Nguyên nhân đau xương cụt có thể xuất phát do bệnh lý, chấn thương, ngồi lâu, thừa cân – béo phì. Dù do bất kỳ nguyên nhân nào, tình trạng này cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sinh hoạt của người bệnh. Vì thế, bạn không nên thờ ơ, chủ quan khi có dấu hiệu bị đau vùng xương cụt.
1. Bị đau xương cụt là bệnh gì?
Đau xương cùng cụt (tên tiếng Anh: Tailbone Pain hay Coccydynia) là tình trạng đau xung quanh phần xương cuối cùng của cột sống. Cơn đau ở xương cụt thường diễn ra âm ỉ. Khi người bệnh vận động, chẳng hạn như ngồi xuống, đứng lên, di chuyển sau khoảng thời gian đứng yên,… cơn đau sẽ trở nên vô cùng dữ dội.
Xương cụt (tailbone hay coccyx) nằm ở cuối cùng xương sống, là phần xương được cấu tạo bởi 5 đốt sống tạo thành hình tam giác nối với xương hông. Vai trò của xương cụt là cân bằng cơ thể khi ngồi, đứng, di chuyển,… Ngoài ra, phần xương này cũng giúp cố định các cơ quan như gân, dây chằng, cơ và giúp khớp hoạt động linh hoạt hơn.
2. Những nguyên nhân đau xương cụt
Xương cụt bị đau có thể do chấn thương, ngồi nhiều, thừa cân béo phì,…. Chi tiết như sau:
2.1 Chấn thương
Xương cụt bị chấn thương là nguyên nhân hàng đầu khiến cho vùng xương này bị đau. Ví dụ, một cú ngã từ trên cao, tai nạn giao thông hay va chạm khi chơi thể thao có thể khiến xương cụt bị gãy hoặc trật khớp xung quanh khu vực này, từ đó gây ra đau đớn.
2.2 Xương cụt bị thoái hóa
Tương tự các xương khác trên cơ thể, xương cụt cũng có thể bị thoái hóa do tuổi tác. Khi bị thoái hóa xương cụt, người bệnh sẽ có triệu chứng đau ở mông hoặc hông, sau đó cơn đau sẽ dần lan xuống háng, hai chân, đầu gối và nhiều vị trí trên cơ thể.
2.3 Ngồi nhiều
Nếu tính chất công việc buộc bạn phải ngồi một chỗ trong thời gian dài, xương cụt của bạn sẽ dễ bị tổn thương do thường xuyên phải chịu áp lực lớn. Do đó, dân văn phòng là đối tượng có nguy cơ cao ngồi nhiều đau xương cụt.
2.4 Thừa cân, béo phì
Tình trạng này khiến xương cụt phải chịu một áp lực lớn. Trong thời gian dài, xương cụt sẽ dần lệch ra vị trí vốn có, chèn ép lên dây thần kinh và gây đau.
2.5 Mang thai
Giống như thừa cân hay béo phì, khi mang thai, trọng lượng của người phụ nữ sẽ tăng lên đáng kể khiến phần xương cụt phải chịu một áp lực khá lớn và có thể lệch ra khỏi vị trí vốn có.
Đau lưng khi mang thai là tình trạng rất thường gặp, nhưng không phải mẹ bầu nào cũng biết vì sao mình bị và nên xử lý thế nào cho an toàn? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ nguyên nhân và cách giảm đau hiệu quả, hãy…
2.6 Ung thư
Trong một số trường hợp rất hiếm, đau xương cùng cụt có thể là dấu hiệu của ung thư ở vùng gần xương cụt hoặc ung thư di căn đến xương. Những loại ung thư hiếm khi nhưng có thể làm xương cụt bị đau bao gồm u dây sống, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư đại tràng.
Nếu đau vùng xương cụt do khối u gây ra, người bệnh có thể kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như: tê hoặc ngứa ran ở tay, chân hoặc vùng háng; khó tiểu tiện hoặc khó đại tiện; hoặc xuất hiện khối u có thể sờ hoặc nhìn thấy quanh vùng xương cụt.
