Đau lưng, tê chân tay, vận động khó khăn do thoát vị đĩa đệm khiến nhiều người lo lắng và mệt mỏi trong thời gian dài. Trước nhiều phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm, từ bảo tồn đến can thiệp phẫu thuật, câu hỏi được đặt ra là: phương pháp nào thực sự mang lại hiệu quả bền vững? Mời bạn cùng tìm hiểu trong bài viết sau.
1. Tổng quan về thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm là một bệnh lý của cột sống xảy ra khi phần nhân nhầy mềm bên trong đĩa đệm bị lệch ra ngoài qua một vết rách ở lớp bao xơ bên ngoài, dẫn đến chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống. Điều này có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như đau cột sống, tê bì, ngứa ran hoặc yếu cơ ở tay, chân tùy theo vị trí đĩa đệm bị thoát vị.
Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm đa phần liên quan đến sự thoái hóa tự nhiên của đĩa đệm theo tuổi tác, khiến đĩa đệm mất tính đàn hồi và dễ rách; ngoài ra, tư thế sai, nâng vật nặng không đúng cách, chấn thương, lối sống ít vận động, thừa cân cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Lời khuyên: Bệnh không được điều trị đúng cách sẽ để lại những ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống của người bệnh. Do đó, theo các chuyên gia cơ xương khớp Phòng khám ACC – Thành viên Tập đoàn FV & Tập đoàn Y Tế Thomson Singapore, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế khi:
- Các triệu chứng kéo dài và không thuyên giảm sau 4 – 6 tuần điều trị.
- Đứng lên hoặc đi lại trở nên khó khăn, hạn chế vận động.
- Cơn đau ở cổ hoặc lưng lan dọc xuống tay hoặc chân; cảm giác tê bì, châm chích, ngứa ran hoặc yếu sức ở tay, bàn tay, chân hay bàn chân.
- Rối loạn chức năng kiểm soát bàng quang hoặc đại tiện.
Điều trị thoát vị đĩa đệm CÀNG SỚM & CHỮA ĐÚNG CÁCH, khả năng phục hồi càng cao; đồng thời giúp phòng ngừa nhiều biến chứng nguy hiểm.
2. Có những cách điều trị thoát vị đĩa đệm nào?
Hiện có những cách chữa thoát vị đĩa đệm phù hợp như điều trị nội khoa (dùng thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ), Vật lý trị liệu, biện pháp can thiệp và phẫu thuật hoặc các phương pháp hỗ trợ tại nhà (chườm nóng/ lạnh). Tùy theo tình trạng, mức độ ảnh hưởng, người bệnh sẽ được chỉ định phương pháp phù hợp.
2.1. Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa là cách trị thoát vị đĩa đệm được áp dụng trong giai đoạn đầu nhằm kiểm soát cơn đau, giảm viêm và cải thiện khả năng vận động cho người bị thoát vị đĩa đệm. Theo đó, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như:
2.1.1. Thuốc giảm đau
Các thuốc giảm đau thường được sử dụng gồm Paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như Ibuprofen, Naproxen… Những thuốc này giúp giảm đau, chống viêm và cải thiện triệu chứng khó chịu. Tuy nhiên, nếu dùng kéo dài hoặc không đúng liều, NSAID có thể gây viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, ảnh hưởng gan – thận, tăng nguy cơ tim mạch.
2.1.2. Thuốc giãn cơ
Dùng thuốc giãn cơ cũng được xem là một trong những cách điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm hiện nay. Theo đó các loại thuốc giãn cơ như Mydocalm, Myonal… thường được chỉ định khi người bệnh có tình trạng co cứng, co thắt cơ cạnh cột sống. Nhóm thuốc này giúp cơ bắp thư giãn, từ đó làm giảm đau. Tác dụng phụ có thể gặp gồm buồn ngủ, chóng mặt, hạ huyết áp, mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng tập trung và sinh hoạt.
2.1.3. Thuốc giảm đau nhóm Opioid
Bệnh thoát vị đĩa đệm điều trị trong trường hợp đau nặng, không đáp ứng với các thuốc thông thường, bác sĩ có thể cân nhắc dùng Opioid như Codein, Hydrocodone, Oxycodone,…. Nhóm thuốc này có tác dụng giảm đau mạnh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro như buồn nôn, táo bón, buồn ngủ, suy hô hấp và nguy cơ lệ thuộc thuốc nếu sử dụng kéo dài.
Lưu ý chung về cách điều trị thoát vị đĩa đệm bằng thuốc:
- Khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, người bệnh cũng nên tham vấn ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
- Những loại thuốc này không có tác dụng điều trị dứt điểm, chỉ giúp giảm đau tạm thời, cơn đau vẫn có thể tái phát sau khi thuốc hết hiệu lực. Khi dùng thuốc, cần phải tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Nếu tự ý sử dụng, lạm dụng thuốc trong thời gian dài sẽ gây ra nhiều tác hại nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng người bệnh.
2.2. Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu cũng là một trong các cách trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả giúp giảm đau, cải thiện chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Chương trình vật lý trị liệu thường bao gồm các bài tập giãn cơ nhằm duy trì độ dẻo dai của cơ bắp, bài tập aerobic nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe tại chỗ, kết hợp massage trị liệu, liệu pháp siêu âm, kích thích điện cơ… để giảm co cứng cơ, tăng tuần hoàn và hỗ trợ phục hồi mô tổn thương.
Trong đó, tùy theo thể trạng của người bệnh các chuyên viên vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn bài tập phù hợp. Đa phần việc tập luyện tập trung vào các động tác duỗi (gập người ra sau) và ổn định cột sống thắt lưng để giảm chèn ép thần kinh. Bạn có thể tham khảo một số bài tập như sau:
- Nằm sấp: Bạn nằm sấp trên sàn, mặt úp xuống hoặc quay sang một bên. Giữ toàn bộ cơ thể ở trạng thái thư giãn, đặc biệt là vùng lưng dưới. Duy trì tư thế này khoảng 2 phút để giúp cột sống thắt lưng được thả lỏng và giảm áp lực.
- Động tác chống đẩy duỗi lưng: Bạn nằm sấp, khuỷu tay đặt sát hai bên sườn, cẳng tay chống thẳng xuống sàn. Từ từ dùng tay nâng phần thân trên lên, trong khi phần hông và chân vẫn chạm sàn. Thả lỏng cơ bụng và cơ lưng, cho phép lưng uốn cong tự nhiên. Giữ tư thế khoảng 2 phút, sau đó hạ người xuống và lặp lại từ 2 – 4 lần.
- Gập người ra sau: Bạn đứng thẳng, hai chân mở rộng bằng hông, đầu gối thả lỏng, không khóa cứng. Đặt hai tay lên vùng lưng dưới để làm điểm tựa. Từ từ gập người ra sau trong phạm vi có thể chịu được, vẫn giữ đầu gối thẳng. Giữ tư thế vài giây rồi trở về tư thế ban đầu và thư giãn.
Theo nhiều bác sĩ và chuyên gia, tham gia thể thao có tác dụng giảm bớt những cơn đau dai dẳng do thoát vị đĩa đệm gây ra. Vậy bệnh nhân thoát vị đĩa đệm nên tập môn thể thao nào để hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả? Hãy…
Lưu ý: Nếu xuất hiện cảm giác đau, khó chịu hoặc tê bì khi tập luyện, bạn nên dừng ngay bài tập và nghỉ ngơi, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để được hướng dẫn phù hợp.
2.3. Biện pháp can thiệp & Phẫu thuật
Đây là một trong những cách chữa bệnh thoát vị đĩa đệm được áp dụng cho các trường hợp khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc bệnh tiến triển nghiêm trọng, gây đau kéo dài và ảnh hưởng nhiều đến chức năng vận động.
2.3.1. Tiêm Corticosteroid ngoài màng cứng cột sống
Tiêm ngoài màng cứng là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, dùng kim nhỏ đưa thuốc Corticosteroid (Corticoid) vào khoang ngoài màng cứng – đây là khu vực chứa chất béo giữa xương và túi bảo vệ của các dây thần kinh cột sống.
Corticosteroid dạng tiêm gồm Methylprednisolone, Hydrocortisone, Triamcinolone, Betamethasone, Dexamethasone… Phương pháp này thường áp dụng cho bệnh nhân thoát vị đĩa đệm hoặc đau thần kinh tọa ở mức độ trung bình đến nặng với liệu trình tiêm mỗi đợt 3 mũi, mỗi mũi cách nhau 3 – 7 ngày.
