Nắm rõ cách kiểm tra bàn chân bẹt rất quan trọng. Bởi nếu không sớm được chữa trị hiệu quả, hội chứng bàn chân bẹt có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cột sống cũng như chất lượng cuộc sống của trẻ sau này. Vậy, cha mẹ đã biết cách kiểm tra chứng bàn chân bẹt ở trẻ chưa? Làm sao để điều trị tình trạng này hiệu quả nhất? Hãy cùng tìm kiếm câu trả lời qua bài viết dưới đây nhé.
1. Tìm hiểu bàn chân bẹt ở trẻ là gì?
Bàn chân bẹt là tình trạng bàn chân của trẻ phẳng lì, không có vòm chân. Thông thường, cấu trúc bàn chân của trẻ sơ sinh phần lớn là mô mềm, phẳng. Nếu qua thời kỳ này vòm bàn chân vẫn chưa hình thành, trẻ được xem là đã mắc hội chứng bàn chân bẹt. Lúc này, vì toàn bộ bề mặt lòng bàn chân đều tiếp xúc với mặt đất nên trẻ nhỏ thường có cảm giác đau nhức khó tả ở mỗi bước đi, đồng thời còn gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng.
Bàn chân bẹt là tình trạng bàn chân của trẻ phẳng lì, không có vòm chân.
Xem thêm: 7 câu hỏi thường gặp về hội chứng bàn chân bẹt
2. Hướng dẫn cha mẹ cách kiểm tra bàn chân bẹt ở trẻ
Để kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ, cha mẹ có thể thực hiện các cách như in dấu chân trên giấy, in bàn chân trên cát, luồn ngón tay,… Chi tiết từng biện pháp như sau:
2.1 In dấu chân trên giấy
Với cách này, cha mẹ chỉ cần chuẩn bị 1 tờ giấy trắng hoặc bìa carton là có thể nhận biết con có đang mắc hội chứng bàn chân bẹt hay không. Để thực hiện, cha mẹ làm theo hướng dẫn sau đây:
- Bước 1: Làm ướt toàn bộ lòng bàn chân của bé. Lưu ý, cha mẹ có thể dùng nước sạch hoặc dung dịch có màu để dễ nhận dạng dấu chân.
- Bước 2: Chuẩn bị một tờ giấy trắng hoặc bìa carton và yêu cầu trẻ đặt chân lên sao cho tờ giấy hoặc bìa carton hiện rõ dấu chân.
- Bước 3: So sánh dấu chân của bé với hình dưới đây, từ đó xác định trẻ có bị bàn chân bẹt hay không.
2.2 In dấu chân trên cát
Tương tự cách 1, biện pháp này cũng được dùng để kiểm tra bàn chân bẹt ở trẻ bằng cách so sánh dấu chân. Tuy nhiên, thay vì để bé in dấu chân trên giấy, phương pháp này sử dụng cát để lưu lại dấu chân của bé. Cách thực hiện như dưới đây:
- Bước 1: Làm ướt toàn bộ lòng bàn chân của trẻ bằng nước.
- Bước 2: Đặt chân của trẻ lên cát.
- Bước 3: Cha mẹ quan sát phần cát lún xuống có hình bàn chân với đường cong rõ ràng cho thấy chân của trẻ phát triển bình thường. Ngược lại, nếu dấu chân trên cát đầy đặn, không có đường cong này, bé có nguy cơ cao mắc chứng bàn chân bẹt.
Sự khác nhau giữa bàn chân bẹt và bàn chân bình thường khi in trên giấy hoặc cát.
2.3 Luồn ngón tay
Một cách kiểm tra bàn chân bẹt đơn giản khác là dùng ngón tay để tìm kiếm vòm bàn chân của trẻ khi đứng trên sàn nhà. Nếu ngón tay không thể luồn vào lòng bàn chân của con thì nhiều khả năng trẻ đã bị bàn chân bẹt.
