Viêm khớp gối: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm khớp gối có dấu hiệu nhận biết sớm là các cơn đau nhức kèm theo cứng khớp mỗi khi ngủ dậy hay khi thời tiết thay đổi. Tuy nhiên điều này lại bị nhiều người xem nhẹ và bỏ qua dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

1. Bệnh viêm đầu gối là gì?

Viêm khớp đầu gối (tên tiếng Anh là Knee Arthritis) xảy ra khi lớp sụn bao bọc đầu xương ở khớp gối bị tổn thương, bào mòn khiến bề mặt trở nên thô ráp, xù xì. Khi lớp “đệm” này mất đi, các đầu xương sẽ cọ xát trực tiếp vào nhau, làm tăng ma sát và giảm khả năng hấp thụ chấn động, dẫn đến tình trạng đau nhức và khó khăn khi di chuyển.

Nhiều trường hợp đầu gối bị viêm nhưng không thăm khám sớm đã khiến bệnh tiến triển nhanh, dẫn đến thoái hóa nặng. Bên cạnh đó, việc tự ý áp dụng các phương pháp điều trị không đúng cách còn khiến người bệnh đối mặt với các biến chứng nguy hiểm. Mặc dù bệnh có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi, nhưng phổ biến nhất vẫn là nhóm người sau 45 tuổi.

2. Các giai đoạn tiến triển của bệnh viêm đầu gối

Khớp gối bị viêm thường diễn tiến qua 4 giai đoạn gồm giai đoạn sớm, giai đoạn nhẹ, giai đoạn giữa và giai đoạn nặng. Vậy cụ thể 4 giai đoạn viêm khớp gối là gì? Cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây:

Khớp gối bị viêm thường diễn biến âm thầm, phát triển qua 4 giai đoạn: 

• Giai đoạn sớm: Kết quả X-quang cho thấy những đốt gai nhỏ xuất hiện ở vùng gối, sụn có tổn thương nhẹ.
• Giai đoạn nhẹ: Khớp gối phát triển nhiều gai hơn, lớp sụn chen giữa xương mỏng dần. Triệu chứng bắt đầu được nhận thấy rõ nhưng chỉ thoáng qua khiến người bệnh thường chủ quan.
• Giai đoạn giữa: Khoảng cách đầu xương hẹp lại, sụn tổn hại nặng có thể nhìn rõ qua X-quang. Ở giai đoạn này người bệnh cảm thấy đau và khó khăn trong vận động hàng ngày.
• Giai đoạn nặng: Khoảng cách khớp giữa các xương rất hẹp, xương chồng lên xương, sụn bị vỡ nhiều hoặc mất đi hoàn toàn, dịch còn rất ít. Một số trường hợp nặng, xương còn bị biến dạng.

3. Nhận biết triệu chứng của viêm đầu gối

Các triệu chứng của bệnh thường phát triển dần dần theo thời gian, ban đầu là những cơn đau âm ỉ rồi tiến triển thành đau dữ dội kèm sưng tấy. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình:

• Đau và cứng khớp buổi sáng: Cơn đau thường xuất hiện ngay khi vừa ngủ dậy, kèm theo tình trạng cứng khớp kéo dài từ 10-30 phút, cần phải xoa bóp mới có thể cử động bình thường.
• Sưng tấy và nóng đỏ: Vùng da quanh khớp gối có dấu hiệu sưng đỏ, khi chạm vào cảm thấy hơi nóng, đặc biệt là sau khi nghỉ ngơi hoặc ngủ trưa.
• Âm thanh lạ khi cử động: Mỗi khi gập duỗi chân, người bệnh sẽ nghe thấy tiếng lạo xạo, răng rắc hoặc lục cục do các mảnh sụn rời rạc cản trở sự chuyển động của khớp.
• Hạn chế vận động và yếu gối: Khớp gối có thể bị kẹt hoặc dính khi di chuyển, gây cảm giác khuỵu gối, yếu chân; cơn đau thường bùng phát mạnh hơn khi hoạt động nhiều hoặc khi thời tiết thay đổi.

