Cảm giác đau mỏi vai gáy sau một ngày làm việc dài, tập luyện nặng hoặc ngủ sai tư thế rất dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của căng hoặc giãn cơ vai – tình trạng phổ biến nhưng ảnh hưởng không nhỏ đến vận động và sinh hoạt nếu không được xử lý đúng cách. Mời bạn tìm hiểu cụ thể hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị căng cơ vai trong bài viết sau đây!
1. Căng cơ vai là gì?
Căng cơ vai (căng cơ bả vai) là tình trạng các nhóm cơ và gân quanh vùng vai bị kéo giãn quá mức hoặc phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài, dẫn đến tổn thương một phần sợi cơ. Tình trạng này thường gây đau, căng cứng và hạn chế vận động khớp vai, có thể xảy ra sau vận động mạnh, sai tư thế hoặc chấn thương.
2. Triệu chứng nhận biết căng cơ vai
Khi bị căng, giãn cơ vai, người bệnh có thể nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Đau và nhạy cảm quanh khớp vai, đặc biệt khi cử động hoặc dùng lực.
- Cảm giác đau rõ khi ấn vào vùng cơ vai hoặc bả vai bị tổn thương.
- Cơn đau âm ỉ kéo dài ở bả vai, có thể lan lên cổ, xuống cánh tay hoặc ra sau lưng.
- Yếu cơ vùng vai và cánh tay, giảm khả năng cầm nắm hoặc mang vác.
- Vai bị cứng, khó xoay và hạn chế vận động.
- Sưng tấy, có thể kèm bầm tím; trong một số trường hợp sưng xuất hiện nhanh chóng sau chấn thương.
3. Nguyên nhân gây căng cơ vai là gì?
Tình trạng căng, giãn cơ vai có thể xuất phát từ các nguyên nhân như thói quen sinh hoạt và sai tư thế, vận động quá sức hoặc tập luyện sai kỹ thuật, chấn thương hoặc do mắc các bệnh lý (viêm dây thần kinh, thoát vị đĩa đệm cổ,…).
3.1 Thói quen sinh hoạt và sai tư thế
Những thói quen sinh hoạt hàng ngày tưởng chừng vô hại nhưng nếu kéo dài có thể tạo áp lực lớn lên vùng vai và gây căng cơ bả vai. Chẳng hạn như:
- Ngồi sai tư thế trong thời gian dài: Ngồi gù lưng, cúi đầu, nhô vai khi làm việc khiến cơ vai – bả vai phải căng liên tục, lâu ngày dễ dẫn đến đau và co cứng cơ vai.
- Ngủ sai tư thế: Nếu bạn nằm nghiêng một bên quá lâu, sử dụng gối quá cao hoặc quá thấp làm vai bị đè ép sẽ gây căng kéo cơ vai.
- Mang vác vật nặng không đúng cách: Đeo túi nặng lệch một bên vai hoặc nhấc vật nặng sai tư thế cũng khiến cơ vai chịu tải quá mức, dễ dẫn đến tổn thương gây căng cơ.
Bê đồ nặng bị đau lưng là hiện tượng khá phổ biến và có thể bắt gặp ở hầu hết mỗi người. Các cơn đau này có thể hết sau vài phút, vài tiếng, nhưng đôi khi có thể kéo dài đến vài tuần hoặc thậm chí là cả tháng…
3.2 Vận động quá sức hoặc tập luyện sai kỹ thuật
Căng cơ vai còn đến từ các nguyên nhân khác như:
- Không vận động kỹ trước khi tập: Cơ vai chưa được làm nóng sẽ kém linh hoạt, dễ bị kéo giãn hoặc tổn thương khi thực hiện các động tác mạnh.
- Lặp đi lặp lại một động tác sai: Thực hiện sai kỹ thuật trong thời gian dài, đặc biệt khi tập gym hoặc chơi thể thao, khiến cơ vai bị quá tải và nhanh chóng bị căng đau.
3.4 Do chấn thương
Một số những chấn thương trực tiếp cũng là nguyên nhân phổ biến gây căng cơ vai.