2.4 Quan sát dấu hiệu
Cha mẹ có thể nhận biết tình trạng bàn chân bẹt ở trẻ qua hình dáng bàn chân, dáng đi của con. Cụ thể, trẻ gặp hội chứng này có lòng bàn chân phẳng lì, áp sát xuống mặt sàn, 2 mắt cá chân phía trong có khuynh hướng sụp xuống, đầu gối chụm vào nhau. Bên cạnh đó, trẻ có dáng đi không vững, hơi nghiêng khi di chuyển.
2.5 Đưa trẻ đi tầm soát bàn chân bẹt tại các cơ sở y tế chuyên sâu
Tại cơ sở y tế, bác sĩ có thể tiến hành kiểm tra bàn chân bẹt ở trẻ bằng các phương pháp như:
- Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ quan sát hình dạng bàn chân, dáng đi đứng của trẻ để đưa ra chẩn đoán ban đầu.
- Chẩn đoán hình ảnh: Sau đó, trẻ có thể cần thực hiện chụp X-quang hoặc chụp CT giúp xác định cấu trúc bàn chân, các vấn đề bệnh lý gây ra bàn chân bẹt.
- Siêu âm: Nếu nghi ngờ trẻ có dấu hiệu tổn thương gân, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm bàn chân.
- Sử dụng các thiết bị, công nghệ hiện đại: Tại nhiều cơ sở y tế chuyên sâu, bác sĩ sẽ dùng các thiết bị, công nghệ hiện đại để đo bàn chân, quét độ cong, phân tích bàn chân, dáng đi,… Từ đó đưa ra chẩn đoán bàn chân bẹt chuẩn xác.
Tại các cơ sở y tế chuyên sâu, bác sĩ sẽ sử dụng các thiết bị, công nghệ hiện đại để chẩn đoán chính xác tình trạng bàn chân bẹt ở trẻ.
3. Bàn chân bẹt ở trẻ có thể điều trị như thế nào?
Sau khi kiểm tra bàn chân bẹt ở trẻ, cha mẹ thường được bác sĩ tư vấn các phương pháp điều trị như sử dụng đế chỉnh hình bàn chân, dùng thuốc giảm đau, vật lý trị liệu,… Để nắm rõ chi tiết từng giải pháp, cha mẹ tham khảo nội dung sau đây:
3.1 Sử dụng đế chỉnh hình bàn chân
Đây là loại đế đặc biệt được thiết kế chính xác theo số đo bàn chân của trẻ để đặt trong giày hoặc gắn trên mặt đế của dép. Miếng lót chỉnh hình này có công dụng giữ cho chân của trẻ đúng vị trí, ngăn ngừa vòm chân sụp xuống, nhờ đó giúp cải thiện triệu chứng đau chân. Ngoài ra, việc mang đế chỉnh hình bàn chân kết hợp với tập luyện các bài tập giúp nâng cao hiệu quả điều trị, hỗ trợ con mau chóng khỏi bệnh.
3.2 Dùng thuốc giảm đau
Nếu trẻ gặp các vấn đề bệnh lý dẫn đến bàn chân bẹt (như nhược cơ, viêm khớp xương chậu,…), bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, việc dùng thuốc trong thời gian dài có thể gây nhiều tác dụng phụ không tốt cho trẻ.
3.3 Vật lý trị liệu
Sau khi kiểm tra bàn chân bẹt, bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp kết hợp vật lý trị liệu. Trẻ có thể được hướng dẫn tập các bài tập phục hồi chức năng hoặc kết hợp các biện pháp công nghệ cao như tia hồng ngoại, sóng ngắn,… Vật lý trị liệu giúp trẻ tăng cường tầm vận động, hạn chế tình trạng dính khớp, cứng khớp.
3.4 Phẫu thuật
Nếu sau khi áp dụng các phương pháp bảo tồn mà trẻ vẫn bị đau chân và hạn chế trong vận động, bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện phẫu thuật. Phương pháp này có thể giải quyết các vấn đề về xương và gân gây ra cơn đau. Tuy nhiên, phẫu thuật cần thời gian phục hồi lâu và tiềm ẩn các rủi ro như nhiễm trùng, tổn thương thần kinh, xương không liền,…
Phẫu thuật bàn chân bẹt là lựa chọn sau cùng nếu trẻ không đáp ứng các phương pháp bảo tồn.
