Bé ngồi học sai tư thế gây gù vẹo cột sống là nỗi lo của nhiều bậc phụ huynh. Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng vẹo cột sống do ngồi sai tư thế thường gặp ở trẻ đang đi học? Mời bạn cùng tìm hiểu câu trả lời trong bài viết sau đây.
1. Vì sao ngồi sai tư thế gây vẹo cột sống? Các tư thế ngồi sai cần chú ý
Gù vẹo cột sống hay vẹo cột sống thắt lưng là tình trạng các đốt sống bị cong sang một bên hoặc xoay phức tạp. Đây cũng là bệnh lý về cột sống phổ biến nhất ở trẻ nhỏ và vị thành niên (thường gặp từ 10 – 15 tuổi).
Ngồi sai tư thế làm mất đường cong sinh lý tự nhiên của cột sống, tạo áp lực không đều lên các đốt sống, làm cơ và dây chằng bị căng quá mức. Từ đó dẫn đến cột sống bị biến dạng và cong vẹo dần theo thời gian, đặc biệt ở trẻ nhỏ – độ tuổi đang phát triển về xương khớp và thể chất nói chung.
Các tư thế ngồi sai gây gù, vẹo cột sống thường gặp bao gồm:
- Ngồi gục đầu/cúi lưng: Tư thế ngồi gục đầu hoặc khom lưng quá mức có thể làm tăng áp lực lên vùng đốt sống cổ. Điều này cũng có thể dẫn đến đau, cứng khớp ở vùng lưng dưới, tăng nguy cơ vẹo cột sống.
Vẹo cột sống do ngồi sai tư thế khi học xảy ra vô cùng phổ biến ở lứa tuổi học sinh.
- Ngồi nghiêng sang 1 bên: Trẻ tựa đầu, chống cằm hoặc nghiêng hẳn người sang 1 bên trong thời gian dài dễ làm biến dạng cột sống.
- Ngồi ngửa/ ngả lưng: Trẻ ngồi ngả người về phía sau, mông đặt ở phần mép ghế khiến lưng bị mất sự hỗ trợ.
- Vắt chéo chân/mắt cá: Tư thế ngồi này có thể gây áp lực không cân đối lên cột sống và xương chậu, dễ gây cong vẹo cột sống.
- Dùng bàn ghế không phù hợp: Trẻ dùng bàn ghế quá thấp hoặc quá cao có thể khiến cơ thể phải gồng vẹo, rướn cổ để nhìn, từ đó tạo áp lực lên cột sống.
- Ngồi 1 tư thế trong thời gian dài: Việc ngồi lâu, không vận động, thư giãn cơ thường xuyên dễ làm mỏi cơ, khiến cột sống chịu nhiều áp lực và tăng nguy cơ bị cong vẹo.
Bàn chân bẹt là hội chứng rất phổ biến ở trẻ em Việt Nam. Tình trạng này chứa đựng rất nhiều mối nguy hiểm tiềm ẩn, nổi bật nhất là chứng vẹo cột sống. Trong bài viết sau, mời phụ huynh cùng tham khảo mối liên hệ giữa bàn chân…
2. Vẹo cột sống do ngồi sai tư thế có sao không?
Tình trạng vẹo cột sống do ngồi học sai tư thế không chỉ ảnh hưởng đến dáng ngồi mà còn gây ra những hậu quả lâu dài như tổn thương tim và phổi, dễ bị đau lưng khi trưởng thành, khiến con tự ti do mất thẩm mỹ ngoại hình,… Cụ thể như sau:
- Tổn thương tim và phổi: Vẹo cột sống có thể khiến khung xương sườn đè lên tim và phổi, gây khó thở. Từ đó dễ dẫn đến suy tim và các vấn đề về phổi.
- Trẻ cảm thấy tự tin: Với trường hợp cong vẹo cột sống nghiêm trọng, vùng vai trở nên không đồng đều, thắt lưng và thân mình bị lệch, xương sườn nổi rõ. Điều này khiến trẻ cảm thấy tự ti về ngoại hình khác biệt của mình.
- Ảnh hưởng sự phát triển thể chất: Chứng vẹo cột sống có thể làm chiều dài chân của trẻ phát triển không đồng đều, các bộ phận cơ thể kém linh hoạt và thiếu sự cân đối. Một số trẻ gặp tình trạng chậm phát triển kỹ năng vận động.