- Bị va đập từ tai nạn, té ngã: Khi bị tai nạn xe hoặc té ngã trong sinh hoạt, chơi thể thao sẽ có lực tác động mạnh lên vai làm các sợi cơ bị kéo giãn hoặc rách một phần.
- Bong gân, trật khớp: Những chấn thương này thường đi kèm tổn thương cơ và dây chằng quanh khớp vai, gây đau và hạn chế vận động.
3.5 Do các bệnh lý
Ngoài các nguyên nhân cơ học, căng cơ vai còn có thể liên quan đến một số bệnh lý như viêm dây thần kinh, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thoái hóa đốt sống cổ… Những bệnh lý này sẽ gây chèn ép hoặc kích thích dây thần kinh, dẫn đến đau lan, co cứng và căng cơ vùng vai kéo dài.
4. Bị căng cơ vai nên làm gì để giãn cơ, giảm đau tại nhà?
Khi bị căng, giãn cơ vai, bạn nên chủ động nghỉ ngơi hợp lý, kết hợp chườm lạnh – chườm nóng đúng cách, thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng, massage vùng vai bị đau và kê cao vai khi nằm nghỉ để hỗ trợ giảm đau và thúc đẩy quá trình hồi phục. Cụ thể gồm các biện pháp sau:
- Nghỉ ngơi: Bạn nên hạn chế các hoạt động cần dùng lực vai, tránh mang vác nặng hoặc vận động mạnh để cơ vai có thời gian hồi phục, từ đó giảm đau và hạn chế tổn thương nặng hơn.
- Chườm lạnh và chườm nóng đúng lúc: Chườm lạnh trong 24 – 48 giờ đầu giúp giảm đau và sưng viêm. Sau giai đoạn này, bạn có thể chườm nóng để thư giãn cơ, tăng tuần hoàn máu và hỗ trợ phục hồi.
- Thực hiện các động tác giãn cơ: Bạn cũng có thể thực hiện các bài tập giãn cơ vai nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật giúp giảm co cứng, cải thiện độ linh hoạt và hỗ trợ cơ hồi phục tốt hơn.
- Massage vùng vai bị căng cơ: Massage nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn các sợi cơ đang co cứng, giảm đau và cải thiện lưu thông máu tại vùng vai.
- Nâng cao vai khi nằm: Khi nghỉ ngơi, bạn có thể kê gối nâng nhẹ vùng vai để giảm áp lực, hạn chế sưng và giúp cơ vai được thư giãn hơn.
>> Xem thêm: Massage trị liệu xương khớp là gì? Tác dụng & lưu ý thực hiện
5. Căng cơ vai bao lâu hết? Khi nào cần đi khám?
Căng cơ bả vai nhẹ chủ yếu do thói quen sinh hoạt, vận động có thể khỏi trong vài ngày đến 1-2 tuần với nghỉ ngơi và chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên với trường hợp căng cơ nặng hơn hoặc do chấn thương nghiêm trọng (rách cơ, bong gân, trật khớp) có thể mất vài tuần đến vài tháng để hồi phục. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương, từ độ 1 (nhẹ) đến độ 3 (nặng, rách hoàn toàn).
Căng cơ kéo dài không chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt mà còn có thể dẫn đến tình trạng chèn ép xương, khớp. Vì thế bạn nên đi khám sớm nếu có triệu chứng căng nhức cơ dữ dội, sưng, nóng đỏ vùng vai, cơn đau lan xuống cánh tay kèm tê yếu rõ rệt (có thể liên quan đến chèn ép thần kinh).
Để đảm bảo an toàn và đạt kết quả tốt, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín, phòng khám chuyên khoa cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng. Tại đây, bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá nguyên nhân và mức độ căng cơ, từ đó xây dựng phác đồ vật lý trị liệu cá nhân hóa, hướng dẫn tập luyện đúng kỹ thuật và theo dõi tiến triển trong suốt quá trình điều trị, tránh tập sai gây đau nặng hơn hoặc tái phát về sau.