2.7 Biểu hiện của các bệnh lý
Một số bệnh lý có thể khiến xương cụt bị đau bao gồm:
- Hội chứng Levator (hội chứng cơ nâng hậu môn): Đây là một loại rối loạn chức năng cơ sàn chậu. Không chỉ khiến đau vùng xương cụt, cơn đau do hội chứng này gây ra có thể lan đến hông hoặc các vùng lân cận khác.
- Rối loạn chức năng sàn chậu: Xảy ra khi các khối cơ và dây chằng vùng sàn chậu bị lão hóa và không có khả năng giữ các cơ quan vùng chậu ở đúng vị trí (thường do sinh nở đường tự nhiên), từ đó chèn ép lên xương cụt và gây đau.
- Thoái hóa đĩa đệm thắt lưng: Là tình trạng các đĩa đệm và xương ở thắt lưng bị thoái hóa, đồng thời hình thành gai xương gây đau nhức. Nếu không được điều trị đúng cách, cơn đau sẽ dần lan sang các khu vực xung quanh, bao gồm cả xương cụt.
2.8 Nguyên nhân khác gây đau xương cụt
Các môn thể thao như đạp xe và chèo thuyền yêu cầu bạn phải nghiêng người về phía trước và phía sau. Quá nhiều chuyển động lặp đi lặp lại đó có thể gây tổn thương cho các mô xung quanh xương cụt.
Ngoài ra, xương cụt của bạn cũng có thể bị đau nếu mông của bạn ít mỡ. Bởi ít mỡ hơn đồng nghĩa với việc lớp đệm ở mông cũng mỏng hơn. Nếu thiếu lớp đệm này, xương cụt có thể cọ xát vào các cơ, dây chằng và gân, gây viêm.
Xem thêm:
- Đau lưng không cuối xuống được cảnh báo bệnh gì, nguyên nhân do đâu?
- Đau lưng dưới gần mông là bệnh lý gì, có chữa được không?
3. Triệu chứng đau vùng xương cụt
Người bệnh sẽ cảm thấy đau ở vùng xương cụt, cơn đau có thể âm ỉ hoặc nhức nhối. Cơn đau tăng lên khi người bệnh thay đổi tư thế và có thể kèm theo các vấn đề khó chịu khác. Cụ thể:
- Đau âm ỉ (nhức nhối) hoặc đau nhói (đau như kim châm) ở xương cụt.
- Cơn trở nên tồi tệ hơn khi bạn chuyển từ tư thế ngồi sang đứng.
- Cơn đau có thể xuất hiện khi đi đại tiện hoặc quan hệ tình dục.
- Có thể kèm theo các vấn đề khác như: Đau lưng, đau thần kinh tọa, rối loạn giấc ngủ, tâm trạng mệt mỏi,…
4. Bị đau xương cụt có nguy hiểm không?
Tình trạng xương cụt bị đau không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày . Theo đó, cơn đau có thể xuất hiện và trở nặng khi người bệnh đi vệ sinh (đặc biệt là táo bón), quan hệ tình dục, tập thể thao,… Bị đau xương cùng cụt ở nữ giới còn khiến kỳ kinh nguyệt trở nên tồi tệ hơn. Thậm chí những hoạt động đơn giản như xoay người, đứng lên hoặc ngồi xuống cũng trở thành nỗi “ám ảnh” với những người bị đau vùng xương cụt.
Do đó, ngay khi phát hiện những điều bất thường, ví dụ đau vùng mông gần xương cụt, người bệnh nên đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị dứt điểm từ sớm.
5. Các phương pháp chẩn đoán xương cụt bị đau
Khi bệnh nhân có dấu hiệu đau đốt sống cụt, bác sĩ sẽ thực hiện việc khám lâm sàng, sau đó chỉ định bệnh nhân thực hiện các chẩn đoán hình ảnh phù hợp:
– Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh của bạn, bao gồm chấn thương hoặc tổn thương nào trước đây ở vùng xương cụt (té ngã hoặc từng sinh khó). Tiếp theo, bác sĩ sẽ kiểm tra khu vực này để tìm kiếm các vết nứt, khối u hoặc áp xe (ổ nhiễm trùng).