4. Nguyên nhân nào gây viêm khớp gối?

Đầu gối bị viêm có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như tuổi tác, bệnh lý về khớp gối, chấn thương, bệnh gout và thừa cân béo phì. Bạn hãy tham khảo chia sẻ dưới đây để hiểu hơn về các nguyên nhân gây viêm khớp đầu gối:

4.1. Tuổi tác

Tuổi tác càng cao, quá trình lão hóa tự nhiên khiến hệ thống xương khớp dần suy yếu và dễ tổn thương. Do chức năng tái tạo sụn cùng việc sản sinh chất nhờn bôi trơn giảm sút, viêm gối trở thành một bệnh khó tránh khỏi ở người cao tuổi, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động hàng ngày.

4.2. Bệnh khớp gối 

Khớp gối còn có thể bị viêm đau do các bệnh lý như thoái hóa khớp gối, viêm khớp dạng thấp, bàn chân bẹt. Tìm hiểu chi tiết các bệnh lý này ngay bên dưới:

Thoái hóa khớp gối

Bệnh này có thể xuất phát từ quá trình lão hóa tự nhiên hoặc các yếu tố khác như tai nạn, vận động quá sức, ăn uống không đủ chất, thói quen ngồi xổm,… Cơn đau thường xuất hiện ở mặt trước và trong khớp gối, mỗi khi gấp duỗi chân sẽ nghe thấy tiếng lụp cụp. Hơn nữa, cơn đau còn tăng lên khi vận động.

Viêm khớp dạng thấp

Bệnh này gây ảnh hưởng đến màng hoạt dịch, sụn khớp, đầu xương dưới sụn dẫn đến đau khớp, cứng khớp. Lâu dần gây nên tình trạng biến dạng khớp hay dính khớp.

>> Tìm hiểu: Thoái hóa khớp và viêm khớp dạng thấp khác nhau ra sao?

Bàn chân bẹt

Đây là tình trạng lòng bàn chân bằng phẳng, không có vòm cong tự nhiên như bình thường. Chứng bàn chân bẹt gây căng thẳng cho các dây chằng bên đầu gối, làm cho khớp gối dễ bị lệch và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối.

4.3. Chấn thương

Chấn thương đầu gối có thể xuất phát từ tai nạn giao thông, tai nạn lao động hay chấn thương khi chơi thể thao. Một số loại chấn thương có thể gây nên viêm khớp gối gồm bong gân, viêm bao hoạt dịch gối và trật khớp:

• Bong gân: Bong gân gây nên tổn thương ở một vài bó sợi hay giãn dây chằng (nhưng không làm đứt dây chằng). Cơn đau sẽ đi kèm với máu bầm tụ lại quanh khớp và vùng bị bong gân nóng lên.
• Viêm bao hoạt dịch gối: Bao hoạt dịch là túi đựng chất lỏng, lót đệm ngoài khớp gối, có tác dụng giúp dây chằng và gân có thể hoạt động trơn tru. Chấn thương ở đầu gối khiến bao hoạt dịch bị viêm, có thể dẫn đến khớp gối bị cứng và đau.
• Trật khớp: Đây là tình trạng đầu xương bị lệch, gây sưng và đau. Những người thường chơi thể thao có thể bị trật khớp chày đùi hay trật xương bánh chè.

Trật khớp gối có nguy hiểm không? Nên xử lý như thế nào?

