Bàn chân bẹt là dị tật xương bàn chân phổ biến ở trẻ em, có sự tiến triển theo cấp độ và được phân loại dựa trên mức độ sụp vòm cùng các triệu chứng liên quan. Việc nhận biết sớm các mức độ bàn chân bẹt là yếu tố góp phần chữa trị kịp thời, nhất là trong giai đoạn vàng của trẻ từ 3 – 8 tuổi, qua đó cho hiệu quả cải thiện tốt.
1. Các mức độ bàn chân bẹt và triệu chứng thường gặp
Theo phân loại lâm sàng, bàn chân bẹt được chia thành các mức độ từ 1 đến 3 (nhẹ đến nặng) dựa trên độ sụp của vòm chân khi đứng với các triệu chứng đi kèm. Cụ thể như sau:
1.1. Bàn chân bẹt mức độ 1 (nhẹ)
Ở mức độ 1, vòm gan chân bắt đầu có dấu hiệu hạ thấp nhưng chưa xẹp hoàn toàn. Khi đứng thẳng, vòm chân vẫn còn thấy mờ và thường chỉ biến mất rõ khi chịu lực lâu. Trẻ ít hoặc chưa có cảm giác đau, chủ yếu là mỏi bàn chân sau khi đi bộ hoặc đứng lâu. Giai đoạn bàn chân bẹt nhẹ rất dễ can thiệp và cải thiện nếu phát hiện sớm bằng tập luyện, chỉnh hình bàn chân hoặc mang đế lót phù hợp.
1.2. Bàn chân bẹt mức độ 2 (trung bình)
Ở mức độ 2, vòm gan chân xẹp rõ rệt hơn, có thể không còn nhìn thấy khi đứng. Bàn chân bắt đầu mất khả năng phân bổ lực đều, ảnh hưởng đến tư thế và dáng đi. Trẻ có cảm giác đau hoặc nhức lòng bàn chân, gót chân, đặc biệt sau khi vận động. Đôi khi đau lan đến cẳng chân và dáng đi lệch. Nếu không điều trị đúng cách, bàn chân bẹt độ 2 dễ tiến triển sang mức độ nặng hơn.
1.3. Bàn chân bẹt mức độ 3 (nặng)
Ở mức độ bàn chân bẹt nặng, vòm gan chân xẹp hoàn toàn, mất chức năng nâng đỡ. Bàn chân biến dạng rõ, trẻ bị đau nhức chân thường xuyên, kể cả khi đứng hoặc đi lại nhẹ nhàng, gây giảm khả năng vận động. Một số trường hợp bàn chân bẹt mức độ 3 có nguy cơ ảnh hưởng đến cột sống, làm tiến triển các bệnh lý như thoái hóa khớp, biến dạng cột sống… Giai đoạn này việc điều trị bàn chân bẹt thường phức tạp, có thể cần can thiệp y khoa.
2. Tác hại khi bàn chân bẹt tiến triển nghiêm trọng
Ở giai đoạn ban đầu, do vòm bàn chân chưa sụp hoàn toàn thường chỉ gây mỏi hoặc đau chân khi đứng lâu, đi bộ nhiều… nên không ít người chủ quan. Khi bàn chân bẹt nặng hơn theo thời gian và không được can thiệp đúng cách, trẻ sẽ bị mất cân bằng cả cơ thể, khả năng vận động hạn chế, chạy nhảy dễ bị ngã do bàn chân không đủ linh động. Sự mất cân bằng cơ thể cũng có thể ảnh hưởng đến lưng và cổ, gây ra các cơn đau khó chịu tại khu vực này.
Trong những trường hợp chân bẹt nặng và các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả, trẻ có thể cần phẫu thuật để chỉnh lại vòm bàn chân và cải thiện chức năng vận động tổng thể.
