Sau khi trải qua gây tê tủy sống, nhiều người bất ngờ khi cơn đau lưng xuất hiện và kéo dài nhiều ngày, đôi khi nhiều tuần. Liệu đau lưng sau gây tê tủy sống có nguy hiểm không? Nguyên nhân do đâu và làm sao cải thiện? Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn trong bài viết sau.
- 1. Gây tê tủy sống là gì và được chỉ định khi nào?
- 2. Đau lưng sau khi gây tê tủy sống có hay gặp không?
- 3. Nguyên nhân bị đau lưng sau khi gây tê tủy sống là gì?
- 4. Các cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống
- 5. Đau lưng sau gây tê tủy sống bao lâu hết?
- 6. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- 7. Cách chữa đau lưng sau gây tê tủy sống
- 8. Nên làm gì để hạn chế cơn đau lưng sau gây tê tủy sống?
- 9. Câu hỏi thường gặp
1. Gây tê tủy sống là gì và được chỉ định khi nào?
Gây tê tủy sống là phương pháp vô cảm thường được áp dụng trong phẫu thuật, giúp người bệnh không cảm nhận đau trong suốt quá trình mổ. Tùy vào tình trạng sức khỏe cụ thể, bác sĩ sẽ cân nhắc và chỉ định có sử dụng phương pháp này hay không.
Theo đó, gây tê tủy sống thường được bác sĩ chỉ định trong những trường hợp phẫu thuật liên quan đến vùng bụng dưới, khung chậu và chi dưới như:
- Phẫu thuật chỉnh hình chi dưới như xương đùi, xương chày, khớp gối…
- Các phẫu thuật vùng hậu môn – trực tràng như cắt trĩ, rò hậu môn, thoát vị bẹn.
- Tán sỏi niệu quản đoạn chậu hoặc các can thiệp tiết niệu vùng thấp.
- Phẫu thuật sản khoa, phổ biến nhất là sinh mổ.
Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ vùng thắt lưng trước khi sử dụng kim chuyên dụng kích thước nhỏ đưa qua da và các dây chằng để tiếp cận khoang tủy sống. Thuốc tê được bơm vào dịch não tủy thông qua kim này, giúp ức chế tạm thời dẫn truyền của các rễ thần kinh. Nhờ đó, người bệnh mất cảm giác đau và cảm giác tê xuất hiện trong suốt thời gian phẫu thuật.
2. Đau lưng sau khi gây tê tủy sống có hay gặp không?
Đau lưng sau gây tê tủy sống không phải là tình trạng thường gặp. Các nghiên cứu gần đây cho thấy kỹ thuật gây tê ngày càng cải tiến, kim gây tê có đường kính rất nhỏ, nên nguy cơ gây đau lưng đã giảm đáng kể.
Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, nếu quá trình gây tê làm tổn thương dây chằng vùng thắt lưng, người bệnh vẫn có thể xuất hiện đau lưng… và một số triệu chứng khác như tê bì chân tay, bí tiểu,…
3. Nguyên nhân bị đau lưng sau khi gây tê tủy sống là gì?
Sau gây tê tủy sống, một số người có thể xuất hiện cảm giác đau hoặc nhức mỏi vùng thắt lưng, tình trạng này thường gặp hơn ở các sản phụ sau sinh mổ. Cơn đau có thể xuất hiện ngay sau phẫu thuật hoặc khởi phát sau vài ngày, với mức độ từ âm ỉ đến khó chịu kéo dài.
Nguyên nhân gây đau lưng sau gây tê tủy sống có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như tác động cơ học trong quá trình chọc kim, tư thế duy trì trong lúc phẫu thuật, các bệnh lý cơ xương khớp sẵn có, sự thay đổi nội tiết tố và áp lực lên cột sống (đặc biệt ở sản phụ), cũng như việc vận động, mang vác nặng hoặc sai tư thế trong giai đoạn hồi phục sau mổ. Cụ thể:
3.1 Tác động cơ học trong quá trình tiêm
Trong quá trình gây tê tủy sống, kim tiêm phải đi xuyên qua da, mô mềm và các dây chằng vùng thắt lưng để tiếp cận khoang chứa dịch não tủy. Sự tác động cơ học này có thể gây tổn thương nhẹ tại chỗ chọc kim, dẫn đến phản ứng viêm tại mô xung quanh. Lúc này người bệnh sẽ cảm thấy đau âm ỉ hoặc nhức mỏi vùng lưng sau thủ thuật, cơn đau thường mang tính tạm thời và sẽ giảm dần theo thời gian.