Trật khớp gối là tình trạng không thể xem thường. Theo một nghiên cứu được đăng trên NCBI (Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Hoa Kỳ), người bị trật khớp gối có nguy cơ phải cắt cụt chi nếu bị tắc nghẽn mao mạch chân. Do…

4.4. Bệnh gout

Bệnh gout là bệnh do rối loạn chuyển hóa purin trong thận, khiến tăng axit uric trong máu. Theo thời gian, acid uric tích tụ lại, gây hình thành các tinh thể nhỏ tại các khớp xương gây nên chèn ép dây thần kinh cảm giác. Bệnh này không những biểu hiện ở ngón chân cái mà còn có thể ảnh hưởng đến khớp gối.

4.5. Thừa cân béo phì

Béo phì là căn bệnh để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng không kém gì ung thư hay bệnh tim. Béo phì tạo áp lực lên khớp đầu gối, về lâu dài có thể dẫn đến viêm khớp gối. Ngoài ra, với những người đã bị sẵn các bệnh về khớp xương thì thừa cân sẽ làm cho tình trạng bệnh thêm tồi tệ.

5. Bệnh viêm khớp đầu gối thường gặp ở đối tượng nào?

Những người có nguy cơ bị viêm đầu gối bao gồm: người cao tuổi, người lao động chân tay, phụ nữ, vận động viên,… Dưới đây là những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh viêm khớp đầu gối:

• Người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên).
• Người lao động chân tay, thường xuyên đứng lâu (trên 2 giờ/ngày), khuân vác đồ nặng, gấp gối và đi nhiều (hơn 3km/ngày).
• Phụ nữ có khả năng mắc bệnh viêm đầu gối cao hơn đàn ông. Vì theo thống kế, có 10% nam giới và 13% nữ giới trong độ tuổi trên 60 mắc bệnh này.
• Người thừa cân, béo phì cộng thêm lối sống lười vận động.
• Người có tiền sử gia đình bị viêm khớp gối.
• Người thường xuyên căng thẳng thì cơ thể sẽ liên tục sản sinh hóa chất gây căng thẳng thần kinh, gây nên phân hủy hệ thống miễn dịch và làm tăng nguy cơ viêm khớp hay đau khớp.
• Những vận động viên thể thao đã từng bị chấn thương đầu gối như vỡ sụn khớp, trật khớp xương bánh chè, vỡ xương,..

>> Có thể bạn quan tâm: Viêm khớp gối ở trẻ em và những điều cần biết

6. Bệnh viêm khớp gối có nguy hiểm không? Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Khớp gối bị viêm không gây tử vong nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng vận động của người bệnh. Theo thống kê, khoảng 80% người bị viêm khớp nói chung và viêm đầu gối nói riêng đều bị hạn chế một số vận động thông thường. 20% còn lại bị ảnh hưởng đến các sinh hoạt hàng ngày, khó ngủ, ngủ không đủ giấc, giảm năng suất làm việc, giảm chất lượng cuộc sống.

Khớp gối kêu lục cục: Nguyên nhân và cách điều trị

Nghe thấy tiếng khớp gối kêu lục cục khi co duỗi, vận động là hiện tượng khá phổ biến đối với nhiều người. Tình trạng này xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau, đôi khi cũng có thể là cảnh báo về một số bệnh lý xương khớp, vì…

Viêm đầu gối rất nguy hiểm nếu người bệnh chần chừ không điều trị sớm thậm chí người bệnh còn có thể bị tàn phế, bại liệt suốt đời. Một số biến chứng phổ biến như: cứng khớp gối, hệ thống dây chằng yếu đi, teo cơ, biến dạng khớp làm suy yếu hoặc mất khả năng đi lại.

Vậy nên ngay khi có các dấu hiệu sau bạn nên đến gặp bác sĩ để thăm khám và có phác đồ điều trị đúng hướng:

• Cơn đau dữ dội không thể chịu đựng hoặc không thể dồn trọng lực lên chân để đứng vững.
• Khớp gối sưng to, vùng da quanh khớp đỏ và nóng ran khi chạm vào.
• Không thể gập hoặc duỗi thẳng chân, có cảm giác khớp bị kẹt kèm theo tiếng lạo xạo lớn.
• Đau khớp kèm theo sốt cao hoặc mệt mỏi toàn thân.
• Hình dạng đầu gối trông khác thường so với bên còn lại.
• Tình trạng đau nhức không có dấu hiệu cải thiện sau 3 – 5 ngày tự nghỉ ngơi hoặc chăm sóc tại nhà.