3. Nhận biết bàn chân bẹt sớm để điều trị kịp thời, ngăn ngừa biến chứng
Các triệu chứng của bàn chân bẹt sẽ tiến triển theo từng mức độ. Vì thế, trong quá trình chăm sóc con cha mẹ nên chú ý quan sát bàn chân, dáng đi của trẻ để phát hiện sớm dấu hiệu ngăn chặn bàn chân tiến triển đến cấp độ nặng như:
- Lòng bàn chân của trẻ phẳng lì, không có hõm cong tự nhiên khi đứng trên mặt sàn.
- Nhìn từ phía sau thấy gót chân vẹo vào trong, dáng đi chữ V.
- Đầu gối và gót chân có xu hướng lệch và xoay chụm vào nhau.
- Dáng đi không vững, xiêu vẹo hoặc bước đi gượng gạo, dễ vấp ngã.
- Khó khăn khi đứng bằng mũi chân.
- Trẻ thường xuyên bị đau ở bàn chân, mắt cá, đầu gối.
Theo chia sẻ của Bác sĩ ACC, bàn chân bẹt nhẹ, mới xuất hiện hoặc đang mức độ 2 hoặc 3 nếu phát hiện sớm và điều trị trong độ tuổi 3 – 8 tuổi có thể cải thiện hiệu quả. Bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra phác đồ phù hợp, thường là mang đế chỉnh hình y khoa kết hợp bài tập tăng cường cơ chân. Nếu tuân thủ thời gian mang đế chỉnh hình (khoảng 6 – 8 tiếng mỗi ngày) và luyện tập theo chỉ định của bác sĩ, cấu trúc bàn chân của trẻ có thể trở về vị trí cân bằng. Quan trọng nhất cần lưu ý, đế chỉnh hình nên được chế tạo theo số đo cũng như hình dạng bàn chân của bé để đem lại kết quả tốt nhất.
Hơn 20 năm hoạt động, phòng khám ACC – thành viên của bệnh viện FV, trực thuộc Tập đoàn Y tế Thomson (Thomson Medical Group – TMG), Singapore, tự hào giúp nhiều trường hợp bàn chân bẹt chữa thành công, cải thiện cấu trúc bàn chân và khả năng vận động linh hoạt. Đưa trẻ đến ACC thăm khám, phụ huynh hoàn toàn yên tâm bởi:
- Đội ngũ bác sĩ Chiropractic ACC 100% người nước ngoài, giàu kinh nghiệm và am hiểu cấu trúc cơ xương khớp của trẻ em Việt Nam. Qua đó bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán và đo đạc có được kết quả chính xác giúp tạo ra đế chỉnh hình đúng chuẩn; đồng thời kết hợp các phương pháp điều trị phù hợp tình trạng.
- Hệ thống trang thiết bị tiên tiến, đạt chuẩn quốc tế như máy đo bàn chân CAD-CAM hỗ trợ quét độ cong của chân và thiết kế đế chỉnh hình.
- Đế chỉnh hình làm từ vật liệu được kiểm nghiệm chặt chẽ cùng kích thước vừa vặn với chân trẻ giúp cải thiện vòm chân hiệu quả.
- An tâm bác sĩ theo dõi sát sao, kiểm tra tiến triển của việc điều trị và điều chỉnh lại đế cho phù hợp sự tăng trưởng của trẻ để đạt kết quả tối ưu.
- Ngoài thăm khám, trẻ còn hướng dẫn các bài tập, dinh dưỡng và sinh hoạt phù hợp hỗ trợ giúp phát triển chiều cao và thể chất toàn diện.
4. Hành trình chữa bàn chân bẹt thành công tại ACC không cần phẫu thuật
Việc điều trị đúng lúc và đúng phương pháp có thể chữa khỏi bàn chân bẹt mà không cần phẫu thuật. Tại ACC có rất nhiều trường hợp bàn chân bẹt chữa thành công như:
Khi thăm khám tại ACC, bé Anh Thư được chẩn đoán bị bàn chân bẹt độ 3 bên phải và bàn chân bẹt độ 2 bên trái gây ảnh hưởng trực tiếp đến dáng đi và khả năng giữ thăng bằng. Bác sĩ đã khuyến nghị sử dụng đế chỉnh hình y khoa được thiết kế riêng theo cấu trúc bàn chân của bé để hỗ trợ nâng vòm chân và điều chỉnh dáng đi.