- Gặp vấn đề về tiêu hóa: Sự sai lệch ở cột sống có thể gây áp lực lên hệ tiêu hóa. Lâu dần, tình trạng này dễ khiến trẻ gặp các vấn đề về tiêu hóa.
- Trẻ dễ bị đau lưng khi lớn lên: Tình trạng cong vẹo cột sống khởi phát lúc nhỏ có thể gây đau lưng mãn tính khi trẻ trưởng thành. Cơn đau không chỉ khiến con khó chịu dai dẳng mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Vẹo cột sống có thể gây ra nhiều biến chứng như tổn thương tim, phổi, khiến trẻ mất tự tin về ngoại hình, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của con,…
3. Chữa vẹo cột sống do ngồi sai tư thế như thế nào?
Nếu trẻ ngồi học không đúng tư thế bị vẹo cột sống, tùy theo mức độ của tình trạng mà bác sĩ có thể chỉ định trẻ đeo đai chỉnh hình cột sống, tập bài tập hỗ trợ cải thiện vẹo cột sống hoặc tìm đến các phương pháp chuyên sâu như Trị liệu Thần kinh Cột sống, vật lý trị liệu,… Chi tiết từng phương pháp điều trị ngồi học sai tư thế gây gù vẹo cột sống như sau:
3.1. Đeo đai chỉnh cột sống
Đai lưng có công dụng giúp trẻ điều chỉnh tư thế, ổn định cột sống, hỗ trợ giảm đau khi vận động. Tuy nhiên, trẻ cần đeo đai lưng trong thời gian dài để đạt được hiệu quả cải thiện tình trạng vẹo cột sống.
3.2. Bài tập hỗ trợ cải thiện vẹo cột sống
Bác sĩ sẽ trực tiếp hướng dẫn trẻ thực hiện các bài tập nhằm hỗ trợ cải thiện tình trạng vẹo cột sống. Tùy vào vị trí cong vẹo, phác đồ tập luyện sẽ được cá nhân hóa: trẻ bị vẹo cột sống ngực thường được tư vấn các bài tập tác động đến vùng vai – ngực, trong khi trường hợp vẹo cột sống thắt lưng sẽ tập trung vào các động tác cho lưng dưới. Để đạt hiệu quả, trẻ cần kiên trì tập luyện đều đặn và thực hiện đúng kỹ thuật theo hướng dẫn từ bác sĩ/ chuyên viên vật lý trị liệu – phục hồi chức năng.
>> Cha mẹ có thể xem thêm Các bài tập chữa cong vẹo cột sống cho bé giúp đẩy nhanh quá trình hồi phục.
3.3. Trị liệu Thần kinh Cột sống (Chiropractic)
Nhiều cha mẹ cho rằng phẫu thuật vẹo cột sống cách duy nhất để điều chỉnh lại đường cong tự nhiên của cột sống. Thế nhưng thực tế có rất nhiều phương pháp điều trị bảo tồn (không phẫu thuật, không xâm lấn) để khắc phục tình trạng này. Trong đó nổi bật là Trị liệu thần kinh cột sống – Chiropractic. Đây là phương pháp điều trị các vấn đề liên quan đến cơ-xương-khớp được nền y học hiện đại đánh giá cao vì vừa mang đến hiệu quả tối ưu cho nhiều bệnh lý, phù hợp với nhiều đối tượng, vừa tránh được các rủi ro do dùng thuốc giảm đau hoặc phẫu thuật gây ra.
Thông qua các thao tác nắn chỉnh nhẹ nhàng và chính xác, Chiropractic giúp đưa các đốt sống lệch về đúng vị trí sinh lý, từ đó cải thiện hiệu quả tình trạng vẹo cột sống. Ngoài ra, phương pháp này cũng góp phần giúp giảm đau tự nhiên – một trong những tình trạng thường gặp khi cấu trúc sai lệch của cột sống chèn ép lên rễ thần kinh.
3.4. Vật lý trị liệu hỗ trợ điều trị
Để trị vẹo cột sống do ngồi sai tư thế hiệu quả, bác sĩ có thể tư vấn cha mẹ cho trẻ thực hiện vật lý trị liệu. Đây là phương pháp bao gồm nhiều bài tập được thiết kế riêng cho trẻ hoặc kết hợp các thiết bị hiện đại để cải thiện độ cong của cột sống, làm dịu cơn đau rõ rệt.
Vật lý trị liệu là một trong những phương pháp hỗ trợ trẻ khắc phục tình trạng cong vẹo cột sống.