7. Bệnh viêm đầu gối được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán viêm khớp đầu gối là sự kết hợp giữa thăm khám lâm sàng (triệu chứng đau, sưng, cứng khớp,…) và các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang, MRI,… Cụ thể:

7.1. Khám lâm sàng

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng như đau khi vận động, sưng nóng, đỏ khớp, cứng khớp buổi sáng hay tiếng lạo xạo khi cử động. Sau đó, bác sĩ tiến hành kiểm tra tầm vận động, độ vững của dây chằng và quan sát xem khớp gối có bị biến dạng hay không.

7.2. Chẩn đoán hình ảnh

Để đưa ra kết luận chính xác, bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, chụp MRI, siêu âm và CT scan. Tìm hiểu tác dụng của các phương pháp chẩn đoán này ở chia sẻ dưới đây:

• Chụp X-quang: Phương pháp giúp bác sĩ quan sát rõ tình trạng hẹp khe khớp, sự hình thành các gai xương và tổn thương cấu trúc xương.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp cung cấp hình ảnh chi tiết về tổn thương ở mô mềm khớp gối như sụn, dây chằng, gân và phát hiện sớm tình trạng viêm màng hoạt dịch.
• Siêu âm: Với phương pháp này, bác sĩ có thể kiểm tra được tình trạng tràn dịch khớp và các dấu hiệu viêm nhiễm mô mềm quanh gối.
• Chụp CT scan: Phương pháp thường được sử dụng trong các ca bệnh phức tạp để phát hiện sớm các tổn thương xương nhỏ mà X-quang có thể bỏ sót.

8. Làm thế nào để điều trị viêm khớp gối?

Việc điều trị viêm đầu gối thường gồm các cách như kiểm soát cân nặng, tập thể dục nhẹ nhàng, sử dụng thuốc, châm cứu, phẫu thuật, vật lý trị liệu và trị liệu Thần kinh Cột sống. Cùng tìm hiểu chi tiết về các phương pháp này ngay dưới đây:

8.1. Kiểm soát cân nặng

Khớp gối phải gánh vác phần lớn trọng lượng cơ thể, việc duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực đè nén lên sụn khớp đáng kể. Chỉ cần giảm một lượng cân nặng nhỏ, bạn đã có thể cảm nhận được sự cải thiện rõ rệt trong các cơn đau khớp gối.

8.2. Dụng cụ chỉnh hình

Việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ như nẹp đầu gối hay miếng lót giày chỉnh hình sẽ giúp giảm tải trọng và ổn định cấu trúc khớp khi bạn di chuyển. Nhờ sự trợ giúp của các dụng cụ này, áp lực lên vùng sụn bị tổn thương được phân bổ lại, giúp việc đi lại trở nên nhẹ nhàng và vững chãi hơn.

8.3. Sử dụng thuốc

Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc giảm đau khớp gối bị viêm như thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), thuốc ức chế COX-2, Acetaminophen hoặc thuốc giảm đau dạng bôi ngoài da để kiểm soát triệu chứng tại chỗ. Trong những trường hợp cần thiết, các liệu pháp tiêm trực tiếp như tiêm Cortisone, tiêm bổ sung chất nhờn hoặc tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) sẽ được cân nhắc để tăng cường hiệu quả điều trị.