Sau hơn 2 năm kiên trì điều trị và theo dõi sát sao, kết quả tình trạng bàn chân của bé phục hồi rõ rệt: Độ bẹt hai chân giảm xuống còn độ 1, dáng đi cải thiện, bé không còn té ngã hay đi xiêu vẹo. Qua đó bé trở nên năng động và tự tin hơn trong vận động hàng ngày.
Bé Đăng (sinh năm 2018) là minh chứng cho việc can thiệp đúng lúc bằng phương pháp đế chỉnh hình y khoa có thể mang lại hiệu quả tối ưu. Bé gặp tình trạng bàn chân bẹt độ 2, bàn chân đổ vào trong và xoay bàn chân ra ngoài – có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ vận động và cột sống nếu không điều chỉnh sớm.
Bác sĩ ACC đã lập phác đồ điều trị là: sử dụng đế chỉnh hình y khoa cá nhân hóa, nhằm điều chỉnh lại tư thế bàn chân và hỗ trợ phát triển vòm chân một cách tự nhiên. Kết quả sau 2 năm điều trị tình trạng của bé Đăng cải thiện vượt bậc: Vòm chân phát triển rõ, bàn chân bẹt chuyển từ độ 2 xuống độ 1, không còn sử dụng đế chỉnh hình từ năm 2024 nhưng kết quả vẫn được duy trì, cùng với đó dáng đi của trẻ cũng ổn định, không xiêu vẹo như trước.
5. Câu hỏi thường gặp
Trong quá trình tìm hiểu về các mức độ bàn chân bẹt, nhiều người có một số thắc mắc như:
5.1. Ngoài chia theo mức độ, bàn chân bẹt còn được phân loại như thế nào?
Tình trạng bàn chân bẹt còn được phân thành những loại như:
- Bàn chân bẹt mềm: Tình trạng này còn được gọi là bàn chân linh hoạt. Trong đó vòm bàn chân có thể xuất hiện khi chân không chịu lực (như khi ngồi hoặc nhón gót), nhưng biến mất khi đứng.
- Bàn chân bẹt cứng: Ở dạng này, vòm bàn chân xẹp/phẳng hoàn toàn, không hiện lên ở bất kỳ tư thế nào dù đứng, ngồi hay nâng gót. Bàn chân bẹt cứng thường ít linh hoạt hơn và dễ kèm theo đau, mỏi khi vận động.
- Bàn chân bẹt mắc phải ở người lớn: Đây là dạng bàn chân bẹt phát triển liên quan đến suy yếu chức năng của gân chày sau, thoái hóa khớp, chấn thương hoặc áp lực kéo dài khiến vòm bàn chân dần sụp xuống. Tình trạng này có thể tiến triển, gây đau và ảnh hưởng tới dáng đi nếu không được can thiệp sớm.
5.2. Bàn chân bẹt mức độ 3 có nhất thiết phẫu thuật?
Bẹt chân mức độ 3 không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm và điều trị trong độ tuổi ‘vàng’ có thể cải thiện bằng phương pháp bảo tồn (tập luyện, lót giày chỉnh hình). Phẫu thuật chỉ là lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp bảo tồn không hiệu quả, triệu chứng đau, biến dạng nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng chức năng vận động, thường ở người lớn hoặc trẻ sau 8 – 10 tuổi.
Trên đây là những chia sẻ về các mức độ bàn chân bẹt từ nhẹ đến nặng (độ 1, độ 2, độ 3). Nhìn chung, việc phát hiện sớm mức độ bàn chân bẹt và can thiệp kịp thời (nhất là trong độ tuổi vàng của trẻ) là yếu tố then chốt giúp đạt hiệu quả phục hồi cao, tránh nguy cơ biến chứng. Vì thế nếu nghi ngờ con có biểu hiện bàn chân bẹt, phụ huynh nên chủ động đưa con đi tầm soát tại ACC để có chẩn đoán chính xác. Đặt hẹn dễ dàng ngay TẠI ĐÂY!
Đặt lịch hẹn
