Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì? 8 biện pháp hiệu quả

Tham vấn y khoa bài viết Bác sĩ Erik W. Waardenburg
Phòng khám ACC

Tác giả: Phòng khám ACC

“Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì?” là vấn đề được nhiều người quan tâm. Bởi ngày nay, vẹo cột sống không còn là vấn đề hiếm gặp, đặc biệt ở những người có thói quen ngồi sai tư thế hoặc làm việc trong môi trường thiếu khoa học. Nếu không được phòng tránh và điều chỉnh kịp thời, tình trạng này có thể gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. 

1. Cong vẹo cột sống – Bệnh lý thời hiện đại cần cảnh giác

Trước khi tìm hiểu “để chống cong vẹo cột sống cần phải làm gì?”, bạn cần hiểu rõ tình trạng này. Vẹo cột sống là tình trạng các đốt sống bị cong hoặc xoay phức tạp, khung xương sườn có thể xoắn vẹo sang một bên. Cong vẹo cột sống ngày càng gia tăng ở cả trẻ em và người lớn do tư thế sai lệch, chẳng hạn như ngồi học với bàn ghế không phù hợp với chiều cao, mang cặp sách quá nặng về một bên vai hoặc tay, thói quen đi, đứng, ngồi không đúng tư thế,… Bên cạnh đó, cong vẹo cột sống còn có thể do mắc các bệnh liên quan thoái hóa cột sống, bàn chân bẹt,…

Theo các chuyên gia, bất cứ ai cũng có thể bị vẹo cột sống, nhưng phổ biến hơn ở trẻ từ 10 – 15 tuổi. Trong đó, tỉ lệ mắc bệnh và mức độ vẹo cột sống ở các bé gái cao hơn bé trai. Cha mẹ có thể tham khảo thông tin tổng hợp từ trang National Health Service, những dấu hiệu vẹo cột sống bao gồm:

  • Đầu tiên, quan sát bằng mắt thường, cha mẹ có thể thấy rõ đốt sống của trẻ bị cong, vẹo sang một bên.
  • Phân tích dáng đi và đứng có thể nhận thấy cơ thể trẻ đang bị nghiêng về một phía, hai bên bả vai không cân đối, xương sườn nhô ra một bên, phần hông cũng bị vẹo.
  • Thỉnh thoảng trẻ bị đau lưng, tuy nhiên tình trạng này sẽ phổ biến hơn ở người lớn.
chống vẹo cột sống cần phải làm gì
Vẹo cột sống là tình trạng các đốt sống lưng bị cong, vẹo sang một bên.

Dưới đây là những tác hại của tình trạng vẹo cột sống:

  • Ảnh hưởng đến thẩm mỹ, gây lệch vai, gù lưng và khiến người bệnh mất tự tin.
  • Đau nhức kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
  • Giảm khả năng vận động, thậm chí gây chèn ép lên phổi và tim trong trường hợp nặng.

Do đó, cần phải áp dụng các biện pháp chống cong vẹo cột sống từ sớm, đặc biệt là trẻ em để tránh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

2. Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì? 8 biện pháp phòng ngừa

Sau đây là những biện pháp phòng ngừa tình trạng cong vẹo cột sống cho người lớn và trẻ em: Duy trì tư thế đứng và ngồi đúng cách, tránh mang vác nặng sai cách, đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối,… Chi tiết các gợi ý trả lời cho vấn đề “để chống cong vẹo cột sống cần phải làm gì?” như sau: 

2.1 Duy trì tư thế đứng, ngồi đúng cách

Việc duy trì tư thế đúng giúp giảm áp lực lên cột sống và ngăn ngừa sự cong vẹo. Đặc biệt, đối với trẻ em và học sinh, nên rèn luyện tư thế chuẩn ngay từ nhỏ để hạn chế nguy cơ bị vẹo cột sống về sau. Cụ thể bạn nên lưu ý:

  • Ngồi thẳng lưng, tránh gù hoặc ngả quá nhiều về phía trước. Đồng thời, đảm bảo hai chân chạm đất, lưng tựa sát ghế khi ngồi. không ngồi gù lưng hay vắt chéo chân trong thời gian dài.
  • Khi đứng, nên giữ lưng thẳng, vai cân bằng, tránh đổ trọng tâm sang một bên.
cách chống vẹo cột sống hiệu quả
Duy trì tư thế ngồi đúng giúp phòng ngừa cong vẹo cột sống hiệu quả.

2.2 Tránh mang vác nặng sai cách

Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì? Đó chính là tránh mang vác nặng sai cách.

Mang vác vật nặng sai tư thế là nguyên nhân phổ biến gây vẹo cột sống, đặc biệt ở trẻ em khi đeo cặp sách quá nặng. Do đó, khi cần nâng hoặc mang đồ, bạn nên dùng cả hai tay, giữ lưng thẳng và khuỵu gối thay vì cúi gập người. Ngoài ra, balo hoặc cặp sách nên đeo bằng hai quai, không mang lệch một bên để tránh gây mất cân đối cột sống.