Lời khuyên khi điều trị ngồi học sai tư thế gây gù vẹo cột sống cho trẻ: Để việc điều trị cong vẹo cột sống do ngồi sai tư thế đạt hiệu quả và an toàn, nhất là với trẻ nhỏ, phụ huynh không nên tự ý áp dụng các phương pháp truyền miệng hoặc tập luyện không phù hợp. Thay vào đó, cha mẹ hãy đưa bé đến thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị khoa học cho từng trẻ. Để lựa chọn phòng khám uy tín, chất lượng, cha mẹ cần quan tâm đến các tiêu chí sau:
- Cơ sở y tế thuộc tập đoàn y tế nổi tiếng (như bệnh viện FV, tập đoàn y tế Thomson) có quy trình thăm khám – điều trị chuyên nghiệp, chuẩn xác giúp bệnh nhân có trải nghiệm chữa bệnh hiệu quả, đảm bảo lợi ích lâu dài. Ngoài ra, cơ sở nên có ít nhất 20 năm hoạt động tại Việt Nam, nhờ đó đưa ra phương pháp điều trị tối ưu, dành riêng cho người Việt.
- Đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, được đào tạo chính quy và sở hữu chứng chỉ hành nghề tại các nước phát triển (như Mỹ, Pháp, Canada,…), có ít nhất 10 năm kinh nghiệm điều trị các vấn đề cơ xương khớp. Nhờ đó, bác sĩ có khả năng đưa ra chẩn đoán chính xác, thiết kế phác đồ điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
- Quy trình thăm khám toàn diện giúp xác định mức độ tổn thương của cột sống, nguyên nhân gốc rễ gây ra cơn đau để ĐIỀU TRỊ ĐÚNG CÁCH, hạn chế nguy cơ biến chứng và tái phát.
- PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ KHOA HỌC, phù hợp với từng bệnh nhân. Liệu trình kết hợp Trị liệu thần kinh cột sống và các phương pháp khác như Vật lý trị liệu, can thiệp giảm đau,… mang đến hiệu quả cao, đẩy nhanh quá trình hồi phục của tình trạng vẹo cột sống do ngồi sai tư thế.
- Đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy kéo giãn cột sống DTS, sóng xung kích, laser công suất cao, thiết bị chỉnh tư thế và hệ thống phục hồi chức năng Pneumex Pneuback,… Đây là một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ trẻ tăng cường khả năng vận động và mau chóng hồi phục để quay lại cuộc sống bình thường.
- Hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng tại nhà, tư vấn cho trẻ tư thế ngồi học, sinh hoạt đúng, kết hợp tái khám định kỳ để ngăn ngừa tái phát lâu dài.
Việc thăm khám và điều trị tại cơ sở y tế chuyên sâu không chỉ giúp trẻ mau hồi phục khả năng vận động, hạn chế tái phát mà còn tiết kiệm thời gian và chi phí.
4. Cách phòng ngừa cong vẹo cột sống đơn giản
Để ngăn ngừa tình trạng vẹo cột sống do ngồi sai tư thế, cha mẹ nên giúp con cải thiện môi trường học, điều chỉnh tư thế ngồi, duy trì chế độ học tập và sinh hoạt hợp lý,… Sau đây là chi tiết cách phòng tránh ngồi học sai tư thế gây gù vẹo cột sống.
4.1 Cải thiện môi trường học
Do phải ngồi học thường xuyên ở nhà nên cha mẹ hãy xây dựng môi trường học chuẩn cho bé, cụ thể:
- Nơi học tập phải đảm bảo cường độ ánh sáng từ 300lux trở lên.
- Bàn bé học phải phù hợp với chiều cao của bé, sao cho khi ngồi bé có được tư thế thoải mái nhất.
4.2 Chỉnh tư thế ngồi của con
Bé rất hay có tư thế ngồi không đúng khiến cho lưng dễ bị gù và vẹo cột sống. Vì thế cha mẹ nên ngồi cạnh để nhắc nhở bé:
- Khi ngồi, hai bàn chân cần được đặt ngay ngắn và vững chắc trên sàn.
- Giữa cẳng chân và đùi tạo thành góc tối ưu là 90 độ (dao động trong khoảng 75-105 độ).
- Nên để cạnh trước của mặt ghế ăn sâu vào cạnh sau mặt bàn 4-6 cm.
- Lưng có thể tựa vào lưng của ghế để tăng thêm điểm tựa nhưng vẫn đảm bảo giữ người thẳng.