3.2 Tư thế trong phẫu thuật
Trong suốt quá trình phẫu thuật, người bệnh phải duy trì một tư thế cố định trong thời gian tương đối dài, đặc biệt là các tư thế dễ gây căng thẳng cho cột sống như nằm ngửa, hai chân dạng rộng. Việc duy trì tư thế không thoải mái có thể làm tăng áp lực lên cơ, dây chằng và khớp cột sống thắt lưng, từ đó dẫn đến cảm giác đau hoặc mỏi lưng sau mổ.
3.3 Mắc bệnh lý nền cơ xương khớp
Những người có sẵn các bệnh lý cơ xương khớp như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp, viêm cột sống, vẹo cột sống hoặc từng có chấn thương vùng thắt lưng thường dễ bị đau lưng sau gây tê tủy sống. Thủ thuật gây tê và quá trình phẫu thuật có thể làm khởi phát hoặc nặng thêm các triệu chứng tiềm ẩn, khiến cơn đau xuất hiện rõ rệt hơn trong giai đoạn hồi phục.
3.4 Thay đổi nội tiết tố và áp lực cột sống (ở sản phụ)
Ở sản phụ sinh mổ, sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ, đặc biệt là hormone làm giãn dây chằng, kết hợp với áp lực lớn lên cột sống trong suốt quá trình mang thai có thể khiến vùng thắt lưng trở nên nhạy cảm hơn. Sau sinh, khi cơ thể chưa kịp phục hồi hoàn toàn, tác động của gây tê tủy sống và phẫu thuật có thể làm xuất hiện hoặc làm tăng cảm giác đau lưng.
3.5 Mang vác nặng, sai tư thế sau mổ
Sau phẫu thuật, việc vận động sớm không đúng cách, mang vác nặng hoặc duy trì các tư thế sai trong sinh hoạt hằng ngày có thể khiến vùng thắt lưng chịu thêm áp lực. Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian đau lưng sau khi gây tê tủy sống mà còn khiến cơn đau dễ tái phát hoặc trở nên dai dẳng hơn, đặc biệt ở những người chưa hồi phục hoàn toàn về cơ và cột sống.
Bê đồ nặng bị đau lưng là hiện tượng khá phổ biến và có thể bắt gặp ở hầu hết mỗi người. Các cơn đau này có thể hết sau vài phút, vài tiếng, nhưng đôi khi có thể kéo dài đến vài tuần hoặc thậm chí là cả tháng…
4. Các cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống
Để giảm đau lưng sau khi gây tê tủy sống, người bệnh cần kết hợp nghỉ ngơi hợp lý với các biện pháp hỗ trợ như vận động đúng cách, massage nhẹ nhàng và chườm ấm. Việc chăm sóc đúng ngay từ giai đoạn hồi phục sớm không chỉ giúp giảm cảm giác đau nhức mà còn hỗ trợ cột sống và cơ vùng lưng phục hồi tốt hơn.
4.1 Nghỉ ngơi và tránh vận động mạnh
Sau phẫu thuật, người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ, tránh các hoạt động gắng sức, mang vác nặng hoặc thay đổi tư thế đột ngột. Việc để cột sống thắt lưng được thư giãn trong những ngày đầu sẽ giúp hạn chế kích thích tại vị trí chọc kim và giảm nguy cơ làm trầm trọng thêm cơn đau lưng.
4.2 Tập luyện đúng cách
Khi cơ thể đã ổn định, người bệnh có thể bắt đầu vận động nhẹ nhàng với các bài tập đơn giản giúp tăng cường lưu thông máu và giảm căng cứng cơ lưng. Các động tác nên được thực hiện chậm rãi, đúng kỹ thuật và phù hợp với thể trạng, tránh tập luyện quá sớm hoặc quá sức vì có thể khiến cơn đau kéo dài hơn.