– Kiểm tra hình ảnh: Để kiểm tra xem có bị gãy xương hay không, bác sĩ có thể đề nghị bạn chụp X-quang, chụp CT (chụp cắt lớp vi tính). Ngoài ra, nếu nghi ngờ xuất hiện tình trạng viêm nhiễm, áp xe hoặc khối u, bác sĩ có thể đề nghị bạn chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp xạ hình xương.
6. Những cách khắc phục đau xương cụt
Nếu cơn đau vùng mông gần xương cụt không quá nghiêm trọng, bạn có thể thử chườm nóng/ lạnh, sử dụng thêm gối chữ U khi ngồi, tránh ngồi trên bề mặt cứng,… Tuy nhiên để điều trị dứt điểm tình trạng này, tùy theo trường hợp mà bác sĩ có thể áp dụng Trị liệu Thần kinh Cột Sống, vật lý trị liệu hoặc những phương pháp khác.
6.1 Cách giảm đau vùng xương cụt tại nhà
Đau xương cùng cụt có thể thuyên giảm nhờ áp dụng một số biện pháp cải thiện tại nhà như:
– Giảm áp lực khi ngồi: Sử dụng gối chữ U hoặc gối khoét giữa giúp giảm tỳ đè lên xương cụt. Đồng thời bạn cũng nên tránh ngồi lâu và thay đổi tư thế thường xuyên để giảm áp lực lên xương cụt.
– Chườm nóng/ lạnh: Chườm lạnh giúp giảm đau và sưng xương cụt trong giai đoạn đầu, còn chườm nóng phù hợp khi đau đốt sống cụt kéo dài.
– Dùng thuốc giảm đau không kê đơn: Paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid giúp giảm đau và viêm nhẹ. Tuy nhiên bạn cần dùng đúng liều và không kéo dài nếu không có chỉ định y tế.
– Những cách khác: Ngoài ra, bạn cũng cần giữ tư thế ngồi đúng, tránh ngồi trên bề mặt cứng, kết hợp vận động nhẹ nhàng,… để cải thiện tình trạng đau vùng xương cụt.
6.2 Cách điều trị đau xương cùng cụt
Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hoặc cơn đau cứ tái phát, bác sĩ có thể đề nghị các phương pháp điều trị không phẫu thuật, chẳng hạn như:
– Tiêm thuốc: Đây còn gọi là phương pháp phong bế thần kinh xương cụt. Theo đó, bác sĩ sẽ tiêm thuốc gây tê và steroid để giảm đau và viêm cho bệnh nhân.
– Vật lý trị liệu: Bao gồm các bài tập kéo giãn, tăng sức mạnh cơ vùng chậu và điều chỉnh tư thế. Phương pháp này giúp cải thiện chức năng và giảm đau xương cụt lâu dài.
– Trị liệu Thần kinh Cột Sống: Bác sĩ Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractor) thực hiện thao tác nắn chỉnh bằng tay nhẹ nhàng, điều chỉnh các vấn đề sai lệch, giải phóng sự chèn ép dây thần kinh. Từ đó triệu chứng đau nhức vùng xương cụt giảm dần và chấm dứt hẳn.
– Phẫu thuật: Chỉ áp dụng cho các trường hợp đau mạn tính nghiêm trọng, kéo dài nhiều tháng và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.
– Những phương pháp khác: Có thể kết hợp thay đổi lối sống, tư vấn tư thế sinh hoạt, xoa bóp, châm cứu,… hoặc các phương pháp hỗ trợ giảm đau khác tùy từng trường hợp.
Có thể thấy, đau xương cụt có nhiều phương pháp điều trị khác nhau, nhưng yếu tố quyết định hiệu quả không nằm ở việc điều trị đúng cách ngay từ đầu. Việc lựa chọn đúng cơ sở y tế uy tín, áp dụng phác đồ điều trị khoa học và cá nhân hóa sẽ giúp đảm bảo an toàn, giảm đau hiệu quả và ngăn ngừa tái phát lâu dài, mang lại kết quả điều trị bền vững cho người bệnh.
7. Điều trị đau xương cụt ở đâu tốt?
