Thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì để cải thiện hiệu quả?

Thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì là thắc mắc của nhiều người bệnh, bởi một chế độ dinh dưỡng khoa học chính là chìa khóa hỗ trợ phục hồi xương khớp hiệu quả. Việc chủ động bổ sung các thực phẩm tốt cho cột sống không chỉ giúp giảm đau mà còn làm chậm quá trình lão hóa tự nhiên. Bài viết chia sẻ thực phẩm bạn nên ăn và cần kiêng để cải thiện tình trạng bệnh tốt nhất.

1. Dinh dưỡng có vai trò thế nào trong phục hồi thoái hóa cột sống?

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát tiến triển và phục hồi tổn thương tại cột sống. Việc duy trì cân nặng ổn định qua ăn uống giúp giảm tải áp lực lên hệ xương khớp, từ đó hạn chế các cơn đau và ngăn chặn bệnh lý chuyển biến nặng hơn. Vì vậy, bệnh nhân thoái hóa cột sống nên xây dựng thực đơn hợp lý, chủ động bổ sung dưỡng chất cần thiết để giúp xương chắc khoẻ, giảm đau nhức và cải thiện triệu chứng bệnh.

2. Thoái hóa cột sống nên ăn gì? 12 thực phẩm nên bổ sung

Người bệnh thoái hóa cột sống nên bổ sung vào thực đơn các thực phẩm giàu vitamin A (cà rốt, khoai lang,…); vitamin B12 (thịt đỏ, gia cầm…); vitamin C (kiwi, ổi,…)… giúp nuôi dưỡng xương khớp, sụn. Cụ thể như sau:

2.1. Thực phẩm giàu vitamin A

Vitamin A đóng vai trò là chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ hình thành cấu trúc xương và phục hồi các mô bị tổn thương. Theo đó, vitamin A có thể được tìm thấy trong gan bò, gan bê và gà, sữa và các chế phẩm từ sữa như bơ, phô mai, trứng, các loại trái cây có màu cam như quả mơ, quả xuân đào, dưa ruột vàng, các loại rau củ có màu cam và xanh đậm như cà rốt, khoai lang và rau bina (rau chân vịt),…

Thực phẩm giàu vitamin A không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân thoái hóa cột sống.

2.2. Thực phẩm giàu vitamin B12

Vitamin B12 cần thiết để giúp tủy xương khỏe mạnh, giúp cơ thể và cột sống phát triển và thực hiện các chức năng bình thường. Vitamin B12 có trong gan, cá, thịt đỏ và gia cầm, trứng, các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai và trứng.

2.3. Thực phẩm giàu vitamin C

Vitamin C là dưỡng chất không thể thiếu trong quá trình hình thành collagen, giúp chữa lành tổn thương ở dây chằng, đĩa đệm và duy trì hệ xương khớp khỏe mạnh. Bạn có thể dễ dàng bổ sung loại vitamin này thông qua các thực phẩm như ổi, kiwi, dâu tây, trái cây họ cam quýt, hoặc các loại rau củ như bông cải xanh, rau bina, ớt chuông và khoai lang.

Thực phẩm giàu vitamin C hỗ trợ tổng hợp collagen giúp hệ xương khớp dẻo dai.

2.4. Thực phẩm giàu vitamin D

Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tối ưu, từ đó hỗ trợ phát triển xương, ngăn ngừa loãng xương và giảm thiểu nguy cơ thoái hóa cột sống. Bạn có thể bổ sung dưỡng chất này qua các loại thực phẩm như lòng đỏ trứng, dầu cá; hoặc chủ động giúp cơ thể tự tổng hợp vitamin D bằng cách tắm nắng vào thời điểm thích hợp.

> Khám phá ngay: Công dụng của Vitamin D3 đối với sức khỏe

2.5. Thực phẩm giàu vitamin K

Đáp án tiếp theo cho thắc mắc thoái hóa cột sống nên ăn gì là các nhóm thực phẩm giàu vitamin K – hoạt chất cùng canxi, giúp xương khớp vững chắc và khỏe mạnh. Các loại thực phẩm giàu vitamin K: gan, thịt heo, trứng, rau cải có màu xanh đậm như rau bina, cải xoăn, bông cải và các chế phẩm từ sữa…

Bệnh nhân thoái hóa cột sống ăn gì thì tốt? Tích cực bổ sung thực phẩm giàu vitamin K hỗ trợ bạn ngăn ngừa các bệnh cột sống.