4.3. Massage nhẹ nhàng vùng lưng
Massage nhẹ nhàng vùng thắt lưng có thể giúp thư giãn cơ, giảm co cứng và cải thiện cảm giác khó chịu sau gây tê tủy sống. Người bệnh lưu ý nên thực hiện massage với lực vừa phải, tránh tác động trực tiếp hoặc mạnh vào vị trí chọc kim, nhất là giai đoạn đầu sau phẫu thuật.
4.4. Chườm ấm giảm đau
Chườm ấm là một trong những cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống hiệu quả, giúp tăng tuần hoàn máu và làm dịu cảm giác đau nhức vùng thắt lưng. Khi thực hiện đúng thời gian và nhiệt độ phù hợp, chườm ấm có thể hỗ trợ giảm nhức mỏi rõ rệt; lưu ý tránh chườm quá nóng hoặc đặt trực tiếp lên vùng da còn tổn thương.
5. Đau lưng sau gây tê tủy sống bao lâu hết?
Tình trạng đau lưng sau khi gây tê tủy sống có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần và sẽ giảm dần khi cơ thể hồi phục. Tuy nhiên thời gian cụ thể sẽ khác nhau ở mỗi người, bởi còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi sau phẫu thuật, cơ địa, các bệnh lý nền cũng như mức độ tổn thương ở cột sống, dây chằng.
6. Khi nào cần gặp bác sĩ?
Bạn nên sớm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xử lý phù hợp nếu xuất hiện một hoặc nhiều các triệu chứng sau đây:
- Đau đầu dữ dội, không thuyên giảm dù đã áp dụng cách giảm đau.
- Sốt, đỏ hoặc sưng tấy nhiều hơn tại vị trí phẫu thuật.
- Tê bì chân tay, yếu cơ.
- Thay đổi chức năng bàng quang, ruột.
7. Cách chữa đau lưng sau gây tê tủy sống
Với tình trạng đau lưng sau khi gây tê tủy sống kéo dài hoặc mức độ nặng, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp điều trị như sử dụng thuốc giảm đau phù hợp, tập vật lý trị liệu nhằm cải thiện chức năng vận động, hoặc áp dụng các biện pháp can thiệp như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP).
7.1 Dùng thuốc giảm đau
Việc sử dụng thuốc giảm đau cần được bác sĩ chỉ định dựa trên mức độ đau và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Các nhóm thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc giảm đau nhóm opioid hoặc thuốc giãn cơ nhằm giúp giảm viêm, thư giãn cơ và cải thiện cảm giác đau. Tuy nhiên, các loại thuốc này cần được dùng đúng liều, đúng thời gian và theo hướng dẫn y tế để hạn chế tác dụng phụ và tránh lạm dụng.
7.2 Tập vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu là một trong những cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống mang lại hiệu quả tích cực. Các bài tập được thiết kế phù hợp giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng, cải thiện độ linh hoạt của cột sống và giảm tình trạng căng cứng cơ. Lưu ý, việc tập luyện cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả phục hồi tối ưu.
7.3 Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)
Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) là phương pháp can thiệp sử dụng chính máu tự thân của người bệnh, được xử lý để thu huyết tương có nồng độ tiểu cầu cao, sau đó tiêm vào vùng tổn thương. PRP có khả năng hỗ trợ quá trình tái tạo mô, giảm viêm và cải thiện cảm giác đau; tuy nhiên phương pháp này chỉ được chỉ định trong những trường hợp đau lưng kéo dài, đáp ứng kém với các phương pháp điều trị bảo tồn thông thường.
8. Nên làm gì để hạn chế cơn đau lưng sau gây tê tủy sống?
Để hạn chế nguy cơ đau lưng sau khi gây tê tủy sống, người bệnh cần phối hợp tốt với bác sĩ ngay từ giai đoạn chuẩn bị, trong quá trình thực hiện thủ thuật và cả thời gian hồi phục sau đó. Cụ thể bạn nên:
- Thông báo ngay cho bác sĩ nếu cảm thấy đau hoặc khó chịu trong khi tiêm.