Lời khuyên: Với hội chứng bàn chân bẹt, việc điều trị đúng cách ngay từ ban đầu rất cần thiết với trẻ để hạn chế biến chứng, giúp con vận động thoải mái hơn. Cha mẹ cần lựa chọn cơ sở y tế chuyên sâu để đảm bảo mang đến cho con trải nghiệm điều trị an toàn, hiệu quả, ngăn ngừa tái phát, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí tối đa. Một cơ sở y tế chuyên sâu điều trị bàn chân bẹt hiệu quả cần đáp ứng các tiêu chí như:
– Cơ sở y tế trực thuộc tập đoàn y khoa danh tiếng, kinh nghiệm lâm sàng lâu năm
Khi lựa chọn nơi kiểm tra và điều trị bàn chân bẹt cho con, cha mẹ nên ưu tiên các bệnh viện hoặc phòng khám trực thuộc những tập đoàn y tế lớn, điển hình như bệnh viện FV (thuộc tập đoàn y tế Thomson, Singapore). Những đơn vị này áp dụng quy trình thăm khám, chẩn đoán và điều trị đồng bộ, chính xác, đảm bảo quyền lợi dài lâu cho bệnh nhân. Ngoài ra, cơ sở cha mẹ chọn nên có bề dày hoạt động lâu năm tại Việt Nam (ít nhất trên 20 năm), đã điều trị thành công cho nhiều trường hợp bàn chân bẹt ở trẻ. Nhờ đó, các bác sĩ có sự am hiểu sâu sắc về thể trạng, cấu trúc bàn chân, cũng như lối sống, thói quen của người Việt, từ đó xây dựng phác đồ phù hợp, hiệu quả tối ưu.
– Đội ngũ bác sĩ và chuyên viên đạt tiêu chuẩn quốc tế
Bác sĩ cần có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản và sở hữu các chứng chỉ quốc tế từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Pháp, Canada,… Đồng thời, bác sĩ cần có ít nhất 10 năm kinh nghiệm chuyên sâu về cơ xương khớp để đưa ra chẩn đoán và liệu trình điều trị bàn chân bẹt hiệu quả cho trẻ.
– Quy trình tầm soát – chỉnh hình bàn chân bẹt hiện đại
Tại cơ sở y tế chuyên sâu, trẻ sẽ được kiểm tra bàn chân bẹt bằng các phương pháp công nghệ cao như sử dụng máy đo bàn chân, phân tích dáng đi,… Đồng thời, tại đây cung cấp các loại đế chỉnh hình chất lượng, được làm thủ công vừa vặn với bàn chân của trẻ, hỗ trợ điều trị hiệu quả và mang đến cho con trải nghiệm thoải mái nhất.
Cơ sở y tế uy tín sẽ thiết kế đế chỉnh hình chất lượng, vừa vặn với bàn chân của trẻ.
– Phác đồ cá nhân hóa, “đo ni đóng giày” cho từng trẻ
Phác đồ điều trị được dựa trên các yếu tố riêng biệt của từng bệnh nhân như độ tuổi, thể trạng, mức độ tổn thương, khả năng vận động và tiền sử bệnh lý. Bác sĩ sẽ linh hoạt kết hợp các phương pháp phù hợp như dùng đế chỉnh hình bàn chân, vật lý trị liệu, can thiệp giảm đau,… giúp trẻ rút ngắn thời gian phục hồi, sớm khỏi bệnh.
– Đồng hành liên tục, chăm sóc dài hạn
Trẻ được bác sĩ và đội ngũ chuyên viên đồng hành xuyên suốt quá trình điều trị, theo dõi sát sao tiến triển qua từng buổi tái khám định kỳ. Đồng thời, trẻ được hướng dẫn luyện tập tại nhà và tư vấn tư thế sinh hoạt phù hợp để nhanh chóng phục hồi và ngăn ngừa tái phát.