2.3 Điều chỉnh bàn ghế phù hợp với chiều cao cơ thể

Bàn ghế có kích thước không phù hợp có thể khiến nhiều người sử dụng phải ngồi khom lưng hoặc cúi gằm, lâu ngày dẫn đến cong vẹo cột sống. Vì vậy, để chống cong vẹo cột sống bạn cần chọn bàn ghế có chiều cao vừa vặn với cơ thể, đảm bảo lưng luôn được giữ thẳng và mắt ngang tầm với sách vở hoặc màn hình làm việc. Đối với trẻ nhỏ, cần điều chỉnh độ cao bàn ghế theo sự phát triển của cơ thể.

2.4 Đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối

Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì? Đó là nên bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, magie và protein từ các thực phẩm như sữa, hải sản, rau xanh, đậu nành. Song song đó, bạn nên uống đủ nước giúp duy trì độ đàn hồi của đĩa đệm cột sống. Đồng thời, hạn chế các loại thực phẩm nhiều đường, muối, nước ngọt có ga vì có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ canxi. 

giải pháp chống cong vẹo cột sống
Để ngăn ngừa cong vẹo cột sống, bạn nên bổ sung các thực phẩm giàu dưỡng chất như cá hồi, rau xanh, việt quất,…

2.5 Tăng cường vận động, tập luyện thể dục thể thao

Luyện tập thể thao đều đặn với cường độ phù hợp là một trong những biện pháp chống cong vẹo cột sống hiệu quả ở trẻ nhỏ. Theo ý kiến của bác sĩ CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp, nguyên Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM: “Thời gian vận động thể lực cho trẻ em từ 5 – 15 tuổi thời gian vận động thể lực khoảng 60 phút/ngày (với cường độ trung bình và cao)”. Một số bài tập thể thao tốt cho hệ cơ xương khớp như duỗi cơ, xà đơn, nhảy dây,…

để chống cong vẹo cột sống cần phải làm gì
Để chống vẹo cột sống cần phải làm gì? Bạn nên thực hiện các bài tập thể thao bổ ích cho cột sống lưng như duỗi cơ, xà đơn, nhảy dây,…

2.6 Kiểm soát cân nặng, tránh béo phì

Thừa cân, béo phì có thể làm tăng áp lực lên cột sống, dễ dẫn đến tình trạng cong vẹo hoặc thoái hóa xương khớp sớm. Vì vậy, việc kiểm soát cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống khoa học và tập luyện đều đặn sẽ giúp giảm nguy cơ vẹo cột sống cũng như các bệnh lý liên quan đến xương khớp.

2.7 Sử dụng nệm và gối phù hợp khi ngủ

Tư thế ngủ không đúng hoặc sử dụng nệm quá mềm, gối quá cao có thể khiến cột sống bị cong vẹo theo thời gian. Để đảm bảo cột sống luôn ở trạng thái cân bằng, bạn nên chọn nệm có độ cứng vừa phải, gối không quá cao hoặc quá thấp. Khi ngủ, tránh nằm sấp và nên thay đổi tư thế để giúp cột sống được thư giãn.

2.8 Khám phát hiện cong vẹo cột sống và bàn chân bẹt định kỳ

Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu vẹo cột sống để có biện pháp chống cong vẹo cột sống kịp thời, đặc biệt khi trẻ đang trong độ tuổi phát triển hệ cơ xương. Theo các chuyên gia, trẻ nhỏ đang trong độ tuổi phát triển (3 – 18 tuổi) nên được tầm soát vẹo cột sống định kỳ 6 tháng 1 lần để đảm bảo cột sống phát triển bình thường.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên cho trẻ kiểm tra bàn chân bẹt bởi đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến cong vẹo cột sống ở trẻ nhỏ. Vì thế, một trong những giải pháp trả lời câu hỏi “để chống vẹo cột sống cần phải làm gì?” chính là tầm soát bàn chân bẹt. 

Tầm quan trọng của việc chọn đúng nơi để tầm soát cong vẹo cột sống và bàn chân bẹt định kỳ

Việc lựa chọn đúng cơ sở y tế để tầm soát cong vẹo cột sống và bàn chân bẹt định kỳ đóng vai trò then chốt trong phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bất thường hệ cơ xương khớp – cột sống. Một địa chỉ uy tín với chuyên môn vững vàng và trang thiết bị hiện đại giúp đánh giá chính xác mức độ lệch, theo dõi tiến triển khoa học và xây dựng giải pháp cá nhân hóa, từ đó hạn chế biến chứng, giảm nguy cơ can thiệp xâm lấn và bảo vệ chất lượng vận động lâu dài.