2.6. Thực phẩm giàu sắt

Sắt đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì tế bào khỏe mạnh, hỗ trợ vận chuyển oxy và sản xuất myoglobin để giúp các nhóm cơ hỗ trợ cột sống. Để bổ sung khoáng chất này, bạn nên tăng cường các thực phẩm như gan, thịt đỏ, động vật có vỏ (tôm, cua), trứng gà, cùng các loại thực vật như đậu lăng, đậu nành và rau có màu xanh đậm (cải xoăn, bông cải xanh).

2.7. Thực phẩm giàu magie

Magie giúp các cơ đẩy mạnh việc thực hiện chức năng co duỗi, duy trì trương lực cơ và mật độ xương, ngăn ngừa các vấn đề ở cột sống. Ngoài ra, nó còn hỗ trợ quá trình sử dụng protein của cơ thể. Bạn có thể tìm thấy magie trong gạo toàn phần, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, các loại hạt, khoai, bơ, chuối, kiwi, tôm hùng, các loại rau như bina, cải xoăn, bông cải xanh.

Thực phẩm giàu magie giúp duy trì mật độ xương và chức năng cơ, hỗ trợ cải thiện thoái hóa cột sống.

2.8. Thực phẩm giàu canxi

Thực phẩm giàu canxi cũng là một trong những đáp án cho câu hỏi thoái hóa cột sống nên ăn gì? Canxi rất cần thiết cho sức khỏe và sự phát triển của xương, giúp duy trì xương khỏe mạnh, ngăn ngừa nguy cơ loãng xương, nứt và gãy xương. Canxi có trong sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai, các loại rau có màu xanh đậm, một số loài cá như cá hồi, cá mồi,…

> Bài viết liên quan: Những thực phẩm bổ sung canxi cho người lớn tuổi không thể bỏ qua

2.9. Thực phẩm giàu omega-3

Các loại cá biển như cá mòi, cá hồi… là thực phẩm tốt cho cột sống nhờ chứa dồi dào hàm lượng omega-3. Bạn biết không, omega-3 là một trong những thành phần tạo nên đĩa đệm cột sống và có khả năng hỗ trợ chữa trị bệnh thoái hóa cột sống.

Thực phẩm giàu omega-3 giúp kháng viêm tự nhiên và bảo vệ đĩa đệm cột sống.

2.10. Thực phẩm giàu collagen

Bổ sung thực phẩm giàu collagen giúp cơ thể sản sinh các axit amin thiết yếu để chống lão hóa, tăng cường mật độ xương và cải thiện tính linh hoạt cho các khớp. Theo đó, người bệnh nên bổ sung vào chế độ dinh dưỡng những thực phẩm giúp cơ thể chuyển hóa collagen như thịt gà, trứng gà, cá hồi, các loại trái cây có múi như cam, chanh, bưởi…

2.11. Thực phẩm cung cấp chất xơ

Nếu đang băn khoăn thoái hóa cột sống ăn gì để giảm đau hiệu quả, đừng bỏ qua các thực phẩm giàu chất xơ – có tác dụng kháng viêm và cung cấp khoáng chất giúp làm chậm quá trình lão hóa xương khớp. Nhóm thực phẩm này gồm có các loại đậu; rau xanh đậm như cải bó xôi, bông cải xanh và các loại trái cây như táo, quả mọng…

Ngũ cốc và rau xanh giàu chất xơ giúp ngăn ngừa các phản ứng viêm tại cột sống.

2.12 Thực phẩm giàu protein thực vật

Người bệnh nên ưu tiên các nguồn protein từ thực vật nhằm giúp cơ thể giảm viêm, sưng đau và tránh nguy cơ thoái hóa cột sống tiến triển nặng. Theo đó, bạn nên bổ sung các loại thực phẩm như đậu nành, đậu Hà Lan, các loại hạt (hạnh nhân, óc chó)… Không nên ăn nhiều protein từ động vật như thịt bò, thịt lợn… do chúng chứa nhiều purin, chất béo bão hòa có thể làm tăng axit uric, gia tăng phản ứng viêm và đẩy nhanh thoái hóa xương khớp.

3. Thoái hoá cột sống kiêng ăn gì để cải thiện hiệu quả?

Bên cạnh việc tìm hiểu thoái hóa cột sống nên ăn gì, người bệnh cần tránh ăn đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng, thực phẩm nhiều muối, đường fructozo,… để quá trình điều trị đạt kết quả tốt. Dưới đây là danh sách những thực phẩm người thoái hóa cột sống cần hạn chế:

3.1. Thực phẩm nhiều dầu mỡ

Người bệnh nên hạn chế các món ăn chứa nhiều dầu mỡ và chất béo bão hòa, vì chúng dễ kích thích phản ứng viêm trong cơ thể. Việc tiêu thụ nhóm thực phẩm này thường xuyên không chỉ gây tăng cân mà còn khiến tình trạng thoái hóa cột sống trở nên nghiêm trọng hơn.

