cảm thấy yên tâm trong suốt quá trình điều trị đau xương cụt sau sinh. Sự chuyên nghiệp kết hợp với cách tiếp cận tâm lý này giúp mẹ bỉm thư giãn hơn, dễ dàng hợp tác và đạt hiệu quả phục hồi tốt hơn, đồng thời tạo cảm giác an toàn và tin tưởng khi lựa chọn điều trị.

6.4 Phòng điều trị riêng tư, cơ sở vật chất hiện đại

Không gian điều trị và cơ sở vật chất cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm và hiệu quả phục hồi cho mẹ sau sinh. Tại các cơ sở y tế uy tín, phòng điều trị thường được thiết kế riêng tư, yên tĩnh và sạch sẽ, giúp mẹ bỉm cảm thấy thoải mái, an tâm và không bị áp lực tâm lý khi thăm khám hay trị liệu. Sự riêng tư này đặc biệt cần thiết để mẹ có thể thư giãn hoàn toàn, từ đó hỗ trợ quá trình phục hồi diễn ra thuận lợi hơn.

Ngoài ra, cơ sở vật chất hiện đại với hệ thống máy móc, thiết bị trị liệu đạt chuẩn y khoa cũng là yếu tố không thể thiếu. Các trang thiết bị tiên tiến giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng cơ – xương – khớp và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng mẹ sau sinh. Không gian được đầu tư bài bản, kết hợp giữa công nghệ hiện đại và môi trường thân thiện, mang lại cảm giác chăm sóc toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị tình trạng đau xương cụt sau sinh.

6.5 Quy trình thăm khám nhanh gọn, giúp mẹ tiết kiệm thời gian

Một điểm cộng lớn tại các cơ sở y tế uy tín là quy trình thăm khám được tối ưu nhanh gọn và khoa học, giúp mẹ sau sinh tiết kiệm tối đa thời gian và công sức. Thay vì phải chờ đợi lâu hay trải qua nhiều thủ tục phức tạp, mẹ bỉm thường được sắp xếp lịch hẹn linh hoạt, thăm khám đúng giờ và tiếp cận điều trị ngay sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe. Điều này đặc biệt phù hợp với mẹ đang trong giai đoạn chăm con nhỏ, quỹ thời gian hạn chế và dễ mệt mỏi.

Cơn đau xương cụt sau sinh tuy không mấy dễ chịu, nhưng hoàn toàn có thể khắc phục. Bằng cách áp dụng các phương pháp điều trị thích hợp và chú trọng chăm sóc cơ thể, mẹ bỉm sẽ nhanh chóng hồi phục, trở lại với cuộc sống thường ngày. Ngoài ra, nếu cơn đau kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, mẹ bỉm nên sớm thăm khám với bác sĩ để có hướng điều trị đúng cách!

>>> Xem thêm:
Vì sao mẹ bầu bị đau xương cụt khi mang thai?
Lý do khiến mẹ hay bị đau nhức xương khớp sau sinh
Đau lưng sau sinh mổ do đâu và phải làm gì?