Những điều cần biết trước khi dùng thuốc trị viêm khớp gối

Viêm khớp gối gây ra những cơn đau nhức và sưng tấy vô cùng khó chịu. Để khắc phục, nhiều người bệnh đã tự ý dùng thuốc trị viêm khớp. Tuy nhiên theo các bác sĩ, việc này có thể gây nhiều hệ lụy khôn lường cho người bệnh. 1.…

8.4. Châm cứu

Thông qua việc tác động chính xác vào các huyệt đạo xung quanh gối, châm cứu giúp giảm đau, kháng viêm, tăng cường lưu thông máu và kích thích khả năng tự phục hồi tự nhiên của cơ thể. Để tối ưu hóa hiệu quả giảm sưng và cứng khớp, phương pháp này thường được kết hợp cùng xoa bóp trị liệu hoặc cấy chỉ nhằm khôi phục chức năng vận động linh hoạt.

8.5. Phẫu thuật

Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi tình trạng viêm đầu gối đã chuyển nặng và không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn. Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ có thể thực hiện nội soi khớp gối, cắt xương hoặc thay khớp gối một phần hoặc toàn phần để khôi phục khả năng vận động. Tuy nhiên, phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro như nhiễm trùng hoặc hình thành cục máu đông, đồng thời mất khá nhiều thời gian để tập phục hồi chức năng. Do đó, bệnh nhân cần trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa trước khi thực hiện.

8.6. Trị liệu Thần kinh Cột sống

Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic) là giải pháp được nhiều chuyên gia y tế đánh giá cao nhờ tính an toàn và hiệu quả điều trị lâu dài. Phương pháp Chiropractic hoạt động dựa trên nguyên lý nắn chỉnh các cấu trúc xương khớp bị sai lệch về đúng vị trí tự nhiên, từ đó giải phóng sự chèn ép lên hệ thần kinh – nguồn gốc chính của các cơn đau khớp gối. Nhờ khả năng tái tạo sự linh hoạt cho khớp, liệu pháp này giúp đẩy lùi cơn đau và ngăn ngừa bệnh tái phát, mà không dùng thuốc hay phẫu thuật.

Phòng khám ACC là đơn vị tiên phong trong ứng dụng Trị liệu Thần kinh Cột sống – Chiropractic từ năm 2006, và hiện là thành viên của FV Hospital, một trong những hệ thống y tế hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ bác sĩ 100% người nước ngoài sở hữu hơn 20 năm kinh nghiệm chuyên sâu, ACC đảm bảo thực hiện trị liệu Chiropractic đúng kỹ thuật, an toàn cho cả người trẻ lẫn người cao tuổi.

>> Bài viết liên quan: Đau khớp gối ở người già do đâu và cách chăm sóc hiệu quả?

8.7. Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng

Tại phòng khám ACC, để đẩy nhanh tiến trình hồi phục sụn khớp, bác sĩ còn kết hợp Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng. Tùy theo tình trạng cụ thể, bác sĩ lựa chọn phương pháp phù hợp với trang thiết bị hiện đại hàng đầu châu Á như laser thế hệ IV, sóng xung kích Shockwave, máy kéo giãn cột sống DTS… giúp cải thiện triệu chứng viêm khớp gối, giảm đau nhanh chóng. Bên cạnh đó, bác sĩ hướng dẫn bệnh nhân thực hiện bài tập đúng kỹ thuật, giúp tăng cường sức mạnh khối cơ đùi, cải thiện tầm vận động.

>> Sự kết hợp giữa chuyên môn quốc tế, công nghệ tiên tiến và môi trường khám chữa bệnh chất lượng tạo nên điểm khác biệt, giúp ACC trở thành lựa chọn hàng đầu về chăm sức khỏe xương khớp tại Việt Nam. Đặt hẹn thăm khám ngay TẠI ĐÂY!