3.2. Thức ăn cay nóng

Các loại gia vị cay như ớt, hạt tiêu hay gừng có thể làm gia tăng mức độ đau nhức và khiến các ổ viêm vùng cột sống tiến triển xấu. Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên các món ăn thanh đạm để hỗ trợ quá trình phục hồi xương khớp diễn ra thuận lợi.

3.3. Các loại đồ ăn nhiều muối và đường fructozo, purin

Việc nạp quá nhiều muối, đường fructozo hoặc purin từ nội tạng và thịt xông khói sẽ gây tích nước và tăng áp lực lên hệ thống xương khớp. Thói quen ăn mặn và ngọt quá mức không chỉ cản trở hấp thụ canxi mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng nặng nề cho cột sống.

3.4. Các chất kích thích

Bia rượu, thuốc lá và cà phê là những tác nhân gây suy yếu cấu trúc xương và làm giảm hiệu quả của các phương pháp điều trị. Người bệnh nên tránh tiêu thụ các chất kích thích này để bảo vệ sức khỏe tổng thể và ngăn ngừa các cơn đau cột sống tái phát.

Người bệnh thoái hóa cột sống không nên uống rượu bia để tránh làm tình trạng trở nặng.

3.5. Thực phẩm chứa gluten

Gluten trong lúa mì, một số loại ngũ cốc… có thể gây rối loạn hệ miễn dịch và thúc đẩy tình trạng viêm khớp ở những người có cơ địa mẫn cảm. Để bảo vệ cột sống, bạn nên cân nhắc giảm bớt nhóm thực phẩm này nhằm hạn chế tối đa các kích ứng gây đau nhức khó chịu.

3.6. Thực phẩm giàu Omega-6

Chế độ ăn bổ sung quá nhiều Omega-6 từ dầu thực vật dễ dẫn đến tình trạng tích nước, gây tê bì, sưng viêm vùng cổ – thắt lưng. Vì thế người bệnh nên hạn chế dùng các loại dầu thực vật từ hạt điều, hạt hướng dương, hạt mè, đậu nành…, có thể thay thế bằng dầu oliu.

3.7. Thực phẩm chứa nhiều Ages

Hợp chất Ages (Advanced glycation end products) là tác nhân thúc đẩy quá trình lão hóa tế bào, khiến cấu trúc xương khớp nhanh suy yếu. Do đó bạn nên tránh tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều Ages (như đồ nướng, soda, bơ sữa, thực phẩm chiên rán nhiều muối…), để giúp bảo vệ sức khỏe xương khớp và ngăn ngừa thoái hóa cột sống từ sớm.

Thực phẩm chiên nướng, soda… chứa nhiều hợp chất Ages gây hại cho sức khỏe xương khớp.

5. Lưu ý gì trong chế độ dinh dưỡng của người bị thoái hóa cột sống?

Bên cạnh việc tìm hiểu thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì, bạn cần đặc biệt chú trọng đến việc chọn thực phẩm tươi, chế biến khoa học, bổ sung nước đầy đủ,… để hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh. Cụ thể:

• Lựa chọn thực phẩm tươi: Bạn hãy ưu tiên các loại thực phẩm tươi mới, có nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo hàm lượng dinh dưỡng cao nhất. Tránh sử dụng thực phẩm chế biến sẵn vì chúng chứa nhiều chất bảo quản gây hại cho xương khớp.
• Chú ý cách chế biến: Người bệnh nên ưu tiên các món hấp, luộc thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ để bảo toàn vitamin và khoáng chất. Việc chế biến đơn giản giúp hạn chế các chất gây hại tích tụ, từ đó hỗ trợ phục hồi cột sống tốt hơn.
• Ăn đúng giờ, đủ bữa: Duy trì thói quen ăn uống đúng giờ giúp cơ thể ổn định quá trình trao đổi chất và hấp thụ canxi hiệu quả. Đừng bỏ bữa hoặc ăn quá muộn vì điều này có thể gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
• Bổ sung nước: Uống đủ nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm cho đĩa đệm và hỗ trợ quá trình lưu thông máu đến cột sống. Đây là thói quen đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng để giữ cho các khớp xương luôn linh hoạt.
• Kết hợp bổ sung thực phẩm chức năng bảo vệ xương khớp: Ngoài thực phẩm tự nhiên, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung thêm các hoạt chất hỗ trợ phòng ngừa loãng xương, viêm khớp như Glucosamine/ Chondroitin/ MSM. Những chất này giúp tăng cường kết cấu sụn khớp, tái tạo sụn & duy trì dịch nhờn sụn khớp, tăng sự linh hoạt cho khớp hiệu quả.