- Đầu và cổ hơi ngả về phía trước, đồng thời hai tay để ngay ngắn trên mặt bàn.
4.3 Duy trì chế độ học tập, sinh hoạt hợp lý
Để hạn chế tình trạng vẹo cột sống do ngồi sai tư thế, cha mẹ nên tránh để bé tiếp xúc với thiết bị điện tử quá lâu (bao gồm cả ngồi học online và giải trí). Giữa các giờ tiếp xúc với thiết bị điện tử, khoảng 30 – 45 phút, bố mẹ nên cho trẻ vận động ngoài trời để thư giãn và tăng cường thể chất.
Thay vì thường xuyên tiếp xúc với thiết bị điện tử, cha mẹ nên khuyến khích con vận động ngoài trời nhiều hơn.
4.4 Bổ sung dưỡng chất tốt cho xương
Cha mẹ cần ưu tiên lựa chọn các thực phẩm có nhiều canxi và vitamin D. Đây là các dưỡng chất giúp cho sự phát triển của xương trong giai đoạn phát triển của bé. Các thực phẩm giàu canxi và vitamin mà cha mẹ nên bổ sung cho trẻ có thể kể đến như sữa và các chế phẩm từ sữa, các loại đậu, các loại rau có màu xanh đậm,…
4.5 Khám phát hiện cong vẹo cột sống định kỳ
Việc khám cong vẹo cột sống định kỳ giúp phát hiện sớm các trường hợp cong vẹo cột sống để có cách điều trị kịp thời. Vì thế, cha mẹ nên cho con khám sức khỏe cột sống theo chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, phụ huynh nên chọn các phòng khám uy tín, thuộc tập đoàn y tế nổi tiếng để trẻ có trải nghiệm thăm khám chuẩn quốc tế, chẩn đoán chính xác tình trạng cột sống. Từ đó có giải pháp điều trị hiệu quả, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng gây biến chứng nguy hiểm.
5. Một số câu hỏi thường gặp về ngồi học sai tư thế gây gù vẹo cột sống
Về vấn đề vẹo cột sống do ngồi sai tư thế, cha mẹ cũng có thể tham khảo giải đáp cho một số băn khoăn liên quan như dưới đây:
5.1 Điều chỉnh ghế ngồi như thế nào để tránh vẹo cột sống?
Khi ngồi, cha mẹ nên hướng dẫn con đặt lòng bàn chân tiếp xúc hoàn toàn với mặt đất, giữ tư thế đầu gối gập thành góc vuông, thẳng lưng, ngực mở và thả lỏng bả vai. Ngoài ra, phụ huynh nên cho trẻ dùng bàn ngang khuỷu tay con khi đặt lên, ghế ngang tầm hông và kê thêm 1 chiếc gối đệm mỏng sau lưng con để giữ đường cong sinh lý.
5.2 Ngồi vắt chéo chân lâu có ảnh hưởng đến cột sống không?
Có, ngồi vắt chéo chân lâu dễ làm lệch cổ, vai, cột sống lưng và xương chậu, đầu bị đẩy về phía trước nhiều hơn và hình thành dáng đi khom lưng. Ngoài ra, tư thế này còn làm tăng áp lực lên hệ cơ vùng lưng, gây đau nhức và tăng nguy cơ vẹo cột sống.
5.3 Bé bị gù, vẹo cột sống cần tránh những môn thể thao nào?
Cha mẹ nên tránh cho con tham gia các môn thể thao va chạm mạnh bao gồm bóng đá, khúc côn cầu, bóng bầu dục, võ thuật đối kháng toàn diện, cổ vũ (khi có các động tác tung và lộn nhào), thể dục dụng cụ, nhảy sào… Thay vào đó, phụ huynh nên khuyến khích con tập các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, tập yoga,… theo hướng dẫn của bác sĩ.
Đến đây, chắc hẳn cha mẹ đã nắm rõ hơn về tình trạng vẹo cột sống do ngồi sai tư thế ở trẻ và cách khắc phục. Tốt nhất, cha mẹ nên theo dõi con thường xuyên, giúp trẻ điều chỉnh khi thấy con ngồi học sai tư thế. Trường hợp trẻ có các dấu hiệu cong vẹo cột sống (gai đốt sống không thẳng hàng, dốc 2 vai không đều, phần xương bả vai nhô ra bất thường,…), cha mẹ nên cho con thăm khám tại cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả, hạn chế biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình phát triển của trẻ.
>> Xem thêm:
Đặt lịch hẹn