Hội chứng bàn chân bẹt không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc xương khớp ở bàn chân mà còn gây tác động tiêu cực lên những bộ phận khác, ví dụ như đầu gối, thắt lưng, hông… Từ đó, quá trình phát triển thể chất của bé có thể gặp…
4. Cha mẹ nên làm gì để phòng ngừa hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ?
Để phòng ngừa hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ, cha mẹ cần chủ động kiểm tra bàn chân bẹt định kỳ nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường và kịp thời có hướng can thiệp phù hợp cho con. Ngoài ra, cha mẹ cũng nên cho con mang giày phù hợp, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý,… Chi tiết như sau:
- Không tập cho trẻ thói quen mang dép tông hoặc sandals khi ra ngoài. Phần đế của các loại giày, dép này thường phẳng và cứng, có thể gây cản trở cho sự hình thành lõm bàn chân nếu bé thường xuyên sử dụng.
- Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất cho bé. Việc thiếu hụt chất dinh dưỡng có thể khiến cơ bàn chân cũng như dây chằng suy yếu, không đủ khả năng hình thành vòm bàn chân.
- Khuyến khích trẻ tập thể dục để tăng cường sức mạnh, khả năng vận động của bàn chân, cẳng chân, từ đó hỗ trợ nâng đỡ, giảm nguy cơ vòm bàn chân bị sụp.
- Giúp trẻ duy trì cân nặng hợp lý để ngăn ngừa tình trạng bàn chân bẹt
- Cho trẻ thăm khám bác sĩ để tầm soát, điều trị các bệnh lý bàn chân, phòng tránh nguy cơ dẫn đến bàn chân bẹt.
Cha mẹ nên cho trẻ mang giày phù hợp, có chế độ dinh dưỡng, vận động thể chất phù hợp,.. để ngăn ngừa bàn chân bẹt.
5. Câu hỏi thường gặp
Với các băn khoăn về việc kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ, bài viết giải đáp như sau:
5.1 Kiểm tra chứng bàn chân bẹt ở đâu?
Cha mẹ nên cho con tầm soát tại cơ sở y tế chuyên sâu. Tại đây sẽ có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, thiết bị chẩn đoán hiện đại giúp xác định chính xác tình trạng bàn chân bẹt ở trẻ.
5.2 Kiểm tra bàn chân bẹt có đau không?
Việc kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt không gây đau. Phương pháp chẩn đoán hoàn toàn không xâm lấn, k chủ yếu dựa trên quan sát, đo đạc và các bài test vận động bàn chân.
5.3 Người lớn mới kiểm tra tình trạng bàn chân bẹt có muộn không?
Không muộn. Việc kiểm tra và điều trị giúp giảm đau, cải thiện dáng đi và hạn chế biến chứng lên khớp gối, hông và cột sống.
5.4 Tác hại của bàn chân bẹt ra sao?
Hội chứng bàn chân bẹt không chỉ ảnh hưởng đến dáng đi, vận động hàng ngày ở trẻ mà còn tăng nguy cơ phát sinh các bệnh lý như cong vẹo cột sống, thoái hóa khớp, viêm khớp,…Vì thế, cha mẹ nên cho con thăm khám và điều trị sớm để được điều trị hiệu quả, tránh gây tác hại tiêu cực đến sức khỏe và quá trình phát triển của trẻ.
Quan sát hình dạng dấu chân là một trong những cách kiểm tra bàn chân bẹt ở trẻ thông dụng nhất. Ngoài ra, nếu nghi ngờ trẻ đang bị bàn chân bẹt, cha mẹ đừng ngần ngại liên hệ với cơ sở y tế chuyên sâu để được đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm chẩn đoán, tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị an toàn, hiệu quả nhất cho bé yêu nhé.
>>> Xem thêm: Giải đáp bàn chân bẹt có nguy hiểm không? Có nhất thiết phải phẫu thuật bàn chân bẹt hay không? Bàn chân bẹt ở người lớn: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả
Đặt lịch hẹn