* Lời khuyên: Nhìn chung, chế độ ăn uống chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế hoàn toàn các phác đồ điều trị chuyên khoa. Khi xuất hiện các triệu chứng đau nhức vùng cổ, thắt lưng thường xuyên, bạn nên đi khám sớm ở cơ sở chuyên sâu để được điều trị kịp thời, giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi và bảo vệ cấu trúc cột sống.

Để chọn đúng nơi khám chữa bệnh cơ xương khớp hiệu quả, bạn nên quan tâm các tiêu chí sau:

• Trực thuộc tập đoàn y khoa danh tiếng: Các bệnh viện hoặc phòng khám trực thuộc những tập đoàn y tế lớn, điển hình như bệnh viện FV (thuộc tập đoàn y tế Thomson, Singapore) thường áp dụng quy trình thăm khám, chẩn đoán và điều trị đồng bộ. Qua đó giúp bệnh nhân được chẩn đoán chính xác tình trạng, hạn chế rủi ro sai sót và đảm bảo quyền lợi y tế lâu dài.
• Đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, kinh nghiệm lâm sàng lâu năm: Tại cơ sở chuyên sâu bạn sẽ được thăm khám với các bác sĩ có có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, sở hữu các chứng chỉ quốc tế từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Pháp, Canada,… Đồng thời bác sĩ nên có ít nhất 10 năm kinh nghiệm điều trị chuyên sâu các bệnh lý cơ xương khớp. Qua đó chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ khoa học để mang lại hiệu quả dài lâu, thay vì chỉ giảm đau tạm thời.
• Phác đồ cá nhân hóa, ưu tiên phương pháp điều trị bảo tồn: Để đạt được kết quả điều trị tích cực, phác đồ điều trị cần được thiết kế riêng theo độ tuổi, thể trạng, tiền sử bệnh và mức độ tổn thương. Trong đó bác sĩ ưu tiên ứng dụng các phương pháp bảo tồn không xâm lấn – không dùng thuộc như Trị liệu Thần kinh Cột sống, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, tập vận động chuyên biệt… giúp khôi phục nhanh chóng chức năng vận động cho vùng cột sống bị tổn thương.
• Đồng hành liên tục, chăm sóc dài hạn: Khi cơn đau đã được kiểm soát, bệnh nhân tiếp tục được hướng dẫn các bài tập phục hồi và chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng khoa học. Đây là bước quan trọng giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng, cải thiện tư thế và bảo vệ cột sống vững chắc, ngăn ngừa nguy cơ tái phát.

Để điều trị thoái hóa cột sống hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng bạn nên tìm đến cơ sở y tế chuyên sâu có đội ngũ bác sĩ chuyên môn dày dặn kinh nghiệm.

6. Câu hỏi thường gặp

Trong quá trình tìm hiểu thoái hóa cột sống nên ăn gì & kiêng gì, người bệnh có một số thắc mắc liên quan như:

6.1. Thoái hóa cột sống nên uống sữa gì?

Người bệnh nên ưu tiên các loại sữa hạt như sữa đậu nành, sữa hạnh nhân hoặc các loại sữa giàu canxi ít béo. Những loại sữa này cung cấp lượng khoáng chất tốt cho sức khỏe, mà không gây tình trạng tăng cân hay kích ứng phản ứng viêm.

6.2 Bị thoái hoá cột sống có nên ăn măng không?

Bạn nên hạn chế ăn măng vì hoạt chất cyanide trong thực phẩm này có thể chuyển hóa thành acid cyanhydric gây cản trở lưu thông oxy trong máu. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến các khớp xương bị thiếu hụt dinh dưỡng, dẫn đến những cơn đau nhức cột sống trở nên trầm trọng hơn.

Tóm lại, việc hiểu rõ thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe hệ xương khớp. Tốt hơn hết, hãy kết hợp giữa một thực đơn khoa học và phác đồ điều trị đúng cách để sớm đẩy lùi cơn đau, cải thiện sự linh hoạt cho cột sống!

Xem thêm:
> Thoái hóa cột sống có nguy hiểm không?
> Thoái hóa cột sống ở người già: Nỗi lo chung của con cháu
> Bệnh thoái hóa đốt sống cổ nên khám ở đâu?