Khi được điều trị đúng nơi, đúng phương pháp, người bệnh có thể nhận được nhiều lợi ích thiết thực như:
- Điều trị gốc rễ nguyên nhân gây bệnh với phác đồ khoa học giúp cải thiện hiệu quả và hạn chế tái phát.
- Ưu tiên phương pháp điều trị bảo tồn, không dùng thuốc như vật lý trị liệu, phục hồi chức năng,… giúp giảm phụ thuộc thuốc và hạn chế tác dụng phụ.
- Làm giảm cơn đau một cách an toàn, được kiểm soát và theo dõi từ bác sĩ chuyên môn.
- Kết hợp máy móc, thiết bị hiện đại giúp lấy lại chức năng vận động tự nhiên và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
- Điều trị đúng ngay từ đầu giúp rút ngắn thời gian hồi phục, tránh phát sinh chi phí do điều trị sai cách hoặc bệnh kéo dài.
6. Cách phòng tránh căng cơ bả vai tái lại
Để hạn căng cơ vai tái phát nhiều lần, bạn nên giữ tư thế đúng khi ngồi, ngủ và làm việc, tránh mang vác đồ nặng, khởi động kỹ trước khi tập luyện hoặc chơi thể thao, duy trì thói quen tập thể dục nhẹ nhàng ít nhất 30 phút mỗi ngày. Cụ thể một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả gồm:
- Ngồi thẳng lưng, thả lỏng vai, tránh cúi đầu hoặc gù lưng trong thời gian dài; khi mang vật nặng cần phân bố đều lực, tránh dồn áp lực lên một bên vai
- Khởi động kỹ trước khi tập thể dục, chơi thể thao hoặc làm việc nặng.
- Hạn chế xách, đeo vật nặng trên vai trong thời gian dài, đặc biệt là balo nặng hoặc túi xách một bên vai.
- Duy trì thói quen tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày với các bài tập cho vùng cổ – vai – gáy khoảng 20 – 30 phút/ngày.
- Tránh nằm nghiêng đè lên vai quá lâu; chọn gối có độ cao vừa phải để cổ và vai được nâng đỡ tự nhiên.
- Tránh ngồi làm việc quá lâu, nên đứng dậy vận động, xoay vai nhẹ nhàng sau mỗi 45 – 60 phút để tránh tình trạng căng cứng cơ kéo dài.
- Bổ sung thực phẩm giàu Canxi và Vitamin D (như cá béo, trứng, sữa, các loại đậu…) để xương khớp chắc khỏe.
7. Thắc mắc khác về căng cơ vai
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về tình trạng căng, giãn cơ vai:
7.1 Căng cơ bả vai và bong gân vai có giống nhau không?
Căng cơ vai và bong gân vai là những dạng chấn thương vai thường gặp, dễ gây nhầm lẫn vì có triệu chứng đau và hạn chế vận động tương tự nhau. Tuy nhiên, đây là hai tình trạng khác nhau, căng cơ vai xảy ra khi các sợi cơ bị kéo giãn quá mức hoặc rách, còn bong gân vai là tình trạng dây chằng quanh khớp vai bị tổn thương do kéo giãn hoặc rách. Trong đó, gân có vai trò nối cơ với xương, còn dây chằng giúp liên kết xương với xương.
7.2 Căng cơ vai uống thuốc gì?
Khi bị căng cơ bả vai, người bệnh có thể sử dụng một số thuốc giảm đau không kê đơn thuộc nhóm NSAID như ibuprofen hoặc aspirin để hỗ trợ giảm đau và viêm. Tuy nhiên, các thuốc này chỉ nên dùng trong thời gian ngắn và đúng liều lượng; tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.
Trên đây là những thông tin tổng quan về căng, giãn cơ vai. Với trường hợp căng cơ vai nhẹ có thể thuyên giảm nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách tại nhà. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, vai bị hạn chế vận động hoặc thường xuyên tái phát, người bệnh nên sớm đến cơ sở y tế uy tín để bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng về sau.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