9. Làm sao để phòng ngừa bệnh viêm khớp gối?

Khớp gối bị viêm là căn bệnh phổ biến, mỗi chúng ta cần chủ động phòng ngừa bằng cách thay đổi lối sống, ngăn chặn các yếu tố nguy cơ gây bệnh như duy trì cân nặng hợp lý, không mang vác đồ nặng, bổ sung dưỡng chất đầy đủ,…

• Kiểm soát cân nặng: Duy trì mức cân nặng khỏe mạnh là cách tốt nhất để giảm tải trọng và hạn chế áp lực đè nén lên sụn khớp gối.
• Tránh chấn thương: Bạn hạn chế mang vác vật nặng quá sức, chủ động phòng ngừa té ngã và sử dụng miếng đệm bảo vệ đầu gối trong các hoạt động có nguy cơ cao.
• Chế độ ăn khoa học: Xây dựng thực đơn giàu Vitamin C, D, K, Canxi và Omega-3 thông qua các loại rau xanh (bông cải xanh), trái cây (cam quýt) và các loại cá béo để nuôi dưỡng sụn khớp từ bên trong. Đồng thời, bạn cắt giảm lượng đường tinh chế, thịt đỏ, muối và các loại carbohydrate tinh chế để tránh các phản ứng viêm có hại cho khớp.
• Giày dép phù hợp: Lựa chọn giày dép đúng kích cỡ, có độ êm ái và khả năng nâng đỡ tốt cho cấu trúc bàn chân cũng như trục cơ thể.
• Tập thể dục thường xuyên: Lựa chọn các bộ môn nhẹ nhàng như bơi lội, đạp xe, yoga hoặc đi bộ để tăng cường sức mạnh khối cơ đùi, giúp khớp gối vận động linh hoạt hơn.

Viêm khớp gối nên ăn gì và kiêng gì để hỗ trợ điều trị bệnh?

Viêm khớp gối là một trong những dấu hiệu sớm nhất của các bệnh lý về xương khớp, có thể xảy ra ở mọi đối tượng nhưng chủ yếu là người cao tuổi. Bệnh gây ra các cơn đau nhức âm ỉ kèm theo cứng khớp khiến vận động trở nên…

10. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc liên quan về tình trạng viêm đầu gối:

10.1. Viêm khớp gối có thể được chữa khỏi hoàn toàn không?

Viêm đầu gối là bệnh lý mãn tính nên chưa có phương pháp nào giúp chữa khỏi hoàn toàn 100%. Tuy nhiên, việc điều trị kịp thời và đúng cách có thể kiểm soát tốt triệu chứng, làm chậm quá trình viêm và giúp người bệnh duy trì vận động ổn định.

10.2. Viêm đầu gối một bên có lây sang đầu gối còn lại không?

Viêm khớp đầu gối một bên không lây sang đầu gối còn lại. Nhưng nếu một bên gối bị đau, người bệnh thường có xu hướng dồn lực sang bên còn lại. Áp lực không đồng đều này cùng với các yếu tố nguy cơ sẵn có sẽ khiến đầu gối bên kia dễ bị tổn thương theo thời gian.

10.3. Người bị viêm đầu gối có nên đi bộ không?

Nên, đi bộ là bài tập rất tốt giúp bôi trơn và tăng cường dịch khớp cho người bị viêm gối ở mức độ nhẹ và trung bình. Tuy nhiên, nếu bạn đang trong giai đoạn viêm cấp tính gây sưng đỏ và đau dữ dội thì hãy tạm nghỉ để giảm áp lực lên khớp, tránh làm bệnh tiến triển nặng.

Viêm khớp gối nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách sẽ để lại nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng sau này. Chính vì vậy, nếu xuất hiện những dấu hiệu khớp gối bị viêm bạn nên đến gặp bác sĩ sớm, đồng thời tiếp cận đúng phương pháp điều trị để chữa dứt điểm bệnh cũng như tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền bạc.

Để hiểu hơn về điều trị khớp gối bị viêm đúng cách, mời bạn cùng xem cuộc trò chuyện cùng bác sĩ Wade Brackenbury (Chuyên gia Trị liệu Thần kinh Cột sống ACC):