- Hợp tác tốt với hướng dẫn của bác sĩ gây mê và điều dưỡng phụ mê, không di chuyển hoặc cử động trong quá trình tiêm.
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước và sau khi gây tê tủy sống.
- Giữ đúng tư thế theo hướng dẫn, tránh di chuyển hoặc cử động đột ngột trong suốt quá trình tiêm gây tê tủy sống.
- Sau khi gây tê tủy sống, bạn nên nghỉ ngơi trên giường trong 1 ngày đầu, tránh nhấc đầu khỏi giường.
- Sau khi thuốc tê hết tác dụng, bạn nên đi lại, tập thể dục nhẹ nhàng (yoga, đi bộ) để tăng cường sức mạnh cột sống và khớp.
- Bổ sung chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, trong đó bao gồm các khoáng chất như canxi, magiê và kali từ thực phẩm như cá, sữa, rau xanh, đồng thời uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh chóng.
Tóm lại, đau lưng sau khi gây tê tủy sống có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tác động cơ học khi tiêm, tư thế phẫu thuật kéo dài, thay đổi nội tiết tố hoặc các bệnh lý cơ xương khớp tiềm ẩn. Việc áp dụng đúng cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống và các biện pháp điều trị phù hợp sẽ giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả.
Lưu ý thêm, nhiều trường hợp đau lưng kéo dài thường liên quan đến bệnh lý cơ xương khớp đã tồn tại từ trước. Vì vậy, người bệnh nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên sâu, có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa xương khớp và trang thiết bị hiện đại để được chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Khi lựa chọn cơ sở y tế, người bệnh có thể cân nhắc các tiêu chí sau:
- Cơ sở y tế uy tín thuộc tập đoàn lớn: Những cơ sở y tế uy tín, trực thuộc các tập đoàn lớn thường có hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ, quy trình khám chữa bệnh bài bản và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn y khoa. Điều này giúp người bệnh yên tâm trong quá trình thăm khám, chẩn đoán và điều trị đau lưng sau gây tê tủy sống.
- Bác sĩ giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn: Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa xương khớp có kinh nghiệm lâm sàng phong phú và chuyên môn vững vàng giúp xác định chính xác nguyên nhân gây đau lưng. Nhờ đó người bệnh được tư vấn đúng hướng, hạn chế điều trị sai hoặc kéo dài không cần thiết.
- Xây dựng phác đồ cá nhân hóa trong điều trị: Các cơ sở y tế chuyên sâu thường chú trọng cá nhân hóa điều trị, kết hợp các phương pháp như nắn chỉnh cột sống, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng… nhằm mang lại hiệu quả tối ưu và ngăn ngừa tái phát.
- Trang thiết bị, máy móc hiện đại: Những địa chỉ uy tín còn có hệ thống trang thiết bị, máy móc hiện đại hỗ trợ chẩn đoán chính xác các bệnh lý cơ xương khớp tiềm ẩn. Từ đó đưa ra phương pháp phù hợp, nâng cao chất lượng điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.
9. Câu hỏi thường gặp
Bên cạnh tìm cách giảm đau lưng sau gây tê tủy sống, nhiều người còn thắc mắc một số vấn đề:
9.1 Cảm giác khi gây tê tủy sống như thế nào?
Khi được gây tê tủy sống, người bệnh có thể cảm thấy hơi nhói hoặc châm chích nhẹ tại vùng thắt lưng trong lúc bác sĩ tiêm thuốc gây tê cục bộ để làm tê da. Sau đó, cảm giác khó chịu này thường nhanh chóng giảm đi và vùng từ thắt lưng trở xuống sẽ dần mất cảm giác đau.
9.2 Lưu ý gì trước khi gây tê tủy sống để giảm đau lưng?
Trước khi gây tê tủy sống, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý cơ xương khớp, các vấn đề về cột sống, thuốc đang sử dụng hoặc dị ứng thuốc (nếu có) để bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương pháp gây tê phù hợp. Đồng thời, người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn, nhịn uống trước thủ thuật, giữ tinh thần thoải mái và hợp tác tốt khi được yêu cầu vào tư thế gây tê.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