Mục đích khi tiêm ngoài màng cứng là giảm đau, giảm sưng viêm do Corticosteroid là một loại thuốc có đặc tính kháng viêm mạnh. Tuy nhiên, nó chỉ hoạt động trên các dây thần kinh cột sống, không có khả năng giải quyết tình trạng đĩa đệm đang lệch khỏi vị trí. Do đó, hiệu quả còn hạn chế, thông thường chỉ kéo dài trong vài tháng.
Ngoài ra các bác sĩ ACC cho biết, cách điều trị thoát vị đĩa đệm bằng phương pháp này gây ra bất lợi mà nhiều người không ngờ tới. Điển hình là biến chứng đau hay xuất huyết tại chỗ tiêm, kích ứng, teo và nhạt màu da tại vị trí tiêm, nhiễm trùng…
2.3.2. Can thiệp tối thiểu
Một số phương pháp can thiệp ít xâm lấn cũng được xem là cách chữa trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả như giảm áp đĩa đệm bằng hóa chất tiêu nhân, ozone – oxygen, tia laser hoặc sóng radio. Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ phù hợp với trường hợp thoát vị nhẹ, khi nhân nhầy mới lồi vào ống sống và chưa kèm theo các tổn thương phức tạp như gai xương, trượt hoặc xẹp đốt sống, hay dày dây chằng vàng.
2.3.3. Phẫu thuật thoát vị đĩa đệm
Phẫu thuật chỉ là phương pháp điều trị cuối cùng khi áp dụng các cách khác không hiệu quả. Can thiệp ngoại khoa thường được chỉ định khi:
- Đĩa đệm thoát vị chèn ép toàn bộ rễ dây thần kinh vùng đuôi ngựa (vị trí dưới thắt lưng). Lúc này người bệnh sẽ xuất hiện triệu chứng bí đại tiểu tiện, không có cảm giác đau xung quanh bộ phận sinh dục hay hậu môn.
- Bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm sau 6 tuần điều trị nội khoa.
- Người bệnh khó đứng thẳng hay đi bộ, có cảm giác tê yếu dần.
Trong đó bác sĩ có thể thực hiện những loại phẫu thuật như sau:
- Phẫu thuật cắt bỏ đĩa đệm: Bác sĩ loại bỏ phần đĩa đệm bị thoát vị thông qua một đường mổ ở cổ hoặc lưng nhằm giải phóng chèn ép lên dây thần kinh.
- Phẫu thuật cắt bỏ bản sống thắt lưng: Bác sĩ thực hiện loại bỏ một phần xương nhỏ của đốt sống để tạo không gian, giúp giảm áp lực lên tủy sống và rễ thần kinh, từ đó giảm đau lan xuống chân.
- Phẫu thuật hợp nhất cột sống: Sau khi lấy bỏ đĩa đệm hoặc bản sống, bác sĩ hàn cố định hai đốt sống liền kề để tăng độ vững chắc và hạn chế đau.
- Thay đĩa đệm nhân tạo: Đĩa đệm bị tổn thương được thay bằng đĩa đệm nhân tạo bằng kim loại hoặc nhựa, giúp duy trì độ linh hoạt và ổn định cho cột sống.
2.4. Các phương pháp hỗ trợ tại nhà
Bên cạnh các phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm kể trên, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà để hỗ trợ giảm đau và thúc đẩy quá trình hồi phục như:
2.4.1. Nghỉ ngơi
Nghỉ ngơi hợp lý giúp giảm áp lực lên cột sống và hạn chế tình trạng đau tăng. Người bệnh nên tránh mang vác nặng, cúi gập người đột ngột hoặc vận động mạnh trong giai đoạn đau cấp tính. Tuy nhiên, không nên nằm bất động quá lâu vì có thể làm cơ cứng và yếu đi; thay vào đó, cần duy trì vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ.
2.4.2. Chườm nóng/ chườm lạnh
Chườm lạnh có thể giúp giảm viêm, sưng và đau tại vùng cột sống bị tổn thương. Trong khi đó, chườm nóng giúp thư giãn cơ, tăng tuần hoàn máu và giảm co cứng. Mỗi lần chườm nên kéo dài khoảng 15 – 20 phút và tránh chườm trực tiếp lên da để hạn chế bỏng hoặc kích ứng.
3. Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm mới nhất, hiệu quả, an toàn
Đối với bệnh thoát vị đĩa đệm, nguyên nhân gốc rễ chủ yếu là đĩa đệm sai lệch khỏi vị trí vốn có, chèn vào dây thần kinh gây đau. Sự sai lệch này là cơ chế vật lý nên cần phải tác động vật lý là nắn chỉnh cột sống trở về đúng vị trí bình thường thì mới có thể khắc phục cơn đau dứt điểm.
Ngày nay, phương pháp bảo tồn – điều trị thoát vị đĩa đệm Chiropractic (Trị liệu Thần kinh cột sống) được nhiều chuyên gia đánh giá cao. Bằng các thao tác nắn chỉnh nhẹ nhàng các sai lệch tại cột sống, Chiropractic tác động trực tiếp vào nguồn gốc gây bệnh, từ đó làm thuyên giảm cơn đau đáng kể sau vài tuần, tiến tới hết đau hẳn và ngăn ngừa cơn đau tái phát.
ACC là phòng khám tiên phong ứng dụng phương pháp Chiropractic trong điều trị nhiều bệnh lý cơ xương khớp. Không chỉ vậy, điều trị thoát vị đĩa đệm cùng với Chiropractic, bác sĩ ACC còn kết hợp Vật lý trị liệu với nhiều máy móc hiện đại:
- Giảm áp cột sống cùng thiết bị DTS.
- Đĩa đệm và đốt sống sớm trở lại trạng thái cân bằng nhờ máy vận động trị liệu tích cực ATM2.
- Thiết bị giảm áp Vertetrac và Cervico 2000 hỗ trợ tăng cường chức năng cột sống.
- Máy chiếu Laser thế hệ thứ IV và sóng xung kích Shockwave giúp giảm đau, giảm sưng viêm hiệu quả.
Đặc biệt tại ACC có chương trình phục hồi chức năng PNEUMEX độc quyền Đông Nam Á chuyên điều trị thoát vị đĩa đệm mang lại những lợi ích vượt trội như:
- Giảm áp lực cột sống.
- Cải thiện tư thế.
- Phục hồi chức năng vận động.
- Tăng sự linh hoạt các cơ, khớp cùng cột sống.
Chính vì những yếu tố trên, phòng khám ACC đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm TĂNG TỶ LỆ THÀNH CÔNG TỪ 70% ĐẾN 95% tùy theo tình trạng và sự tuân thủ điều trị, giúp bệnh nhân giảm đau và cải thiện chức năng vận động một cách rõ rệt.
4. Chữa thoát vị đĩa đệm đúng cách, lành cơn đau tối ưu
Trong 20 năm hoạt động chăm sóc sức khỏe xương khớp cho người Việt, ACC hiểu rằng điều cốt lõi mà người bệnh thoát vị đĩa đệm cần không chỉ là giảm đau tạm thời, mà quan trọng hơn là được khám đúng nơi để hiểu đúng cơn đau và điều trị theo đúng phác đồ khoa học. Chỉ khi xử lý đúng nguyên nhân gốc rễ, cơn đau mới được cải thiện bền vững.
- ĐÚNG NƠI: Là bạn lựa chọn cơ sở y tế, phòng khám uy tín với đội ngũ chuyên môn có bằng cấp, kinh nghiệm và được trang bị cơ sở vật chất đầy đủ để thăm khám chính xác.
- ĐÚNG CƠN ĐAU: Nhờ chẩn đoán đúng và toàn diện, bác sĩ xác định chính xác từng vấn đề liên quan đến cơ – xương – khớp, từ đó điều trị tận gốc nguyên nhân gây đau.
- ĐÚNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ: Áp dụng lộ trình điều trị cá nhân hóa, an toàn, khoa học, phù hợp với thể trạng và mức độ bệnh của từng người.
Khi ba yếu tố “đúng” cùng hội tụ, cơ thể mới thực sự được chữa đúng cách, giúp lành cơn đau tối ưu bằng chính khả năng phục hồi tự nhiên – không uống thuốc, không phẫu thuật, không đau.
Minh chứng rõ nét cho việc chữa thoát vị đĩa đệm ĐÚNG CÁCH chính là trường hợp bệnh nhân P.V.Q (52 tuổi, Đà Nẵng). Khi lựa chọn đúng nơi – thăm khám tại ACC với đội ngũ chuyên môn bài bản và hệ thống trang thiết bị đầy đủ, bệnh nhân được chẩn đoán đúng cơn đau, xác định chính xác tình trạng hẹp ống sống L3-4 kèm thoát vị đĩa đệm L4-5 – nguyên nhân khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng đến mức không thể tự đi lại và từng được bệnh viện địa phương chỉ định phẫu thuật.
Tại ACC, bệnh nhân được xây dựng phác đồ điều trị bằng Trị liệu thần kinh cột sống Chiropractic, với lộ trình cá nhân hóa, an toàn và khoa học. Kết quả cho thấy, chỉ sau 3 tuần, cơn đau đã giảm khoảng 60-70%; sau 1 năm, khối đĩa đệm thoát vị gần như trở về vị trí ban đầu. Đến nay, bệnh nhân hồi phục hoàn toàn sau 2 liệu trình (31 buổi), không dùng thuốc, không phẫu thuật và không ghi nhận tác dụng phụ.
>> Đặt hẹn ngay với ACC để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, chẩn đoán đúng nguyên nhân, xây dựng phác đồ chuẩn khoa học!
5. Sau điều trị thoát vị đĩa đệm, làm thế nào để phòng ngừa tái phát?
Sau khi đã biết đâu là cách điều trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả, khi chăm sóc tại nhà, bệnh nhân cần chú ý duy trì tư thế đúng, vận động phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh nguy cơ tái phát. Cụ thể:
- Tuân theo chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
- Tăng cường tập luyện các bài tập dành riêng được bác sĩ, kỹ thuật viên hướng dẫn.
- Luôn duy trì tư thế ngồi và đứng thẳng lưng.
- Hạn chế nằm nhiều vì dễ khiến các cơ khớp bị co cứng, giảm sự linh hoạt.
- Người bệnh không nên đi bộ nhiều, khom cúi, mang vác nặng hay xoay bẻ cột sống vì có thể làm cho tình trạng thoát vị đĩa đệm thêm trầm trọng.
- Trong trường hợp cần nâng đồ, hãy ngồi xổm và nâng từ từ, giữ lưng thẳng, không cúi gập hay uốn cong vùng thắt lưng.
- Nằm ngủ đúng tư thế, người bệnh thoát vị đĩa đệm nên nằm nghiêng và co gối, nằm sấp và kê gối dưới bụng hoặc nằm ngửa và kê gối dưới chân.
- Chú trọng hơn đến chế độ ăn uống mỗi ngày. Nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin D, canxi, vitamin C… để hỗ trợ cải thiện bệnh. Đồng thời tránh ăn các loại thực ăn nhanh, nhiều dầu mỡ. Xem thêm thoát vị đĩa đệm nên ăn gì và kiêng gì? TẠI ĐÂY.
- Từ bỏ thuốc lá và các chất kích thích như rượu bia, đồ uống có cồn.
Trên đây là những cách trị thoát vị đĩa đệm phổ biến cho bạn tham khảo. Nhìn chung, việc điều trị thoát vị đĩa đệm có khỏi không, phục hồi nhanh hay chậm còn phụ thuộc rất lớn vào tình trạng bệnh và phương pháp áp dụng. Mỗi người nên chủ động thăm khám khi có những dấu hiệu nghi ngờ thoát vị đĩa đệm, thực hiện đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để đạt hiệu quả điều trị tối đa.
6. Câu hỏi thường gặp
Trong quá trình tìm cách chữa thoát vị đĩa đệm, nhiều người còn quan tâm những vấn đề sau:
6.1. Thoát vị đĩa đệm có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?
Thoát vị đĩa đệm thường không tự khỏi hoàn toàn mà cần điều trị y tế. Một số trường hợp nhẹ có thể thuyên giảm phần nào cơn đau nhờ nghỉ ngơi, điều chỉnh lối sống, vật lý trị liệu… Nhưng không nên chủ quan chờ đợi bệnh tự khỏi sẽ có nguy cơ nặng hơn, cần chẩn đoán sớm để áp dụng phác đồ phù hợp.
6.2. Cách nhanh nhất để điều trị thoát vị đĩa đệm là gì?
Không có cách nào chữa thoát vị đĩa đệm nhanh nhất. Để giảm nhẹ triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục, người bệnh cần điều chỉnh sinh hoạt hằng ngày, tránh vận động mạnh, hạn chế các tư thế gây áp lực lên cột sống và tăng cường tập luyện những bài tập chuyên biệt theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên chuyên môn.
Đặt lịch hẹn