Phòng khám ACC được đánh giá là địa chỉ điều trị đau vùng xương cụt an toàn, hiệu quả mà không cần dùng thuốc – không cần phẫu thuật. Đây là phòng khám chuyên khoa Chiropractic đầu tiên được cấp phép hoạt động tại Việt Nam, sau hơn 20 năm hoạt động, ACC tự hào trở thành địa chỉ điều trị các bệnh lý cơ xương khớp được đông đảo người dân Việt tin tưởng và lựa chọn. Hiện nay, ACC là thành viên của bệnh viện FV, trực thuộc Tập đoàn y tế Thomson (Thomson Medical Group – TMG).
Những điểm nổi bật khi điều trị tại ACC:
– 100% bác sĩ Chiropractic người nước ngoài giàu kinh nghiệm: Các bác sĩ Chiropractic đều là người nước ngoài, được đào tạo chuyên sâu tại các đại học danh tiếng như Los Angeles College of Chiropractic, Life College of Chiropractic, New York Chiropractic,… Các bác sĩ cũng từng công tác tại nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Thái Lan,… Với sự dày dặn kinh nghiệm và am hiểu cấu trúc xương khớp của người Việt, các bác sĩ ACC xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa (chữa đau xương cụt ở nam giới/ nữ giới, người cao tuổi,..) chính xác và hiệu quả cho từng bệnh nhân.
– Phác đồ điều trị không dùng thuốc, không phẫu thuật: Kết hợp trị liệu Chiropractic với vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, cùng hệ thống thiết bị hiện đại như kéo giãn DTS, laser thế hệ IV, sóng xung kích Shockwave, trị liệu vận động ATM2… giúp giảm đau an toàn, phục hồi chức năng tự nhiên và rút ngắn thời gian điều trị.
– Quy trình thăm khám chuẩn quốc tế, giúp bệnh nhân tiết kiệm thời gian: Quy trình thăm khám được thiết kế chuyên nghiệp, nhanh gọn và hiệu quả. Người bệnh dễ dàng đặt lịch hẹn trước qua website, Zalo hoặc hotline, giúp chủ động thời gian và hạn chế chờ đợi.
8. Phòng ngừa xương cụt bị đau như thế nào?
Bạn có thể giảm nguy cơ bị đau ở vùng xương cụt nếu vận động nhẹ nhàng thường xuyên, giữ cân nặng ổn định, ăn uống khoa học,… Cụ thể:
- Tránh ngồi lâu, đặc biệt là trên các bề mặt cứng.
- Cần thận trọng khi đạp xe hoặc tham gia các hoạt động khác có thể gây đau xương cụt.
- Nên vận động thường xuyên. Đặc biệt nếu là dân văn phòng, bạn cần có thời gian nghỉ ngơi để tránh tạo áp lực cho xương cụt.
- Giữ cân nặng ở mức ổn định, tránh tăng cân quá mức.
- Đến gặp bác sĩ ngay để kiểm tra nếu bản thân vừa bị chấn thương.
- Bổ sung những thực phẩm tốt cho xương để hạn chế tình trạng thoái hóa xương khớp.
Ngoài ra, bạn cũng có thể thực hiện một số việc để giảm nguy cơ té ngã:
- Hãy giữ cho sàn nhà và lối đi luôn thông thoáng.
- Nếu có thể, hãy lắp đặt lan can cho cầu thang.
- Hãy cố gắng giữ cho cầu thang luôn đủ ánh sáng.
- Tránh nhìn vào điện thoại khi đang đi bộ.
Đau xương cụt có thể là tình trạng thoáng qua, có thể tự khỏi nhưng cũng có nguy cơ xuất hiện dai dẳng, khiến người bệnh thường xuyên bị cơn đau hành hạ. Vì thế để tránh tình trạng ngày càng trầm trọng hơn, người bệnh nên đến các cơ sở y tế càng sớm càng tốt khi cảm thấy đau vùng mông gần xương cụt.
>> Có thể quan tâm : Những bài tập thể dục cải thiện tình trạng đau lưng hiệu quả
Đặt lịch hẹn
