Đau gáy cổ (đau sau gáy) là tình trạng phổ biến, có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Nguyên nhân có thể xuất phát từ nhiều yếu tố như tư thế sai, chấn thương, thiếu hụt dinh dưỡng hoặc bệnh lý. Nếu cơn đau kéo dài hoặc tái diễn, bạn nên thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa để xác định nguyên nhân, đánh giá khả năng vận động và có hướng điều trị phù hợp.
Theo thống kê, mỗi năm có đến 30% dân số trên toàn thế giới gặp vấn đề ở khu vực cổ – vai gáy. Trong đó, cơn đau sau gáy cổ dần trở thành mãn tính, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động và sinh hoạt thường ngày của người bệnh. Chính vì vậy trong mọi trường hợp, khi xuất hiện triệu chứng này (dù là đột ngột thoáng qua hoặc kéo dài trong nhiều ngày), người bệnh tuyệt đối không được chủ quan.
Tìm hiểu rõ hơn về triệu chứng, nguyên nhân cũng như cách điều trị qua bài viết sau với sự tham vấn y khoa từ bác sĩ Hoisang Gong – ACC.
1. Đau gáy là bệnh gì?
Đau vai gáy không phải là bệnh, đây là biểu hiện cho thấy cơ của khu vực này bị co cứng bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhìn chung, cơn đau nhức ở vai gáy thường có những đặc trưng như:
- Xuất hiện bất ngờ, thường là vào buổi sáng.
- Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy đau nhức nhẹ, sau đó cơn đau tăng dần theo thời gian.
- Những cơn đau mỏi khiến người bệnh khó khăn trong việc vận động cổ.
2. Triệu chứng đau gáy thường gặp
Bên cạnh bị đau sau ót, bệnh nhân có thể gặp phải các triệu chứng khác như: (1)
- Đau đầu.
- Cảm giác cứng cổ, vai và lưng trên.
- Cảm giác tê hoặc ngứa ran (như kim châm) ở vai hoặc cánh tay.
Đau cứng cổ gây khó hoặc không thể xoay đầu có thể xuất hiện đột ngột sau khi ngủ dậy, làm việc sai tư thế hoặc vận động quá sức. Dù thường không quá nguy hiểm, nhưng triệu chứng này lại gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày…
3. Ai có nguy cơ bị đau gáy cổ?
Các đối tượng có nguy cơ cao bị đau sau cổ như người cao tuổi, người ít vận động thể chất, người làm công việc văn phòng,… Cụ thể như sau:
- Người cao tuổi.
- Người ít hoạt động thể chất.
- Người làm công việc văn phòng ngồi dùng máy tính nhiều.
- Người có thói quen ngồi sai tư thế (cúi đầu xem điện thoại, ngủ gối quá cao).
- Người thường xuyên căng thẳng/stress.
- Ngoài ra, người bị thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm, hoặc nhạy cảm với thời tiết lạnh cũng dễ bị đau sau gáy cổ.
4. Nguyên nhân gây đau sau cổ và vai gáy
Cơn đau gáy cổ có thể khởi phát do nguyên nhân cơ học (thiếu hụt dinh dưỡng, ngồi sai tư thế, chấn thương,…) hoặc liên quan đến bệnh lý (như thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ, vôi hóa cột sống cổ,…). Sau đây là chi tiết từng nhóm nguyên nhân giúp bạn hiểu hơn về vấn đề sức khỏe này:
4.1 Nguyên nhân cơ học gây đau sau gáy cổ
Nếu bạn gặp tình trạng đau sau cổ, hãy rà soát các nguyên nhân cơ học như sau:
- Thiếu hụt dinh dưỡng: Ăn uống thiếu chất, đặc biệt là canxi khiến cơ thể dễ bị đau nhức cơ xương khớp, bao gồm cả vùng cổ – vai gáy.
- Ngồi sai tư thế: Những thói quen xấu như ngồi khom (cong lưng), cúi đầu quá mức khi đọc sách hay xem điện thoại, nằm dài lên bàn,… không chỉ tác động tiêu cực đến xương sống mà còn làm mạch máu bị chèn ép, khiến máu lưu thông chậm lên vùng cổ dẫn đến hiện tượng đau sau gáy bên phải hoặc trái. (2)
- Căng thẳng/stress: Căng thẳng trong công việc và sinh hoạt hàng ngày có thể làm các cơ bị co lại, từ đó làm khởi phát cơn đau vai gáy cấp tính. Đây cũng là nguyên nhân thường gặp ở cuộc sống hiện đại.
- Chấn thương: Chấn thương là nguyên nhân phổ biến và điển hình của các cơn đau gáy phải hoặc trái. Trong trường hợp này, người bệnh có thể bị tổn thương trực tiếp vùng vai gáy do va chạm khi chơi thể thao, té ngã, làm việc quá sức,…
- Nhiễm lạnh: Hoạt động lâu trong môi trường có nhiệt độ thấp cũng là nguyên nhân làm dây thần kinh bị tổn thương, lâu dần gây tình trạng đau sau cổ.