Dưới đây là một số tiêu chí mà cha mẹ có thể tham khảo để chọn đúng nơi tầm soát tầm soát cong vẹo cột sống và bàn chân bẹt định kỳ cho bé hiệu quả:

  • Thuộc hệ thống y tế uy tín: Được cấp phép đầy đủ, tuân thủ tiêu chuẩn chuyên môn và chất lượng dịch vụ, có liên kết với các tổ chức y tế uy tín (chẳng hạn như bệnh viện FV) để tạo sự an tâm khi thăm khám lâu dài.
  • Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm: Được đào tạo chuyên sâu về Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic) hoặc cơ xương khớp – cột sống. Kinh nghiệm điều trị tối thiểu 10 năm, từng công tác ở nhiều quốc gia và am hiểu cấu trúc cột sống người Việt để xây dựng phác đồ điều trị khoa học tối ưu. 
  • Kỹ thuật viên phục hồi chức năng chuyên nghiệp: Được đào tạo bài bản, thao tác chuẩn xác, theo sát phác đồ khoa học của bác sĩ nhằm đảm bảo hiệu quả can thiệp sớm chứng vẹo cột sống.
  • Trang thiết bị hiện đại, chuyên sâu: Ứng dụng máy chụp bàn chân Podoscope, máy đo – phân tích thông số lòng bàn chân CAD-CAM từ Thụy Sỹ… giúp chẩn đoán chính xác tình trạng bàn chân bẹt; đồng thời cung cấp thông số để làm đế chính hình y khoa cho từng trường hợp. 
  • Theo dõi và quản lý lâu dài: Đánh giá định kỳ tiến triển phục hồi, cập nhật kế hoạch can thiệp kịp thời, đồng thời hướng dẫn chi tiết cách phòng ngừa tái phát trong sinh hoạt hằng ngày cho người bệnh.

biện pháp chống cong vẹo cột sống

3. Câu hỏi thường gặp

Bên cạnh “để chống vẹo cột sống cần phải làm gì?”, nhiều người còn có những thắc mắc như: 

3.1 Cong vẹo cột sống có thể chữa được không?

Cong vẹo cột sống có thể được điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và áp dụng phương pháp phù hợp. Theo đó, các phương pháp điều trị cong vẹo cột sống chủ yếu là bảo tồn, tức là không cần phẫu thuật, kết hợp với các bài tập chuyên biệt nhằm giúp cột sống dần trở về vị trí tự nhiên.

5 câu hỏi thường gặp về cong vẹo cột sống

Tại Việt Nam, có đến 0,5 đến 1% dân số trẻ em phải đối mặt với chứng cong vẹo cột sống. Hiểu đúng và đủ về cong vẹo cột sống góp một phần không nhỏ trong quá trình điều trị cải thiện  chứng bệnh này. Tham khảo 5 câu hỏi…

3.2 Bệnh cong vẹo cột sống có thể tự khỏi không?

Tình trạng cong vẹo cột sống thường không tự khỏi và có xu hướng tiến triển theo thời gian. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, chúng ta có thể kiểm soát và làm chậm sự phát triển của bệnh bằng các biện pháp chống cong vẹo cột sống cũng như áp dụng cách chữa trị phù hợp.

3.3 Vẹo cột sống nên tránh những bài tập nào?

Người bị vẹo cột sống nên tránh các bài tập kéo giãn cột sống quá mức và lặp đi lặp lại, vì có thể làm gia tăng độ cong, xoay của cột sống, khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Theo đó, bạn cần tránh các động tác uốn cong lưng sâu trong yoga, nhảy cao, lặn và một số môn thể thao như golf, tennis,…

Đến đây mong rằng đã giúp bạn giải đáp băn khoăn để chống vẹo cột sống cần phải làm gì. Cột sống đóng vai trò quan trọng trong mọi hoạt động của cơ thể, nhưng lại dễ bị tổn thương do những thói quen sinh hoạt không đúng cách. Do đó, việc chủ động áp dụng các biện pháp chống cong vẹo cột sống không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống.

>>> Xem thêm:

Câu hỏi thường gặp

Cong vẹo cột sống có thể chữa được không?

Cong vẹo cột sống có thể được điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và áp dụng phương pháp phù hợp. Theo đó, các phương pháp điều trị cong vẹo cột sống chủ yếu là bảo tồn, tức là không cần phẫu thuật, kết hợp với các bài tập chuyên biệt nhằm giúp cột sống dần trở về vị trí tự nhiên.

Bệnh cong vẹo cột sống có thể tự khỏi không?

Tình trạng cong vẹo cột sống thường không tự khỏi và có xu hướng tiến triển theo thời gian. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, chúng ta có thể kiểm soát và làm chậm sự phát triển của bệnh bằng các biện pháp chống cong vẹo cột sống cũng như áp dụng cách chữa trị phù hợp.

Vẹo cột sống nên tránh những bài tập nào?

Người bị vẹo cột sống nên tránh các bài tập kéo giãn cột sống quá mức và lặp đi lặp lại, vì có thể làm gia tăng độ cong, xoay của cột sống, khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Theo đó, bạn cần tránh các động tác uốn cong lưng sâu trong yoga, nhảy cao, lặn và một số môn thể thao như golf, tennis,…

Đặt hẹn tại phòng khám ACC để được các bác sĩ nước ngoài thăm khám và chữa trị kịp thời!

Bài viết liên quan