4.2 Nguyên nhân bệnh lý gây đau cổ gáy
Đau gáy cổ cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý sau: (1)
- Thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ: Nhiều người băn khoăn đau sau gáy cổ là bệnh gì? Tình trạng này có thể liên quan đến thoát vị đĩa đệm cột sống cổ – bệnh lý này khiến các lỗ liên hợp nằm sau đốt sống bị hẹp dần do tình trạng viêm và lắng đọng canxi trên dây chằng quanh cột sống, từ đó cản trở sự lưu thông tự nhiên của mạch máu và các dây thần kinh bên trong gây ra hiện tượng đau nhức vai gáy.
- Vôi hóa cột sống cổ: Bệnh làm hình thành các gai xương trên các cột sống cổ. Về lâu dài, các gai xương này sẽ chèn ép dây thần kinh hoặc đè ép vào mạch máu, gây nên cảm giác đau nhức gáy cổ.
- Rối loạn khớp bả vai: Đau sau gáy bên trái là bệnh gì? Đây có thể là dấu hiệu rối loạn khớp bả vai – bệnh thường gặp ở những người thường xuyên phải ngồi lâu một chỗ. Điều này khiến cho các cơ bị căng giãn quá mức, dẫn đến đau mỏi vai gáy.
- Lao cột sống: Còn gọi là mục cột sống, gây ra bởi sự xâm nhập và tấn công của các vi khuẩn làm hoại tử mô mềm, hẹp đốt sống, mô đệm chết đi,…
- Các bệnh lý khác: Một số bệnh lý như viêm khớp vai, đau đầu vận mạch, rối loạn chức năng thần kinh, khối u,… cũng có thể dẫn đến đau cứng cổ sau gáy.
Thoát vị đĩa đệm là một bệnh lý nguy hiểm, các biến chứng của bệnh có thể khiến một người khỏe mạnh bị bại liệt suốt đời. Trong suốt hơn 15 năm hoạt động, phòng khám ACC gặp không ít trường hợp đối mặt với biến chứng hẹp ống sống…
5. Tình trạng đau gáy có nguy hiểm không?
Đau sau cổ không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên tình trạng này có thể ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh nếu không được điều trị đúng cách.
6. Đau cổ sau gáy khi nào nên đi khám?
Người bệnh nên sắp xếp thời gian đến gặp bác sĩ khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường ở vùng cổ – vai gáy. Đặc biệt, đi khám ngay nếu:
- Cơn đau nhức sau gáy dữ dội hoặc nặng lên, dai dẳng trên 4 đến 6 tuần.
- Đi kèm với các triệu chứng khác như: sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt cao, nôn ói, rối loạn tri giác, tê yếu tay, teo cơ, khó thở, đau bụng, đau ngực…
7. Các biện pháp chẩn đoán triệu chứng đau sau gáy
Các xét nghiệm thường được áp dụng để xác định nguyên nhân và mức độ đau gáy cổ gồm:
- Chụp X-quang: Để phát hiện tình trạng hẹp đốt sống, khối u (nếu có).
- Chụp CT: Chụp hình ảnh cắt ngang chi tiết bên trong của phần cổ vai gáy.
- Chụp cộng hưởng từ/Chụp tủy sống: Phát hiện các yếu tố liên quan đến tủy sống, dây thần kinh, dây chằng vùng cổ vai gáy.
8. Điều trị đau nhức sau cổ bằng cách nào?
Với tình trạng đau mỏi sau gáy, bác sĩ có thể hướng dẫn bệnh nhân các cách giảm đau tại nhà hoặc chỉ định những biện pháp điều trị nội khoa. Chi tiết từng giải pháp như nội dung sau: (3)
8.1 Cách giảm đau gáy tại nhà
Đối với những cơn đau nhức vai gáy cấp tính, bệnh nhân có thể áp dụng các biện pháp như massage, nghỉ ngơi, chườm nóng, tập thể dục… để giảm đau. Ngoài ra, việc từ bỏ thói quen hút thuốc cũng rất cần thiết để tránh làm cơn đau trở nên nghiêm trọng.
8.2 Điều trị nội khoa bằng cách dùng thuốc
Các loại thuốc kháng viêm (ibuprofen, naproxen), kháng đau (acetaminophen), thuốc thư giãn cơ, chống suy nhược,… giúp giảm triệu chứng đau rất nhanh. Tuy nhiên để đảm bảo an toàn, người bệnh chỉ nên dùng thuốc khi có sự chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng hoặc lạm dụng thuốc trong thời gian dài.
8.3 Châm cứu
Châm cứu giúp kích thích cơ thể sản sinh ra loại hormone giúp giảm đau. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên châm cứu ở những cơ sở y tế uy tín để đảm bảo hiệu quả và tránh rủi ro.
8.4 Tiêm Steriod
Phương pháp tiêm Steroid thường được áp dụng để giảm đau đau gáy cổ trong vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, kỹ thuật này cần được thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm, tại cơ sở điều trị chuyên khoa khớp để đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối.
Thuốc tiêm khớp có tác dụng giảm đau nhanh cho những người bệnh xương khớp. Tuy nhiên, phương pháp này tồn tại nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách. 1. Thuốc tiêm khớp là gì? Thuốc tiêm khớp là phương pháp khắc phục tình trạng đau, viêm khớp…
8.5 Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu bao gồm các bài tập được thiết kế chuyên biệt cho tình trạng từng người bệnh. Người bệnh sẽ thực hiện các bài tập dưới sự quan sát của các chuyên viên vật lý trị liệu để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Đồng thời, nếu có sự hỗ trợ của nhiều thiết bị trị liệu hiện đại thì tốc độ hồi phục bệnh sẽ nhanh hơn, rút ngắn thời gian chữa trị.
8.6 Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic)
Trong điều trị đau gáy cổ, Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic) được đánh giá là phương pháp đảm bảo an toàn mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật. Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sử dụng tay nắn chỉnh nhẹ nhàng các cấu trúc cột sống sai lệch, giúp giải phóng sự chèn ép lên dây thần kinh và kích thích khả năng chữa lành thương tổn của cơ thể để giảm đau tự nhiên.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, Chiropractic cần được thực hiện bởi bác sĩ giỏi chuyên môn tại cơ sở Trị liệu thần kinh cột sống chuyên sâu.
8.7 Phẫu thuật
Đây là biện pháp cuối cùng để chữa đau nhức vai gáy, chỉ áp dụng khi tình trạng chèn ép tủy đã quá nghiêm trọng và các phương pháp điều trị nội khoa không còn hiệu quả. Tuy nhiên người bệnh cũng cần chú ý các biến chứng có thể xảy ra ở giai đoạn hậu phẫu như nhiễm trùng, suy giảm khả năng vận động, cơn đau tái phát,…
9. Gợi ý địa chỉ khám và điều trị đau sau gáy uy tín
Đau gáy không chỉ gây khó chịu tại vùng cổ mà còn có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh, hạn chế vận động và tác động xấu đến sinh hoạt hàng ngày. Do đó, bạn nên sớm đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín giúp xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
Tại Phòng khám Chuyên khoa Trị liệu Thần kinh Cột sống Hoa Kỳ (ACC) – thành viên Tập đoàn FV, với hơn 20 năm tiên phong Chiropractic tại Việt Nam, bạn sẽ được trực tiếp thăm khám bởi 100% bác sĩ chuyên khoa nước ngoài giàu kinh nghiệm. Bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng cột sống cổ, mức độ chèn ép thần kinh và tầm vận động để xác định vấn đề và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa.
Tùy tình trạng, phác đồ có thể kết hợp Trị liệu Thần kinh Cột sống, Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng, nhằm nắn chỉnh các sai lệch, giải phóng chèn ép và phục hồi chức năng tự nhiên. Từ đó hỗ trợ giảm đau hiệu quả và ngăn ngừa nguy cơ tái phát lâu dài.
Nổi bật là trường hợp của cô Thủy, bị đau cổ vai gáy do ngồi nhiều và sai tư thế, đến mức gặp khó khăn với những sinh hoạt đơn giản như cài khuy áo. Sau khi điều trị nhiều nơi nhưng chưa cải thiện, cô tìm đến ACC và được xây dựng phác đồ kết hợp Trị liệu Thần kinh Cột sống, Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng. Sau 2 liệu trình, tình trạng đau cổ vai gáy của cô được cải thiện rõ rệt; đáng nói hơn là những khó chịu ở dạ dày trước đó liên quan đến việc sử dụng thuốc của cô cũng giảm bớt. Xem thêm những chia sẻ của cô Thủy trong video sau đây:
10. Biện pháp phòng ngừa đau sau gáy cổ ngay từ sớm
Để phòng ngừa đau gáy cổ, bạn nên:
- Luôn giữ thẳng cổ, tránh cúi gập cổ quá lâu hoặc ngồi sai tư thế.
- Ăn uống khoa học, đặc biệt bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể ví dụ như canxi, kali, vitamin nhóm B, C, E,…
- Tập luyện thể thao thường xuyên với các bài tập phù hợp.
- Tầm soát cột sống định kỳ 6 tháng – 1 năm/lần.
Trên đây là những điều cần biết về tình trạng đau sau gáy cổ. Đau gáy cổ không chỉ phổ biến ở người già mà ngày càng trẻ hóa với nhiều nguyên nhân. Do đó khi xuất hiện triệu chứng đau mỏi ở vai gáy, bạn nên đi khám ngay để được điều trị tận gốc từ sớm, tránh xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn